Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 października 2008 r., IV SA/Wr 317/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 października 2008 r., IV SA/Wr 317/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., w oparciu o art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371); dalej ustawa o kombatantach, po ponownym rozpatrzeniu sprawy E. L., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy przyznania stronie uprawnień kombatanckich.

3 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kierownik Urzędu wskazał, że E.L. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z pobytem na przełomie czerwca i lipca 1944 r. w obozie przejściowym w Ł., przy ul. [...], tj. z tytułu określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

4 Decyzją z dnia [...] odmówiono stronie przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu, albowiem nie przedstawiła dowodów w wystarczający sposób potwierdzających jej pobyt w tym obozie.

5 Niezadowolony z takiego rozstrzygnięcia E. L. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

6 Jak dalej stwierdził Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji prawidłowo zważył, że zainteresowany nie przedstawił dostatecznych dowodów potwierdzających, że podlegał represjom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach. W aktach sprawy brak jest urzędowego lub prywatnego dokumentu potwierdzającego jego pobyt w obozie przesiedleńczym w Ł.

7 W sprawie, organ decyzyjny przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające. Pismem z dnia 10 grudnia 2007 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w Ł. oraz do Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałów w Ł. i w P. z prośbą o potwierdzenie podnoszonych przez stronę okoliczności.

8 Archiwum Państwowe w Ł. (pismo z dnia 31 grudnia 2007 r.) poinformowało, iż na podstawie fragmentarycznie zachowanych dokumentów nie jest możliwe potwierdzenie faktu wysiedlenia i pobytu rodziny strony w obozie przesiedleńczym w Ł. Również Instytut Pamięci Narodowej w Ł. (pisma z dnia 18 grudnia 2007 r. i z dnia 8 stycznia 2008 r.) wskazał, iż nie posiada dokumentów mogących potwierdzić okoliczność wysiedlenia strony wraz z rodziną do obozu przejściowego w Ł.

9 W 1999 r. strona złożyła do Kierownika Urzędu wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996 r. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Ubiegając się o przyznanie tego świadczenia strona nie wspomniała o okoliczności pobytu w obozie w Ł. Wnioski o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej złożyło również rodzeństwo E. L. (T. J. w 1997 r. i J. L. w 2004 r.). W aktach administracyjnych rodzeństwa strony nie ma żadnych informacji o pobycie w czasie okupacji w obozie hitlerowskim w Ł.

10 Zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie daje zatem podstaw do przyznania E. L. uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Poza swoim oświadczeniem nie przedstawiła, na okoliczność pobytu w obozie w Ł., jakichkolwiek innych dowodów. Co prawda, oświadczenie strony może być dowodem w sprawie, jednak jego wiarygodność podlega ocenie na zasadach ogólnych, a więc gdy oświadczenie strony nie zostało zweryfikowane żadnym z dowodów wskazanych w sprawie, nie może ono stanowić wyłącznej podstawy do wydania merytorycznej decyzji i budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności jego oceny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt IV SA/Gl 897/04).

11 Tak więc, w ocenie organu decyzyjnego, do strony nie może mieć zastosowania przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który stanowi, że represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

12 W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. L. podniósł, iż starając się o dodatek w roku 1999 nie wspomniał o pobycie w obozie, gdyż uważał, że kilku lub kilkunastodniowy pobyt w nim nie miał wówczas znaczenia. O możliwości ubiegania się o inne świadczenie nic wtedy nie wiedział i stąd brak pełnej informacji. Zaś brak dokumentów, to nie tylko jego wina ale i zniszczenia wojenne, a przede wszystkim brak poszanowania akt przez późniejsze przepisy i urzędników.

13 W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym, kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części.

16 Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

17 Skarżący swoje prawo do przyznania wnioskowanego uprawnienia wywodzi z tego, że jak twierdzi w roku 1944, na przełomie miesiąca czerwca i lipca, przebywał wraz z rodziną w obozie przesiedleńczym w Ł. skąd wszyscy zostali deportowani do Niemiec. Według E. L. podlegał więc represjom, o jakich stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371).

