Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2019 r., V SA/Wa 39/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2019 r., V SA/Wa 39/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
3 Warszawie przez Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nr [...] z [...] listopada 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie.
4 Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
5 W dniu [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor OT KOWR w Warszawie wydał decyzję nr
6 [...] o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi
7 określonemu w ustawie, na mocy której ustalił w stosunku do strony należność
8 główną w wysokości 56 300,10 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które winny zostać
9 naliczone przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu
10 płatności do dnia zapłaty.
11 Strona jako podmiot skupujący, a zarazem płatnik uczestniczący w realizacji
12 mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepis § 9 rozporządzenia
13 Rady Ministrów z 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego
14 zadania polegającego na rozkładania na raty opłaty należnej od producentów mleka
15 za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 (Dz.U. z 2015 r.
16 poz. 1105 ze zm.) była zobowiązana do wniesienia IIl raty opłaty na rachunek
17 bankowy OT ARR, a od 1 września 2017 r. Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa,
18 w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 595/2004, tj. do dnia 30
19 września 2017 r. Płatnik uchybił temu obowiązkowi ponieważ nie przekazał opłaty w
20 tym terminie.
21 Dyrektor Oddziału Terenowego KOWR w Warszawie wskazał, że zgodnie z
22 art. 15 ust 2 rozporządzenia 595/2004, w przypadku niewywiązania się z terminu
23 płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi,
24 w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień
25 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt
26 procentowy. Ponieważ płatnik uchybił terminowi płatności wydanie decyzji stało się
27 konieczne.
28 Strona wniosła odwołanie od opisanej decyzji. Po rozpatrzeniu sprawy
29 Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa decyzją z [...] listopada
30 2018 r. utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
31 W uzasadnieniu zauważono, że Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia
32 Rolnictwa jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania zgodnie z art. 54
33 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym
34 Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 624 ze zm.), z którego wynika, iż
35 Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem
36 produkcji mleka i z przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku
37 kwotowym 2014/2015.
38 Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w
39 sprawie i wyjaśnił m.in., że akapit drugi art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004
40 wskazuje, że bez uszczerbku dla stosowania art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu
41 Unii Europejskiej państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność należnej
42 kwoty związanej z 12-miesięcznym okresem rozpoczynającym się w dniu 1 kwietnia
43 2014 r. jest dokonywana w trzech rocznych, nieoprocentowanych ratach.
44 Podkreślił, że pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3
45 łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia 30 września 2015 r. Do dnia 30
46 września 2016 r, wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej
47 kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia 30 września 2017 r.
48 W sprawie Skarżąca (płatnik), jako podmiot skupujący uczestniczący w
49 realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka w oparciu o przepis § 9
50 rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty ustalonej w drodze
51 decyzji administracyjnych na rachunek bankowy Oddziału Terenowego KOWR
52 właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedziby dostawcy hurtowego
53 w terminie do 2 października 2017 r. Skarżąca nie przekazała części wpłaty w
54 wysokości 73 247,80 zł.
55 Organ II instancji zauważył, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10
56 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych
57 rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419), do
58 postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji
59 mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz do rozliczenia przez Agencję Rynku
60 Rolnego roku kwotowego 2014/2015, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast
61 zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku
62 mleka i przetworów mlecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1037, ze zm., dalej: "ustawa
63 o organizacji rynku mleka"), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat
64 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja
65 podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm., dalej: "O.p."), z wyłączeniem
66 przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania
67 na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia 595/2004. Uprawnienia organu
68 podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja).
69 Podkreślił, że Stronę na podstawie art. 8 O.p. należy uznać za płatnika. Podniósł, że
70 płatnik, który nie wykonał obowiązków, określonych w art. 8 O.p. odpowiada za
71 podatek niepobrany lub podatek pobrany, a niewpłacony (art. 30 § 1 O.p.). Terminem
72 płatności dla płatników jest ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami prawa
73 podatkowego, powinna nastąpić wpłata należności z tytułu podatku (art. 47 § 4 O.p.).
74 Ponadto zgodnie z art. 53 § 1 i 4 O.p. od zaległości podatkowych naliczane są
75 odsetki za zwłokę. W jego ocenie organ I instancji prawidłowo ustalił
76 odpowiedzialność płatnika na warunkach i zasadach określonych w art. 30 § 4 i art.
77 47 § 4 O.p.
78 W dalszej części decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów
79 odwołania, uznając je w całości za niezasadne.
80 Na decyzję organu II instancji Strona złożyła skargę wnosząc o uchylenie
81 zaskarżonej decyzji Dyrektora Generalnego KOWR oraz o zasądzenie kosztów
82 postępowania.
