Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2023 r., III SA/Wr 427/23

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2023 r., III SA/Wr 427/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na uchwałę Rady Powiatu Bolesławieckiego z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr XXXVII/213/2021 w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego postanawia: I odrzucić skargę. II zwrócić stronie skarżącej 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 1 lutego 2023 r. G. K. (skarżąca, strona skarżąca) wniosła skargę na uchwałę Rady Powiatu Bolesławieckiego z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr XXXVII/213/2021 w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Zażądała stwierdzenia nieważności uchwały. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. 2022 r., poz. 1343 ze zm.) — dalej: u.p.t.z., co w konsekwencji zagraża jej interesom narażając ją na ryzyko powstania szkody w znacznych rozmiarach. Strona skarżąca wniosła już wcześniej (pismem z dnia 17 stycznia 2022 r.) skargę na tę samą uchwałę. Wówczas zażądała stwierdzenia nieważności uchwały oraz umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zawartej pomiędzy P. a P. w B. sp. z o.o. z siedzibą w B. Postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r. (sygn. akt III SA/Wr 155/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.) — dalej: p.p.s.a., ze względu na brak interesu prawnego strony skarżącej.

3 Rozpatrując skargę z 1 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie odrzucił skargę (postanowienie z 16 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 73/23). Jako podstawę odrzucenia wskazał art. 58 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a., uznając, że jeżeli ta sama strona skarżąca zaskarżyła tę samą uchwałę, a swój interes prawny w ponownej skardze wywodzi z tych samych przepisów materialnych, co w poprzedniej, to w zakresie interesu prawnego Sąd już sprawę rozpatrzył i wydał orzeczenie.

4 Z powyższym nie zgodził się Naczelny Sad Administracyjny i postanowieniem z 21 września 2023 r. sygn. akt II GZ 330/23 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 czerwca 2023 r. uznając, że w sprawie nie doszło do rozpoznania skargi ani do prawomocnego osądzenia sprawy.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

6 Skarga podlega odrzuceniu.

7 Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, sąd zobligowany jest ocenić dopuszczalność wniesienia skargi. Zgodnie z art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego przysługuje podmiotowi, któremu ustawy szczególne je przyznają.

8 Ustawą szczególną w stosunku do p.p.s.a. jest ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. 2022 r., poz. 1526 ze zm.) — dalej: u.s.p. Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.s.p. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

9 Ustalenie czy podmiot wnoszący skargę na uchwałę organu powiatu dotyczącą sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony, polega na zbadaniu wystąpienia przesłanek określonych w art. 87 ust. 1 pkt 1 u.s.p., a nie na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). I tak o ile art. 50 p.p.s.a. stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, to przepis art. 87 u.s.p. przyznaje legitymację skargową stronie, która oprócz tego, że wykaże swój interes prawny, wykaże również, że zaskarżona uchwała wpływa na jej sferę materialnoprawną w ten sposób, że pozbawia ją pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1016/09, wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 817/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

10 Pojęcie interesu prawnego obejmuje uprawnienia i obowiązki prawne. Akt dotyczy więc interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy rozstrzyga o prawach i obwiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że tylko przepisy prawa materialnego stanowią podstawę interesu prawnego, stwarzając dla konkretnego podmiotu legitymację procesową strony (por. wyroki NSA: z 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04, z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1828/06, z 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1043/10, z 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1059/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

11 Interes prawny jest indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących podstawą zastosowania przepisu prawa materialnego.

12 Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że z zaskarżonej uchwały wynika, iż świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego organ powierzył w trybie art. 22 ust. 1 pkt 1 u.p.t.z., zatem materialnoprawnych podstaw naruszenia interesu prawnego strony uprawniających ją do wniesienia skargi należy szukać w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. Strona skarżąca podaje, że jest przedsiębiorcą uprawnionym do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób. Z tego faktu wywodzi swoje prawo do uzyskania przymiotu operatora w rozumieniu art. 4 pkt 8 u.p.t.z. Na tej podstawie, jak podaje dalej, została pozbawiona możliwości skorzystania z trybów określonych w art. 19 u.p.t.z. — szczególnie z trybu określonego w ust. 1 pkt 1 tego artykułu (w trybie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2022 r., poz. 1710 ze zm.)). Jak twierdzi strona skarżąca, organ powierzając innemu przedsiębiorcy świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na podstawie art. 19 ust. 3 u.p.t.z. (czyli w trybie wskazanym w art. 22 ust. 1 u.p.t.z.), pozbawia ją możliwości pełnienia funkcji operatora w rozumieniu art. 4 pkt 8 u.p.t.z., zatem zaskarżona uchwała wpływa na jej interes prawny.

13 Sąd nie podziela zdania strony skarżącej. Natomiast w pełni popiera stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażone w wyroku z 9 maja 2018 r., że organizator publicznego transportu zbiorowego dokonuje wyboru operatora w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych, albo ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi, albo art. 22 ust. 1u.p.t.z. Są to zatem ustawowo przewidziane alternatywy wyboru operatora (wyrok WSA w Gliwicach z 09.05.2018 r., sygn. akt II SA/Gl 145/18, LEX).

14 Z powyższego wynika więc, że art. 19 w zw. z art. 22 u.p.t.z. określa tryb wyboru operatora przez organ. Na mocy tych przepisów organ będący organizatorem zbiorowego transportu publicznego może bezpośrednio zawrzeć umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Zatem uchwała o wyznaczeniu innego przewoźnika niż strona skarżąca do świadczenia usług w charakterze operatora nie wpływa na prawa ani obowiązki strony skarżącej.

15 Zawarcie umowy z przewoźnikiem innym niż strona skarżąca może mieć wpływ na jej interes faktyczny (brak dopłat z funduszy celowych, odpływ pasażerów — część klientów strony skarżącej będzie korzystać z transportu publicznego), jednakże interesu faktycznego nie można utożsamiać z interesem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2707/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

16 Brak jest natomiast interesu prawnego po stronie strony skarżącej oraz nie doszło do jego naruszenia w wyniku podjęcia samej uchwały o wyborze operatora. Okoliczność bycia zainteresowanym zawarciem umowy nie generuje żadnych uprawnień dla skarżącej związanych z możliwością domagania się zawarcia umowy.

17 W myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

18 Z powyższych względów Sąd stwierdził, że ze względu na brak interesu prawnego strony, skargę należy odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w związku z art. 87 ust. 1 u.s.p.

19 O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd zdecydował na podstawie art. 232 § 1 p.p.s.a. – Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.