Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2018 r., III SA/Wr 833/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2018 r., III SA/Wr 833/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędzia WSA Anna Moskała, Maciej Guziński (sprawozdawca), Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. (Dyrektor ZUS) - będąc w niniejszej sprawie jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym – prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku J. B. (dalej; zobowiązany; strona; skarżący) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].05.2017 r. o numerze [...] obejmującego składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 11.2001 r. do 02.2002 r. Zawiadomieniem z [...].05.2017 r. ([...]) dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia został doręczony na adres zobowiązanego w dniu [...].05.2017 r.

3 W zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zobowiązany podniósł przedawnienia zobowiązania oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

4 Dyrektor Oddziału ZUS w L. postanowieniem (nr [...]) z dnia [...].06.2017 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Podniósł, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].05.2017 r. miało miejsce przed upływem terminu przedawnienia należności nim objętych.

5 Stwierdził, iż zgodnie z art. 22 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm. - dalej: u.p.e.a.), właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2a-3a. Właściwym według adresu zamieszkania organem egzekucyjnym jest Dyrektor Oddziału ZUS w Ł. Jednakże zgodnie z przepisem art. 22 § 3a u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2 albo 2a, właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według miejsca położenia składników tego majątku.

6 Podniósł, że w sprawie prowadzona jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Natomiast przedmiotowe wynagrodzenie zobowiązany otrzymuje jako pracownik zgłoszony przez "A" Sp. z o. o. NIP: [...] z siedzibą w C., stąd właściwym z uwagi na miejsce położenia składnika majątkowego, jakim jest niewątpliwie wynagrodzenie za pracę, jest Dyrektor Oddziału ZUS w L.

7 W zażaleniu zobowiązany podniósł, że dochodzone należności są przedawnione, gdyż w okresie od [...].12.2012 r. do [...].12.2016 r. żaden organ egzekucyjny nie dokonał czynności, o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznym, t.j. Dz. U z 2016 r. , poz. 963 ze zm.; dalej: ustawa; u.s.u.s.), tj. zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik zostałby zawiadomiony. Zaś wcześniejsze czynności postępowania egzekucyjnego (w 2011 roku) na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w grudniu 2011 roku, czyli jeszcze przed rozpoczęciem nowego 5 - letniego okresu przedawnienia rozpoczynającego się od [...] stycznia 2012 roku (wprowadzony na mocy art. 11 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 września 2011 roku o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, mocą którego zmieniono treść art. 24 ust. 4 ustawy i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat), nie można uznać za skuteczne zawieszenie biegu przedawnienia. Nie można bowiem zawiesić biegu przedawnienia, które się jeszcze nie rozpoczęło.

8 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (IAS), postanowieniem z [...] października 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. - dalej: k.p.a.), w związku z art. 18, art. 34 § 5 oraz art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia strony: utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części nieuznania zarzutu przedawnienia, uchylił zaskarżone postanowienie w części nieuznania zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny i uznając ten zarzut za zasadny umarzył w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne.

9 W uzasadnieniu wskazano, że wypowiedź Dyrektora ZUS (wydana na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.), w sytuacji, gdy ten skupia w sobie jednocześnie kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego, jest wiążąca dla Dyrektora IAS w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7u.p.e.a. W tym stanie, do kompetencji Dyrektora IAS - jako organu nadzoru w stosunku do postępowania egzekucyjnego - nie należy merytoryczne weryfikowanie zgłoszonego przez stronę problemu przedawnienia, który się mieści w zarzucie wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W zakresie zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), jest więc związany stanowiskiem Dyrektora ZUS.

10 Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że występujący w podwójnej roli Dyrektor Oddziału ZUS w L. wskazał i uzasadnił, że obowiązek wynikający z treści tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].05.2017 r. obejmujący okres od 11.2001 do 02.2002 nie jest przedawniony. Organ egzekucyjny przedstawił wielokrotnie nowelizowany przepis art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wskazał szczegółowo na następujące okoliczności powodujące zawieszenie biegu przedawnienia: podejmowanie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności względem ZUS ([...].04.2007 r. - wszczęcie postępowania kontrolnego; [...].02.2011 r. - uprawomocnienie się decyzji wymiarowej zmieniającej z dnia [...].12.2010 r. o podleganiu ubezpieczeniom społecznym); prowadzone w okresie od [...].01.2013 r. do [...].11.2014 r. oraz od [...].10.2014 r. do [...].05.2016 r. postępowania w sprawie umorzenia zaległości prowadzone na wniosek zobowiązanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U z 2012 r" poz.1551); prowadzenie postępowania egzekucyjnego w okresie od [...].12.2011 r. do [...].06.2015 r. przez właściwe organy egzekucyjne, w tym Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł.-W. w Ł., który w dniu [...].06.2015 r. je umorzył.

