Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 stycznia 2023 r., II SA/Wr 563/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 stycznia 2023 r., II SA/Wr 563/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis, Asesor WSA Marta Pawłowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 4 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

2 Burmistrz Gminy M. decyzją z [...] (nr [...]) ustalił J. P. jednorazową opłatę w wysokości 32.520,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] arkusz mapy [...] obręb [...], gmina [...], spowodowanym uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w obrębie wsi Kaszowo oraz zbyciem nieruchomości przed upływem 5-ciu lat od wejścia w życie planu. Decyzję tę organ pierwszej instancji doręczył stronie [...].

3 Pismem złożonym w dniu [...] J. P. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. m.in. odwołanie od opisanej decyzji Burmistrza Gminy M. z [...] (błędnie podając datę i numer decyzji: [...], nr [...] – uw. Sądu) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. W odwołaniu tym strona podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszenie art 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie rzetelnej analizy materiału dowodowego, w tym w pierwszej kolejności operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby ustalenia zmiany wartości nieruchomości.

4 Postanowieniem z [...] (nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło J. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kolegium stwierdziło, że wnioskodawczyni w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a uchybienie temu terminowi nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy dołożeniu należytej staranności.

5 Następnie postanowieniem z [...] (nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że decyzja została skutecznie doręczona J. P. w dniu [...] (doręczenie zostało dokonane pełnoletniemu domownikowi strony, który potwierdził ten fakt na zwrotnym potwierdzeniu przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie). Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie w przedmiocie możliwości wniesienia odwołania, a w tym - wyraźnie - o terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności. Tymczasem odwołanie od opisanej wyżej decyzji zostało sporządzone w dniu [...] i wpłynęło do organu pierwszej instancji z datą [...], a więc z uchybieniem ustawowego terminu. W dalszej części uzasadnienia organ odwołał się do unormowań prawnych i wskazał, że rozpoznanie odwołania po upływie terminu do jego wniesienia jest niedopuszczalne. W konsekwencji organ ten uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

6 Z postanowieniem tym nie zgodziła się J. P., która pismem z [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze tej zarzuciła Kolegium naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

7 1). obrazy art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie zaszły przesłanki warunkujące przywrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania, pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącą, że brak odwołania w zakreślonym terminie 14-u dni wynikał z błędnie przyjętej strategii pełnomocnika zmierzającej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a tym samym pominięciu drogi odwołania, wbrew woli i intencji skarżącej, co w konsekwencji prowadziło do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania

8 2). obrazy art. 58 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie autonomicznej wobec pełnomocnika pozycji strony w postępowaniu administracyjnym, a tym samym uznaniu, że powierzenie profesjonaliście prowadzenia sprawy warunkuje uznanie, że brak uzgodnionego działania (tj. działania nieustalonego ze stroną) rzutuje na ocenę zawinienia strony w niedochowaniu terminu, co w tym konkretnym przypadku rodziło skutek w postaci niezłożenia odwołania w terminie 14-u dni od wydania decyzji.

9 Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi jej autorka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie prawy organowi odwoławczemu do merytorycznego rozpoznania w zakresie wniesionego odwołania. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumenty, które w jej ocenie przemawiają za uwzględnieniem wniesionej skargi oraz uznaniem, że skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i tym samym należało w sposób merytoryczny rozpoznać jej odwołanie.

10 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto Kolegium wskazało, że argumentacja skarżącej jest powtórzeniem stanowiska przedstawionego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Kolegium z [...] (nr [...]), którym odmówiono jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy M. Z [...].

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona zgodnie z art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: ″p.p.s.a.″ sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.

14 Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.

15 Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ostatecznym postanowieniem z [...] (nr [...]) odmówiło J. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy M. z [...]. W tych okolicznościach sprawy poddane kontroli tutejszego Sądu rozstrzygnięcie organu odwoławczego, będące następstwem wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia spornego odwołania, uznane musi być za prawidłowe, a skarga oddalona.

16 Podkreślić należy, że kluczowe w niniejszej sprawie okoliczności nie budzą najmniejszych wątpliwości, a mianowicie to, że skarżąca decyzję organu pierwszej instancji odebrał w dniu [...] (doręczenie zostało dokonane pełnoletniemu domownikowi strony), a tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...]. Decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie w przedmiocie możliwości wniesienia odwołania, a w tym - wyraźnie - o terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności. Skarżąca natomiast odwołanie wniosła dopiero w dniu [...], a zatem znacznie po upływie terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach faktycznych organ odwoławczy obowiązany był po myśli art. 134 k.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia i organ ten mocą kwestionowanego postanowienia to uczynił. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia jest prawidłowe i nawiązuje do obowiązującej linii orzecznictwa sądów administracyjnych. Zarzuty skarżącej formułowane w skardze w żaden sposób nie odnoszą się przy tym do treści poddanego kontroli postanowienia i nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia wniesionej skargi. Jak słusznie zauważył to Kolegium w odpowiedzi na skargę, stanowią one powtórzenie argumentacji zawartej w skardze na postanowienie Kolegium z [...] (nr [...]) o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wr 511/22).

17 Odnosząc się zatem do argumentacji skargi można powołać się na wyrażane jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to ponosi ona odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika. Dlatego też działania lub brak działania po stronie pełnomocnika obciążają negatywnymi skutkami mocodawcę (por. wyroki NSA: z 16.01.2015 r., sygn. akt II OSK 3031/13, czy z 02.06.2015 r. sygn. akt II OSK 2677/13). Reprezentujący skarżącą profesjonalny pełnomocnik powinien był zatem poinformować swoją mocodawczynię o wyborze środka zaskarżenia decyzji administracyjnej. Swoboda wyboru pełnomocnika oznacza zatem, że jego działania lub zaniechania są traktowane jako czynności strony, natomiast błędy lub uchybienia w tym zakresie (np. niepoinformowanie mocodawczyni o rezygnacji z wniesienia odwołania) mogą być przedmiotem wzajemnych rozliczeń pomiędzy pełnomocnikiem a stroną, nie przesądzają natomiast o braku winy strony w uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 06.03.2019 r. sygn. akt I OSK 559/17), a przede wszystkim nie świadczą o terminowy wniesieniu odwołania.

18 Przedstawione powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że organ odwoławczy nie dopuścił się naruszeń przepisów prawa procesowego, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Skoro kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienia skargi należało stosownie do postanowień art. 151 p.ps.a. orzec jak w sentencji.