18 Otóż, zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy jej przepisy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: 1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:

19 a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,

20 b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,

21 c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (...).

22 Składając wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich skarżący oświadczył, że w okresie obejmującym przełom czerwca i lipca 1944 r. przebywał z rodziną w obozie przejściowym w Ł. i stamtąd deportowano ich na terytorium Niemiec, gdzie przez ok. 2-3 tygodnie przebywali w okropnych warunkach. Do wniosku dołączył m.in. pismo Archiwum Państwowego w Ł. z dnia 18 lipca 2007 r. Nr [...], z którego wynika, że przeprowadzono poszukiwania w aktach Centrali Przesiedleńczej w P. Odział w Ł. z lat 1939-1945 i na listach osób i rodzin wysiedlonych w 1944 r. nie odnaleziono rodziny o nazwisku L. w składzie: T., J., T., J., E. Akta zaś są zachowane fragmentarycznie i nie zawierają wszystkich nazwisk osób wysiedlonych.

23 W aktach niniejszej sprawy znajduje się też życiorys skarżącego, w którym podaje on, iż w czasie okupacji wraz z rodziną został wysiedlony do Niemiec, gdzie przebywał do zakończenia wojny. W życiorysie nie wskazuje na zdarzenie pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. Również w znajdującej się w aktach sprawy ankiecie sporządzonej celem otrzymania dowodu osobistego, matka skarżącego J.L. nie zdeklarowała pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. W deklaracji tej oświadczyła jedynie, że w latach 1939-1943 mieszkała w miejscowości Ż. (powiat K.), zaś w latach 1944-1945 w Niemczech. Potwierdzenia pobytu w obozie przesiedleńczym nie można również odnaleźć w karcie osobowej J. L. I tu, widnieje zapis, że w latach 1944-1945 przebywała w Niemczech.

24 Zgromadzone w trakcie postępowania wyjaśniającego dokumenty też nie stanowią poparcia dla twierdzeń skarżącego.

25 I tak, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Ł. w piśmie z dnia 18 grudnia 2007 r. Nr [...] oraz z dnia 8 stycznia 2008 r. Nr [...] poinformował, że w zasobie archiwalnym znajdującym się w Oddziałowym Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej w Ł. nie odnaleziono dokumentów, na podstawie których można byłoby potwierdzić fakt wysiedlenia miejscowości Ż. Nie zidentyfikowano też materiałów dotyczących pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. podczas II wojny światowej T. L. ani E. L. Podobnej treści pismo nadesłał Instytut Pamięci Narodowej Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w P.

26 Nie ulega zatem wątpliwości, iż trafnie przyjął organ decyzyjny, że powyższe nie może stanowić dowodu na to, iż skarżący podlegał represjom, o jakich stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

27 Organ orzekający dołożył wszelkich starań aby rzetelnie wyjaśnić kwestię, czy skarżący przebywał, we wskazanym wcześniej okresie, w obozie przesiedleńczym w Ł., a przy tak prezentującym się materiale dowodowym, w oparciu jedynie o jego twierdzenia, nie mógł pozytywnie rozstrzygnąć o żądaniu.

28 W sytuacji, kiedy jakikolwiek dokument nie stanowił poparcia dla oświadczeń składanych przez skarżącego, organ decyzyjny nie mógł przyznać mu uprawnień kombatanckich, gdyż taka decyzja zawierałaby wady uzasadniające jej eliminację z obrotu prawnego. Skarżący zaś, mając świadomość treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie mógł spodziewać się innego rozstrzygnięcia.

29 Przy czym, Sąd podkreśla, że jego celem ani celem organu decyzyjnego nie jest negowanie bądź umniejszanie przeżyć skarżącego lecz ocena zgodności z prawem decyzji, wydanych w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie to zaś, czyniło zadość wymogom stawianym mu m.in. przez przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa.

30 W świetle tego co powiedziano, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w sentencji wyroku.