Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2013 r., II SA/Wr 217/12

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2013 r., II SA/Wr 217/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 125/04 postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części obejmującej ustanowienie adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę D. W., M. W., J. W. i M. W. na D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 125/04.

3 Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. D. i M. W. wnieśli o zwolnienie ich z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który to wniosek na wezwanie referendarza sądowego uzupełnili poprzez złożenie w dniu 16 i 21 maja 2013 r. formularza wniosku PPF (k. 183 i k. 187 akt sądowych).

4 Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Orzeczenie to doręczono wnioskodawcom w dniu 18 czerwca 2013 r., a w dniu 20 czerwca 2013 r. wnioskodawcy złożyli sprzeciw od tego postanowienia, na skutek czego utraciło ono moc.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

6 Na wstępie należy powiedzieć, że sędzia sprawozdawca w niniejszej sprawie został objęty wnioskiem D. i M. W. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie (k. 239 akt sądowych). Jednak wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega mimo tego rozpoznaniu, a to na zasadzie przepisu art. 20 § 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: dalej: p.p.s.a.), który nakazuje sędziemu objętemu wnioskiem o wyłączenie spełnianie czynności niecierpiących zwłoki. W przekonaniu sądu, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest w niniejszej sprawie taką czynnością, albowiem bez rozpoznania tego wniosku nie jest możliwe nadanie dalszego biegu zażaleniu skarżących na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu (k. 234 akt sądowych).

7 Następnie trzeba podkreślić, że kwestia przyznania D. i M. W. prawa pomocy w niniejszej sprawie była już dwukrotnie rozpatrywana przez WSA we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy, podobnie orzekając postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013 r. Dodatkowo należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionych przypadkach prawomocnie oddalał zażalenia wnioskodawców – postanowienie z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II OZ 845/12 i postanowienie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 152/13.

8 Oceniając z powyższej perspektywy aktualnie złożony wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy godzi się zauważyć, że stanowi on w zasadzie powtórzenie danych, które zawierały poprzednie wnioski w tym zakresie. Na ocenę tego wniosku rzutować winno jednak w niniejszej sprawie to, że skargę inicjującą postępowanie sądowoadministracyjne odrzucono, co ogólnie rzecz biorąc rodzi po stronie skarżących możliwość wywiedzenia skargi kasacyjnej. W myśl art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W tym stanie rzeczy, skoro wystąpiła niezdolność strony do samodzielnego prowadzenia sporu sądowego na etapie ewentualnego sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, należało przyznać wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Nadto sąd zważył, że w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 217/12 wnioskodawcy nie zatrudniają adwokata z wyboru, co wypełnia w realiach niniejszej sprawy przesłankę z art. 246 § 3 p.p.s.a. Orzeczenie w tej części przyczyni się również do tego, że prawo strony do sądu wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP zostanie urzeczywistnione.

9 Przechodząc natomiast do oceny wniosku w zakresie zwolnienia skarżących od kosztów sądowych, należało przyjąć, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest wnioskiem zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności prawnych lub faktycznych sprawy (art. 165 p.p.s.a.). Przesłanki wymienione w art. 246 p.p.s.a. mają charakter dynamiczny i ich późniejsze wystąpienie może powodować, również w przypadku uprzedniego prawomocnego oddalenia wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, konieczność udzielenia tego prawa w odpowiednim zakresie. Jednakże sąd w niniejszej sprawie przyjmuje za Naczelnym Sądem Administracyjnym że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest dopuszczalne, ale z uwagi na takie okoliczności, które powstały (wyszły na jaw) później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (zob. postanowienie z 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 564/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

10 Wobec tego należy przypomnieć, że stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przytoczonym przepisem, obowiązkiem skarżących było wykazanie, że nie są oni w stanie ponieść w niniejszej sprawie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a nadto wykazanie, że między poprzednim rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, a datą złożenia ponownego wniosku w tym przedmiocie doszło do takiej zmiany okoliczności, która aktualnie uzasadniałaby przyznanie wnioskodawcom zwolnienia od kosztów sądowych.

11 W ocenie sądu rozpoznającego wniosek, ze złożonego przez skarżących wniosku na formularzu nie wynika, aby sytuacja majątkowa skarżących uległa pogorszeniu, które uzasadniałoby przyznanie im prawa pomocy. W poprzednio złożonych formularzach wnioskodawcy raz podali, że ich łączny dochód miesięczny wynosi 2.523 zł, a w kolejnym formularzu, że wynosi 1.849 zł. Obecnie zaś dochód skarżących to 2.400 zł. W aktualnie złożonym wniosku nie podano żadnych kwot wydatków na utrzymanie rodziny, a wnioskodawcy nie przedstawili ewentualnych dokumentów źródłowych na poparcie wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie. Podali natomiast, że przysługuje im prawo własności nieruchomości o powierzchni 2.588 m2.

12 W tym stanie rzeczy sąd stwierdził, że nie zostało przez skarżących wykazane, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w zainicjowanym przez siebie postępowaniu, a co za tym idzie nie wykazano istnienia takich okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia sądu w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy należało odmówić wnioskodawcom przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

13 Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 246 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.