Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2019 r., II SA/Wr 122/19

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2019 r., II SA/Wr 122/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Zakład Zagospodarowania Odpadów na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł ( słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia (...) września 2017 r. nr (...), Burmistrz W. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: przebudowa odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia (6,3 MPa) DN 500 relacji Z. – B. realizowanego na dz. nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...) w obrębie R. W., gm. W., dla którego nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

3 W dniu 27 września 2018 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji złożyli R. G., D. G. i K. S., reprezentowani przez K. Ł.. We wniosku został zawarty również wniosek o wstrzymanie wykonania wyżej wymienionej decyzji.

4 Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wstrzymało wykonanie wspomnianej wyżej ostatecznej decyzji Burmistrza W. z dnia (...) września 2017 r., nr (...).

5 W uzasadnieniu postanowienia, organ wyjaśnił, że w art. 159 § 1 k.p.a., określono przesłankę wskazującą na zasadność wstrzymania wykonania decyzji dotkniętej potencjalną nieważnością. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jaką jest przypuszczalne istnienie wady powodującej nieważność decyzji.

6 W postanowieniu zostało zawarte pouczenie, w którym poinformowano, że strona niezadowolona z niniejszego postanowienia może złożyć do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 159 § 2 k.p.a. w związku z art. 141 § 2 , art. 144 oraz art. 127 § 3 k.p.a. ).

7 Pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. A. Sp. zo.o. Zakład Gospodarowania Odpadów z siedzibą we W. reprezentowany przez r.pr. A. J. i adw. K. C. wniósł skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) stycznia 2019 r. , sygn. akt (...).

8 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi strony przeciwnej oraz z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Organ wyjaśnia, że w przedmiotowym postanowieniu zostało zawarte pouczenie, iż strona niezadowolona z niniejszego postanowienia może wnieść wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Faktem jest, że istnieje możliwość złożenia przez stronę skargi bez skorzystania z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że dotyczy to przypadku, w którym organ wydał decyzję, a nie postanowienie. W przedmiotowej sprawie, skarżąca Spółka powinna była najpierw złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy czego jednak nie uczyniła. Tym samym skarżąca Spółka nie wyczerpała, przed wniesieniem skargi, przysługującego jej środka zaskarżenia co czyni jej skargę niedopuszczalną.

9 Dnia 18 marca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynął wniosek dowodowy i stanowisko w sprawie strony skarżącej reprezentowanej przez r.pr. A. J. i adw. K. C..

10 Pismami z dnia 20 marca 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej odpowiedział na wezwanie sądu dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

12 Skarga podlega odrzuceniu.

13 Przedmiotowa sprawa dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) stycznia 2019 r., nr (...), którym wstrzymano wykonanie ostatecznej decyzji działającego z upoważnienia Burmistrza W. – Sekretarza Gminy z dnia (...) września 2017 r., nr (...), ustalającej na rzecz A. Sp. zo.o. z siedzibą we W. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: przebudowa odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia (6,3 MPa) DN 500 relacji Z. – B. realizowanego na dz. nr (...), (...), (...), (...), (...) w obrębie R.W., gm. W..

14 Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Skoro zatem skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza W., to właściwym do prowadzenia postępowania nieważnościowego było samorządowe kolegium odwoławcze.

15 W kwestii zaskarżenia orzeczeń wydanych przez organ wyższego stopnia jako organ pierwszej instancji wskazać należy na art. 127 § 3 k.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Nadto, zgodnie z art. 144 k.p.a., przepisy dotyczące odwołań mają odpowiednie zastosowanie do zażaleń w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 k.p.a. "Zażalenia".

16 Przytoczone regulacje mają istotne znaczenie w sprawie niniejszej, bowiem gdyby postanowienie o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Burmistrza W. z dnia (...) września 2017 r., nr (...) zostało wydane przez organ pierwszej instancji, nad którym istniałby organ wyższego stopnia, byłoby postanowieniem zaskarżalnym zażaleniem (art. 61a § 2 k.p.a.). Tymczasem jego wydanie przez SKO jako organ pierwszej instancji, nad którym nie istnieje organ wyższego stopnia, powoduje że nie jest ono zaskarżalne zażaleniem, ale przysługiwał od niego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składany w terminie jak dla zażalenia, czyli siedmiu dni (art. 127 § 3 w związku z art. 144 k.p.a.). Oznacza to, że wniosek ten należało złożyć do Kolegium, a dopiero później, po jego rozpoznaniu odrębnym orzeczeniem, przysługiwała skarga do sądu administracyjnego na orzeczenie wydane po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Innymi słowy, w obowiązującym stanie prawnym, przed wniesieniem skargi na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez organ, nad którym nie istnieje organ wyższego stopnia, należy wyczerpać środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przed wniesieniem skargi należy złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a dopiero jego merytoryczne rozpoznanie uprawnia do wywiedzenia skargi.

