Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2023 r., III SA/Wr 996/21

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2023 r., III SA/Wr 996/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na uchwałę Rady Powiatu Bolesławieckiego z dnia 27 sierpnia 2019 r. nr XIV/80/2019 w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego postanawia: odrzucić skargę

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 9 listopada 2021 r. G. K. (skarżąca, strona skarżąca) wniosła skargę na uchwałę Rady Powiatu Bolesławieckiego z dnia 27 sierpnia 2019 r. nr XIV/80/2019 w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Zażądała stwierdzenia nieważności uchwały. Zarzuciła organowi naruszenie art. 22 ust. 2 i art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. 2021 r., poz. 1371 ze zm., dalej: u.p.t.z.), ponieważ w dacie podjęcia uchwały P. sp. z o.o. nie posiadał statusu operatora publicznego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy oraz naruszenie art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.t.z. ponieważ nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby uzasadniać zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu drogowego w trybie bezpośrednim, skoro nie wystąpiło zakłócenie w świadczeniu tych usług ani bezpośrednie ryzyko powstania takiej sytuacji, możliwe również było zachowanie terminów określonych dla innych trybów zawarcia umowy określonych w ww. przepisie. Jako interes prawny strona wskazała okoliczność, że jest przewoźnikiem i ma możliwość skorzystania z trybów zawarcia umowy na świadczenie usług w transporcie drogowym określonych w art. 19 u.p.t.z. Podjęcie uchwały pozbawia ją możliwości skorzystania z przysługującego jej prawa. W piśmie procesowym z dnia 25 marca 2022 r. powołała również art. 59 ust. 1 u.p.t.z. dla uzasadnienia interesu prawnego.

3 W odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 25 listopada 2021 r.) organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualne oddalenie w całości, jako niezasadnej. Skarżącej zarzuca brak legitymacji skargowej.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

5 Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, sąd zobligowany jest ocenić dopuszczalność wniesienia skargi. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329, dalej -p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego przysługuje podmiotowi, któremu ustawy szczególne je przyznają. Zgodnie z 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1526 ze zm. dalej, u.s.p.) – będącej ustawą szczególną w stosunku do p.p.s.a. - Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

6 Do wniesienia skargi w trybie art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego. Podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną) (por. Wyrok NSA z 12.03.2019 r., II OSK 231/19, LEX nr 2657323).

7 Zwraca Sąd uwagę, że odnośnie interesu prawnego z ww. przepisu w pełni aktualne i adekwatne jest orzecznictwo powstałe na gruncie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.): - dla wykazania istnienia legitymacji skargowej wynikającej z art. 101 ust. 1 u.s.g., strona skarżąca powinna wykazać, że zaskarżona uchwała wpływa na sferę materialnoprawną strony w ten sposób, że pozbawia ją pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwiając ich realizację (por.: wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1016/09, wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 817/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

8 Pojęcie interesu prawnego obejmuje uprawnienia i obowiązki prawne. Akt dotyczy więc interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy rozstrzyga o prawach i obwiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że tylko przepisy prawa materialnego stanowią podstawę interesu prawnego, stwarzając dla konkretnego podmiotu legitymację procesową strony (por. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04, z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1828/06, z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1043/10, z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1059/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

9 Interes prawny jest indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących podstawą zastosowania przepisu prawa materialnego.

10 Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że materialnoprawnych podstaw naruszenia interesu prawnego strony uprawniających ją do wniesienia skargi należy szukać w ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym.

11 Skarżąca wywodzi swój interes prawny z art. 19 u.p.t.z. podnosząc, że jest przewoźnikiem i cyt. "ma możliwość skorzystania z trybów zawarcia umowy na świadczenie usług w transporcie drogowym określonych w powołanej normie." Z tego wywodzi, że wybór przewoźnika publicznego w trybie określonym w art. 22 u.p.t.z. i zawarcie umowy z innym przewoźnikiem bezpodstawnie pozbawia ją uprawnień wynikających z art. 19 u.p.t.z.

12 Sąd nie podziela zdania skarżącej. Skarżąca nie była operatorem publicznego transportu drogowego, zatem normy prawne zawarte w art. 19 u.p.t.z. nie mogą stanowić materialnoprawnych podstaw naruszenia jej interesu prawnego – ani zaskarżona uchwała, ani umowa zawarta na jej podstawie, nie wpływa na prawa ani obowiązki skarżącej. Na marginesie Sąd zauważa, że zawarcie umowy z innym operatorem niż skarżąca, może mieć wpływ na jej interes faktyczny (odpływ pasażerów – część klientów strony skarżącej będzie korzystać z transportu publicznego), jednakże interesu faktycznego nie można utożsamiać z interesem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2707/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

13 Sąd zauważa również, że z art. 59 ust. 1 u.p.t.z. skarżąca nie może wywodzić swojego interesu prawnego do wniesienia niniejszej skargi. Przepis ten, w sposób oczywisty stanowi podstawę do wniesienia skargi dla podmiotu, który jest lub był zainteresowany zawarciem danej umowy i któremu grozi powstanie szkody w wyniku zarzucanego naruszenia przepisów prawa Unii Europejskiej lub ustawy, jednakże dotyczy skargi na czynność ogłoszenia zamiaru bezpośredniego zawarcia umowy, czyli czynności organizatora zmierzające do podjęcia uchwały o zawarciu umowy, nie zaś podjęcia samej uchwały czy zawarcia umowy.

14 W myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

15 Z powyższych względów Sąd stwierdził, że ze względu na brak interesu prawnego strony, skargę należy odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w związku z art. 87 ust. 1 u.s.p.