Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2021 r., III SA/Wr 554/20

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2021 r., III SA/Wr 554/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2021 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia [...] lipca 2020 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w przedmiocie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne, postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 J. G. złożył skargę na opisane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którym organ zawiesił postępowanie w przedmiocie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał, że rozpatrzenie wniosku zależy od zakończenia sporu przed Sądem Okręgowym w sprawie zasiłku chorobowego. Pouczył skarżącego, że zgodnie z art. 83b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na postanowienie nie przysługuje zażalenie.

3 W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).

6 Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

7 W niniejszej sprawie skarżący zakwestionował decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą zawieszenia postępowania w przedmiocie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne.

8 Bezsporne jest, że postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego toczy się w przedmiocie świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej: u.s.u.s.) ubezpieczenia społeczne obejmują bowiem m.in. ubezpieczenia w razie choroby. W zakres tego ubezpieczenia wchodzi m.in. zasiłek chorobowy oraz świadczenie rehabilitacyjne.

9 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, z późn. zm.) do spraw cywilnych należą sprawy z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz inne sprawy, do których przepisy Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Ustawodawca przesądził zatem, że sprawy ubezpieczeniowe są sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym. Właściwość sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego, do rozpoznawania środków odwoławczych od decyzji ZUS w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych potwierdzają również regulacje u.s.u.s., zgodnie z którymi: ustalenie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych następuje w drodze decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 83 ust. 1 pkt 4), od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2), odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (art. 83 ust. 3).

10 Wyjątek stanowią sprawy dotyczące przyznania świadczenia w drodze wyjątku, sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także sprawy wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, w których właściwość sądu administracyjnego wynika z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Do tej kategorii spraw sprawa niniejsza się jednak nie zalicza. W konsekwencji uznać zatem należy, że postanowienie zaskarżone w rozpoznawanej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

11 Ponadto należy dodać, że zaskarżone postanowienie wpadkowe o zawieszeniu postępowania zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w toku trwającego postępowania dotyczącego świadczenia rehabilitacyjnego. Wprawdzie zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie, jednak w rozważanym przypadku zastosowanie znajdują przepisy szczególne z zakresu ubezpieczeń społecznych, tj. art. 83b ust. 2 u.s.u.s., wedle którego od wydanych w trakcie postępowania (w przedmiocie świadczeń z ubezpieczenia społecznego) innych postanowień Zakładu (niż kończące postępowanie, o jakich mowa w ust. 1 tego przepisu) zażalenie nie przysługuje. Skoro objęte skargą postanowienie wpadkowe nie podlega zaskarżeniu, nie kończy postępowania w sprawie, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani też nie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, to również z tego powodu – w świetle cyt. wyżej art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. - nie podlegałoby zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

12 Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Niedopuszczalność z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma zaś miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętej zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W sytuacji zatem, gdy przedmiotem skargi strona czyni akt, który nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści ww. przepisu.