17 Powyższą argumentację wzmacnia treść art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Zauważyć jednak należy, że przepis ten dotyczy wyłącznie decyzji, a zatem wprowadza możliwość zrezygnowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wyłącznie wówczas, gdy wniosek dotyczy decyzji. Nie uprawnia zatem do rezygnacji z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy wniosek ma dotyczyć postanowienia. Co więcej, regulacje p.p.s.a. nie zawierają norm umożliwiających stosowanie przepisów o zaskarżeniu decyzji odpowiednio do zaskarżania postanowień. Tym samym nie istnieją przepisy, które umożliwiają w opisanej sytuacji rezygnację z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a.. Niezłożenie tego wniosku odnośnie postanowienia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego powoduje, że skarga nie spełni wymogu wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.) i będzie podlegać odrzuceniu.

18 Powyższe wynika także z najnowszego orzecznictwa sądów administracyjnych, które wyraźnie ukształtowało się w kierunku konieczności odrzucenia skargi w przypadku, gdy dotyczy ona postanowienia wydanego przez organ, nad którym nie istnieje organ wyższego stopnia, a skarga nie została poprzedzona wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (vide np. postanowienie z dnia 29 stycznia 2018 r., I SA/Wa 1706/17; z dnia 28 grudnia 2017 r., IV SA/Wr 680/17; z dnia 4 grudnia 2017 r., II SA/Kr 163/17; z dnia 19 września 2017 r.,VII SA/Wa 2015/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Z kolei sprawy, w których wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia został złożony, są przez sądy administracyjne załatwiane wyrokami, a więc kończone są merytorycznie (vide np. wyroki z dnia 7 marca 2018 r., IV SA/Po 40/18; z dnia 7 marca 2018 r., VII SA/Wa 1183/17, CBOSA).

19 Dodać również należy, że przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. został wprowadzony z dniem 1 czerwca 2017 r. przez ustawę z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.), nowelizującą k.p.a. i p.p.s.a. W przepisie art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 w brzmieniu zmienionym stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Skoro zatem w sprawie niniejszej zaskarżone zostało postanowienie wydane w dniu 10 stycznia 2019 r., a więc po wejściu w życie ustawy nowelizującej, to sposób jego zaskarżenia należy rozważać w kontekście przepisów w brzmieniu zmienionym, a więc również w kontekście nowego brzmienia art. 52 § 3 p.p.s.a. Jeśli zatem przepis ten przyznaje stronie wybór złożenia lub niezłożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku zaskarżenia decyzji, to nie czyni tego w przypadku zaskarżenia postanowienia. Także inne przepisy p.p.s.a. nie zwalniają strony postępowania z obowiązku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku zaskarżenia postanowienia wydanego przez organ odwoławczy jako organ pierwszej instancji. Oznacza to tym samym, że skarga przysługuje dopiero na postanowienie wydane po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

20 Powyższe wywody niezbędne były dla wykazania, że skarżąca w sprawie niniejszej była nie tylko uprawniona, ale i zobowiązana do złożenia – przed wniesieniem skargi na postanowienie SKO w L. z dnia (...) stycznia 2019 r. o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kierowanego do tegoż SKO w L.. Zauważyć należy, że w pouczeniu zawartym w ww. postanowieniu SKO w L. wskazało, że strona niezadowolona z niniejszego postanowienia może złożyć do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

21 A zatem w chwili obecnej nie istnieje w obrocie prawnym postanowienie SKO w L. wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy. Funkcjonuje jedynie w obrocie prawnym postanowienie tego organu z dnia 10 stycznia 2019 r., które jest de facto postanowieniem pierwszoinstancyjnym. Skoro zatem pełnomocnik skarżącej nie wyczerpał środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

22 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.