11 Odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału ZUS wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

12 Z kolei rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej i miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne, określa w załączniku siedziby i właściwość miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne uprawnione do stosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z pkt. 15 została określona właściwość miejscowa dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L., z kolei w pkt. 17 określona została określona właściwość miejscowa Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. Mając na to na względzie, stwierdzono, iż miejscowość na terenie której zamieszkuje strona, jest przyporządkowana miejscowo do właściwości Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł.

13 Dalej podniesiono w tym zakresie, że właściwość miejscowa organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych jest uzależniona od tego, jaki środek egzekucyjny zostanie zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawach egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych oraz ruchomości właściwość miejscową ustala się na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a., czyli według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z wyjątkiem sytuacji z art. 22 § 2a - 3a. Zastrzeżenie to dotyczy sytuacji, gdy zobowiązany ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terenie państwa członkowskiego lub państwa trzeciego albo jeżeli nie jest możliwe ustalenie organu zgodnie z § 2-3. Art. 22 § 3 u.p.e.a. stanowi natomiast, że jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2 albo § 2a, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku.

14 Dalej podniesiono, że w sprawie, z uwagi na zastosowanie przez organ środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego, nie ma zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a., tylko powinien mieć zastosowanie art. 22 § 2 u.p.e.a., który właściwość miejscową ustala według siedziby zobowiązanego, a który stanowi zasadę określania właściwości miejscowej, od której ustawodawca przewidział wyjątek w art. 22 § 3 u.p.e.a. Wskazano, że w art. 22 § 3 u.p.e.a. mowa jest o "majątku zobowiązanego" natomiast w art. 22 § 2 o "prawach majątkowych i ruchomości". Zatem majątek zobowiązanego w świetle art. 22 § 3 u.p.e.a. dotyczy przede wszystkim nieruchomości, tym bardziej, że ustawodawca posługuje się w tym przepisie wyrażeniem "miejsce położenia". Zatem znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego, o którym mowa w art. 22 § 3 u.p.e.a., to majątek materialnie i prawnie umiejscowiony, natomiast wynagrodzenie za pracę, świadczenia z ubezpieczenia społecznego, wierzytelności pieniężne oraz rachunki bankowe jako składniki majątku nie mają miejsca położenia, o którym stanowi ustawodawca w art. 22 § 3 u.p.e.a., gdyż są związane z osobą zobowiązanego jako uprawionego do ich otrzymania, dysponowania, a więc z miejscem jego siedziby lub miejscem zamieszkania.

15 W związku z tym, iż zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny należało uznać za zasadny, co oznacza, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

16 W skardze, reprezentowany przez pełnomocnika, skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. w części dotyczącej utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia i nieuznania zarzutu przedawnienia.

17 Wniósł o:

18 1) uchylenie w zaskarżonej części postanowienia jak i poprzedzającego postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w L. w części nieuznania za zasadny zarzutu przedawnienia i orzeczenie co do istoty, poprzez uznanie zarzutu przedawnienia za zasadny,

19 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

20 W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Oddziału ZUS w L. nie wskazał żadnej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. Za taką nie można uznać wszczęcie kontroli [...].04.2007 r., późniejsze wydanie decyzji wymiarowej, działań samego zobowiązanego podejmowanych w 2013 i 2014 roku w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność.

21 Samo bowiem wydanie przez ZUS decyzji określającej wymiar i wysokość zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek nie stanowi "pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek", o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Odnośnie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w okresie od [...].12.2011 roku do [...].06.2015 roku przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. –W. podniesiono, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed [...] stycznia 2012 roku - na podstawie tytułu wykonawczego innego niż będący przedmiotem niniejszego postępowania - mogło doprowadzić do zawieszenia biegu przedawnienia ale wcześniejszego, który biegł przed [...].01.2012 r. tzn. 10-letniego, natomiast nie mogło zawiesić biegu przedawnienia 5 - letniego, które się wtedy jeszcze nie rozpoczęło. Dlatego postępowanie egzekucyjne, które zostało wszczęte wskazanym powyżej tytułem dopiero [...] maja 2017 r., tj. po [...] stycznia 2017 roku, czyli po upływie 5 letniego okresu przedawnienia liczonego od [...].01.2012 do [...].12.2016 r., nie odniosło skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia, gdyż ten upłynął [...] grudnia 2016 roku.

