Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2004 r., II SA/Wr 1962/01

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2004 r., II SA/Wr 1962/01

Sentencja

1 4 II SA/Wr 1962/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Asesor WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Onyśków po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.

Uzasadnienie

2 2

3 4 II SA/Wr 1962/2001

UZASADNIENIE

4 Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. pozbawił J. S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]r. do dnia [...]r.

5 W uzasadnieniu podał, że J. S. otrzymał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD z w/w tytułu na podstawie zaświadczenia KWMO w W. z dnia [...]r. o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w organach ORMO.

6 Z powyższego wynika, że uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej. W myśl zaś art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach przywileje przewidziane tą ustawą tracą osoby, "które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej." W tym miejscu organ powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w ORMO.

7 We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. S. podał, że nie był pracownikiem UB, co wynika z jego dokumentów, a do Milicji wstąpił dopiero w [...]r. Po wojnie był członkiem ORMO na terenie powiatu dzierżoniowskiego i w tym czasie jako członek ORMO brał udział w ściganiu niedobitków hitlerowskich, co uważał za swój obowiązek. Podniósł, że w latach [...]-[...]nie było jeszcze żadnej władzy ludowej, co powszechnie wiadomo w związku z czym nie mógł walczyć o utrwalanie tego, co jeszcze nie istniało. Jego udział w walce z Wherwolfem, czy szabrownikami nie można uznać za walkę o utrwalanie władzy ludowej.

8 Dodał, że wraz z rodzicami cudem udało mu się wrócić z dawnych terenów wschodniej Polski, gdzie Zycie jego było zagrożone zarówno przez działania Niemców, jak i nacjonalistów ukraińskich w związku z czym, gdy zaproponowano mu udział w walce z tymi elementami bez wahania z propozycji tej skorzystał.

9 Poza tym skarżący uważa, że powinny być także wyjaśnione w tym postępowaniu sprawy stosowania przeciwko niemu represji powojennych ze strony ówczesnych władz PRL., które to

10 3

11 4 II SA/Wr 1962/2001

12 represje spowodowały pozbawienie go pracy w MO w okresie nagonki na osoby pochodzenia żydowskiego, jak również tych, którzy nagonce tej się sprzeciwiali. Podkreślił, że on nie ma takiej możliwości w przeciwieństwie do organu, który taką możliwość z pewnością posiada.

13 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.

14 W uzasadnieniu podał, że J. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej za działalność prowadzoną w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b.ZBoWiD. Wobec powyższego

15 Kierownik Urzędu stwierdził, że J. S. otrzymał uprawnienia w ZBoWiD

16 wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej.

17 Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

18 W ocenie organu okoliczności podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie dotyczące udziału w walkach z Wherwolfem w ramach ORMO nie mają wpływu na wynika sprawy.

19 Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust.2 pkt 6 cyt. wyżej ustawy za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. ORMO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, zatem jakiekolwiek zadania wykonywane w jej szeregach nie mogą być uznane za działalność kombatancką.

20 Mając powyższe na uwadze orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

21 W skardze na powyższą decyzję J. S. podtrzymał twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

22 4

23 4 II SA/Wr 1962/2001

24 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

25 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

26 Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Ustawa ta w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i w § 3, a także na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 omawianej ustawy.

27 Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja zaskarżonej treści w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Jest zatem prawidłowa.

28 Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.).

29 Na mocy art. 25 ust. 1 tej ustawy wprowadzony został tryb weryfikacji uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie przepisów dotychczasowych. W myśl przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

30 Poza sporem jest w niniejszej sprawie, że J. S. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]. z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach ORMO w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. Z zaświadczenia KWMO w W. z dnia [...]r. i akt kombatanckich ZBoWiD wynika,

31 5

32 4 II SA/Wr 1962/2001

33 że w tym okresie J. S. brał czynny udział w walce z bandami reakcyjnego podziemia o utrwalenie władzy ludowej. Postępowanie weryfikacyjne wykazało, że jedynym uznanym przez ZBoWiD tytułem działalności kombatanckiej skarżącego był jego udział w walkach o utrwalenie władzy ludowej w ramach ORMO od [...]r. do [...]r. W toku tego postępowania skarżący nie twierdził, ze ma do niego zastosowanie zdanie drugie powołanego przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy.

34 Wskazać należy, że Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 13 czerwca 1967r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej - Dz. U. Nr 23, poz. 108) nie była organem utworzonym aktem prawa powszechnie obowiązującego. Była ona natomiast organizacją społeczną, powstałą w 1946r. jako organizacja paramilitarna w celu współdziałania z Milicją Obywatelską w zakresie utrzymywania porządku i spokoju publicznego (por. wyrok NSA z dnia 28.07.1995 r., sygn. akt V SA 1662/93, Prok. i Pr. 1996/7-8/64).

35 Zgodnie z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000r., sygn. akt OPS 5/00: "Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.)".

36 Skoro zaś Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, to tym. bardziej nie była nią Ochotnicza Rezerwa MO. Za żadną działalność w ramach ORMO uprawnienia kombatanckie nie przysługują. W tej sytuacji nawet jeżeli skarżący, pełniąc służbę w ORMO, walczył z grupami Wehrwolfu, to okoliczność ta pozostaje w sprawie bez znaczenia albowiem według przepisu art. 1 ust. 2 pkt 6) wymienionej wyżej ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się: uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Skarżący nie twierdził, że brał udział w walkach z grupami Wherwolfu w jednostkach Wojska Polskiego, stąd jego udział w walkach z tymi grupami, nawet jeżeli polega na prawdzie, nie daje podstaw do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich skoro Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej nie była zmilitaryzowaną służbą państwową.

37 Trafnie także zauważa organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostają bez wpływu na wynik sprawy albowiem w świetle ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach

38 6

39 4 II SA/Wr 1962/2001

40 będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie mogą stanowić samodzielnego tytułu uprawnień kombatanckich.

41 W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą ich wydania, jak i przepisów procedury administracyjnej.

42 Wskazać należy w związku z twierdzeniami i wnioskami skargi, że sprawowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola zaskarżonych do niego decyzji administracyjnych obejmuje jedynie kontrolę owych decyzji pod względem zgodności z prawem materialnym oraz z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd ten nie jest zatem sądem merytorycznym. Nie może też oprzeć kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 wyżej powołanej ustawy o postępowaniu przed sądem administracyjnym). Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie nie jest także prawidłowość decyzji przyznającej skarżącemu w przeszłości uprawnienia kombatanckie, to jest istnienie w poprzednim stanie prawnym podstaw do przyznania skarżącemu owych uprawnień, lecz jedynie prawidłowość decyzji weryfikacyjnej według stanu prawnego obowiązującego w dacie podjęcia decyzji ostatecznej wydanej w niniejszej sprawie. W ocenie sądu wydane w sprawie decyzje będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie w niczym nie naruszają prawa. Są zatem prawidłowe.

43 W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.