Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2022 r., II SA/Wr 740/22

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2022 r., II SA/Wr 740/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Malczyce z dnia [...] r. znak [...] w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Uzasadnienie

2 Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisów art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć aktu, którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa zaś na wnioskodawcy.

3 Powyższe stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 14 lipca 2010 r. (II GSK 779/10, LEX nr 673837) obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. W innym orzeczeniu NSA stwierdził, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy poprzedzić analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku. Powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2011 r., II FZ 720/10, publ. G.Prawna 2011/44/16).

4 Innymi słowy "warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione" (postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 316/10, LEX nr 607229). Brak uzasadnienia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. uniemożliwia sądowi dokonanie oceny merytorycznej takiego wniosku (postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., II FSK 1843/10, LEX nr 707841).

5 W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji podjętej w pierwszej instancji przez Wójta Gminy Malczyce z dnia [...] r. znak [...], którą ustalono dla strony skarżącej opłatę na rzecz Gminy Malczyce z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i sprzedażą przez właściciela nieruchomości położonej w obrębie Wilczków, gmina Malczyce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka numer 60 w wysokości 15315,60 zł (słownie: piętnaście tysięcy trzysta piętnaście złotych 60/100). Uzasadniając swój wniosek, skarżąca wskazała, że zachodzi konieczność wstrzymania wykonania powołanej wyżej decyzji, ponieważ egzekucja tak dużej kwoty jest obecnie niemożliwa i pogrąży ją finansowo, zwłaszcza że kwota jest niezasadna oraz rażąco wygórowana.

6 Oceniając tak sformułowany wniosek, należy ponadto, co wyżej zostało wskazane, podkreślić, że ponieważ wstrzymanie wykonania decyzji następuje zawsze na wniosek strony, a zatem wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki, od których ustawa uzależnia wstrzymanie decyzji przez sąd, spoczywa na stronie składającej taki wniosek, to nie jest zasadny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, w którym strona nie wskazuje, jakie szkody wystąpią w razie wykonania tej decyzji, czy też jakie nieodwracalne skutki wykonanie decyzji spowoduje, oraz nie uzasadnia swojego stanowiska, uprawdopodabniając te okoliczności (postanowienia: NSA z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11; WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2011 r., III SA/Kr 968/11). Co istotne z uwagi na przedmiot decyzji, której dotyczy wniosek, uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie skarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy, zaś jego stwierdzenia powinny zostać poparte dokumentami, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej (postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., II FSK 1837/10).

7 Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że strona skarżąca wskazała wprawdzie we wniosku, że egzekucja jest niemożliwa i pogrąży ją finansowo, jednak ani nie zawarła w nim żadnej szerszej argumentacji ani nie przedstawiła żadnych dokumentów przemawiających za takim twierdzeniem. Tak sformułowany wniosek nie może prowadzić do uznania, że skarżąca wykazała, iż wykonanie decyzji Wójta Gminy Malczyce z dnia [...] r. wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Niewskazanie we wniosku o wstrzymanie aktu okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.

8 Ponadto należy zwrócić uwagę, że zapłata określonej sumy pieniężnej na rzecz gminy (a do tego sprowadza się wykonanie decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie wykonania) nie jest trudnym do odwrócenia skutkiem, ponieważ ewentualnie nienależnie uiszczona opłata podlegać będzie zwrotowi. Uiszczenie kwoty 15315,60 zł nie może być – zdaniem Sądu – poczytane za "znaczną szkodę" w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. O szkodzie takiej można bowiem mówić wyłącznie w razie, gdy owa szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04).

9 Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Malczyce z dnia [...] r. nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Odnosząc się zaś do stwierdzenia strony skarżącej, że kwota jest niezasadna oraz rażąco wygórowana, należy zwrócić uwagę, że w tym postępowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi i zgodności z prawem podjętych przez organy aktów. Ewentualna niezgodność zaskarżonego postanowienia z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a.

11 Na marginesie należy jeszcze zwrócić uwagę na art. 61 § 3 zdanie trzecie P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis ten rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów (tylko aktów), wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w tym zdaniu sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc stwierdzić, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne.

12 W związku z powyższym treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i na przykład akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99), stwierdzając w niej mianowicie, że określenie "we wszystkich postępowaniach", użyte w art. 29 ustawy o NSA, wskazywało, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy", NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Podobna argumentacja zaprezentowana została w postanowieniu NSA z dnia 12 czerwca 2012 r. (II FZ 441/12, LEX nr 1170772), który stwierdził, że w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy rozumianej w kontekście art. 134 § 1 P.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym.

13 Tym samym w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowa tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym.

14 Stąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.