22 Podkreślono w uzasadnieniu, że organ egzekucyjny we wzmiankowanym okresie biegu przedawnienia 5-letniego nie podjął żadnej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, zaś wcześniejsze wdrożenie postępowania egzekucyjnego (w 2011 roku) na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w 2011 roku, czyli przed rozpoczęciem się nowego 5 - letniego okresu przedawnienia rozpoczynającego się od [...] stycznia 2012 roku, nie może być uznane za skuteczne zawieszenie tego biegu przedawnienia. Nie można bowiem zawiesić biegu przedawnienia, które się jeszcze nie rozpoczęło. Natomiast po dniu [...] stycznia 2012 roku nie została podjęta żadna czynność organu egzekucyjnego.

23 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

24 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

25 Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

26 Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").

27 Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

28 Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.

29 Niniejsza sprawa dotyczy zarzutów zgłoszonych przez stronę – jako zobowiązanego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek zaskarżenia przysługujący jedynie zobowiązanemu, który zgłaszając je może powoływać się na naruszenie istotnych zasad postępowania egzekucyjnego lub niedopuszczalność egzekucji. Mogą zostać one wniesione w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, a zatem są środkiem zaskarżenia służącym zobowiązanemu jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nadto zarzuty mogą być wniesione tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Trzeba również podkreślić, że po upływie siedmiodniowego terminu do zgłoszenia zarzutów nie mogą być one przez zobowiązanego uzupełnione ani nie może on wnieść nowych zarzutów.

30 Wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a., z tym jednak wyjątkiem, że w sytuacji, gdy kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego skupione zostają w jednym podmiocie, to bezprzedmiotowe jest wydawanie przez wierzyciela wszelkich postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów. Pogląd taki znajduje oparcie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. (sygn. I FPS 4/06, LEX 266785).

31 Zgodnie z art. 34 § 1. u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

32 Jednocześnie wskazać należy, że pomimo braku odrębnego postanowienia wierzyciela wydanego na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź tego organu, w sytuacji, gdy ten skupia w sobie jednocześnie kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego, jest wiążąca dla Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, ale jedynie w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza jednak uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym.

33 Jakkolwiek postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela nie podlega zaskarżeniu, jest kontrolowane przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z powołanymi przepisami sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ostatni z powołanych przepisów daje sądom administracyjnym kompetencję do kontrolowania i uchylenia niezaskarżalnego postanowienia, o ile narusza ono prawo.

34 Przechodząc do meritum należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie strona wniosła zarzut przedawnienia zobowiązania oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

35 Dyrektor Oddziału ZUS w L. uznając się w niniejszej sprawie jednocześnie za wierzyciela i organ egzekucyjny postanowieniem (nr [...]) z dnia [...].06.2017 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (IAS) stwierdził, iż część rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonego postanowienia należy uchylić i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, w pozostałej zaś części brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia wyrażonego w tym postanowieniu. Dlatego też, postanowieniem z [...] października 2017 r., uchylił postanowienie z [...].06.017 r. w części zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny i w tym zakresie orzekł co do istoty, uznając ten zarzut za zasadny, zaś w pozostałej części, tj. zarzutu przedawnienia dochodzonego obowiązku postanowił utrzymać w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Jednocześnie mając na uwadze przepis art. 34 § 4 u.p.e.a., wobec uznania zarzutu (prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ) za zasadny, organ II instancji umorzył w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne.

36 W rozpatrywanej sprawie, Dyrektor IAS we W. uznał więc - z jednej strony - że wypowiedź Dyrektor Oddziału ZUS w L. – występującego w sprawie jednocześnie jako wierzyciel i organ egzekucyjny, jest dla niego wiążąca w zakresie zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. - przedawnienia. Natomiast – z drugiej strony - Dyrektor IAS we W. uznał, że postępowanie egzekucyjne było prowadzenia przez niewłaściwy organ egzekucyjny i umorzył w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne.

37 W sprawie w prowadzonym postępowaniu podniesiona została kwestia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Podniósł ją w zarzutach zobowiązany. Uznał jej wystąpienie Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu.

38 Wskazać należy w tym zakresie, że zgodnie z art. 19 k.p.a. (stosowanym w związku z odesłaniem zawartym w art. 18 u.p.e.a.), organy egzekucyjne są obowiązane przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej z urzędu w każdym stadium postępowania egzekucyjnego.

39 Stosownie do 19 § 4 u.p.e.a., Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

40 Mając na względzie, iż miejscowość na terenie której zamieszkuje skarżący posiada status gminy o nazwie A., właściwym według adresu jego zamieszkania organem egzekucyjnym, stosowanie do rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej i miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz.U.2016 r., poz.1411), jest Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. (pkt 17 załącznika).

41 Wskazać należy, że właściwość miejscowa organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych jest uzależniona od tego, jaki środek egzekucyjny zostanie zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawach egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych oraz ruchomości właściwość miejscową ustala się na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a., czyli według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z wyjątkiem sytuacji z art. 22 § 2a - 3a. To zastrzeżenie dotyczy sytuacji, gdy zobowiązany ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terenie państwa członkowskiego lub państwa trzeciego albo jeżeli nie jest możliwe ustalenie organu zgodnie z § 2-3 (w sprawie nie występuje). Natomiast stosownie do art. 22 § 3 u.p.e.a., jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2 albo § 2a, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. W sprawie ta sytuacja nie wystąpiła.

42 W rozpatrywanej sprawie nie można uznać, jak chce Dyrektor Oddziału ZUS w L., że skoro przedmiotowe wynagrodzenie zobowiązany otrzymuje jako pracownik zgłoszony przez "A" Sp. z o. o. z siedzibą w C., to właściwym z uwagi na miejsce położenia składnika majątkowego, jakim jest wynagrodzenie za pracę, jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L.

43 p

44 Jak to wskazał już Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. w zaskarżonym postanowieniu, z uwagi na zastosowanie przez organ środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego, nie ma zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a., tylko ma zastosowanie art. 22 § 2 u.p.e.a., tj. właściwość miejscową ustala winna być według zamieszkania zobowiązanego.

45 Należy zwrócić bowiem uwagę, że w art. 22 § 3 u.p.e.a. mowa jest o "majątku zobowiązanego" natomiast w art. 22 § 2 o "prawach majątkowych i ruchomości". Zatem majątek zobowiązanego w świetle art. 22 § 3 u.p.e.a. dotyczy przede wszystkim nieruchomości, tym bardziej, że ustawodawca posługuje się w tym przepisie wyrażeniem "miejsce położenia". Zatem znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego, o którym mowa w art. 22 § 3 u.p.e.a., to majątek materialnie i prawnie umiejscowiony, natomiast wynagrodzenie za pracę, jako składnik majątku nie ma miejsca położenia, o którym stanowi ustawodawca w art. 22 § 3 u.p.e.a., gdyż jest związane z osobą zobowiązanego jako uprawionego do jego otrzymania, dysponowania, a więc z jego miejscem zamieszkania.

46 Ponadto dla zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a. wymagane jest ustalenie przez organ - przed wszczęciem egzekucji - że cały majątek zobowiązanego lub większa jego część znajduje się poza właściwością organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. Konsekwencją braku takich ustaleń jest natomiast brak podstaw faktycznych do zastosowania art. 22 § 3 u.p.e.a.

47 Podnieść należy, o czym była mowa wcześniej, że przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym, formalnym. Jak już podniesiono, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. A zatem w sprawie niniejszej ma zastosowanie art. 19 k.p.a. o obowiązku przestrzegania z urzędu właściwości miejscowej i rzeczowej organu egzekucyjnego w każdym stadium postępowania.

48 W tej sytuacji w razie stwierdzenia, tak jak w rozpatrywanej sprawie, prowadzenia postępowania przez niewłaściwy organ egzekucyjny, organ nadzoru rozpatrując zażalenie, winień niewątpliwie wstrzymać się od dokonywania czynności, a zwłaszcza od rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Uznanie, że sprawę rozpoznawał niewłaściwy miejscowo organu egzekucyjnego, w konsekwencji oznacza, że zarzuty na postępowanie egzekucyjne rozpoznał niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny.

49 Z tych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzającej je postanowienie organu pierwszej instancji. Orzeczenie w pkt II jest umocowane w art. 200 p.p.s.a.