83 Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
84 a) art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych,
85 stosowanego w brzmieniu dotychczasowym na podstawie art. 18 ustęp 1 i 2 ustawy z
86 dnia 10 lipca 2015 roku o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji
87 niektórych rynków rolnych oraz niektórych ustaw oraz § 9 rozporządzenia Rady
88 Ministrów z dnia 29 lipca 2015 roku w sprawie realizacji przez Agencję Rynku
89 Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od
90 producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym
91 2014/2015, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że
92 podmiot skupujący (a w tym przypadku Skarżąca) jest obowiązana do wniesienia na
93 rachunek bankowy Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w
94 Warszawie, w terminie określonym w naruszonym przepisie, opłaty o której mowa w
95 art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i
96 przetworów mlecznych również w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie w
97 ustawowym terminie tej opłaty na rzecz podmiotu skupującego, a nadto gdy nie jest
98 możliwe skuteczne wyegzekwowanie tej opłaty od dostawcy hurtowego przez
99 podmiot skupujący podczas gdy z wykładni językowej naruszonych przepisów wynika
100 wprost, że podmiot skupujący zobowiązany jest jedynie do "przekazania", a zatem do
101 dokonania transferu, opłaty wniesionej uprzednio przez dostawcę hurtowego na
102 rzecz podmiotu skupującego, a nie do zapłaty ww. opłaty z góry oraz z własnych
103 środków, bez względu na fakt czy dostawca hurtowy uprzednio wniesie tę opłatę na
104 rzecz podmiotu skupującego lub egzekucja ww. opłaty od dostawcy hurtowego
105 będzie skuteczna;
106 b) art. 8 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie,
107 że Skarżąca jest płatnikiem w rozumieniu naruszonego przepisu, podczas gdy z
108 definicji płatnika zawartej w naruszonym przepisie wynika wprost, że jest nim tylko
109 taki podmiot, który jest równocześnie obowiązany na podstawie przepisów prawa
110 podatkowego, m.in. do obliczania i pobrania od podatnika podatku, a Skarżąca nie
111 jest ani obowiązana ani uprawniona do obliczania wysokości opłaty, o której mowa w
112 art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i
113 przetworów mlecznych, bowiem zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt 2 tej ustawy to
114 właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego (obecnie
115 Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa) ustala wysokość należnej opłaty w drodze
116 decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, o którym mowa w art.
117 35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a zatem Skarżąca nie wypełnia swoimi właściwościami
118 (naturą prawną) nie budzących wątpliwości znamion płatnika, określonych w
119 naruszonym przepisie;
120 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik
121 sprawy, tj.:
122 a) art. 30 § 4, art. 47 § 4 oraz art. 53 § 4 O.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie
123 i błędne uznanie, że Skarżąca uchybiła jakiemukolwiek ustawowemu terminowi
124 płatności, a w konsekwencji stwierdzenie odpowiedzialności podatkowej Skarżącej,
125 zobowiązanie jej do wniesienia III raty opłaty, o której mowa w art. 36 ustęp 2 ustawy
126 z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w
127 wysokości 56.300,10 zł oraz obciążenie odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia
128 następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty wg wzoru
129 wskazanego w decyzji organu I instancji, podczas gdy nie wystąpił po stronie
130 Skarżącej jakikolwiek obowiązek przekazania na rachunek bankowy Oddziału
131 Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie dodatkowej
132 należności (tj. ww. opłaty), a w tym tej w wysokości 56.300,10 zł, bowiem poza już
133 przekazaną przez Skarżącą (lub częściowo wpłaconą bezpośrednio przez
134 dostawców hurtowych) kwotą 1.087.746,88 zł, a następne kwotami o łącznej wartości
135 116.483,53 zł (płatnymi w tożsamy sposób) żaden z pozostałych dostawców
136 hurtowych, z którymi współpracuje lub współpracowała Spółka nie wniósł
137 jakiejkolwiek innej należność na rzecz Skarżącej, a nadto podejmowane przez
138 Spółkę działania zmierzające do wyegzekwowania ww. opłaty od poszczególnych
139 dostawców hurtowych nie przyniosły żadnych rezultatów, a zatem fizycznie
140 niemożliwe jest "przekazanie" - o którym mowa wprost, m.in. w treści art. 36 ust. 3
141 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych - na rachunek bankowy
142 Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie
143 jakiejkolwiek należności ponad uprzednio przekazane kwoty;
144 b) art. 30 § 5 O.p., poprzez całkowicie nieuzasadnione odstąpienie przez Dyrektora
145 Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa - pomimo początkowego
146 podjęcia działań w tym kierunku - weryfikacji winy podatnika (w rozumieniu
147 naruszonego przepisu), tj. poszczególnych dostawców hurtowych w zakresie braku
148 pobrania przez Spółkę opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 2 ustawy o organizacji
149 rynku mleka i przetworów mlecznych, a następnie jej przekazania na rachunek
150 bankowy Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w
151 Warszawie, podczas gdy art. 30 § 5 O.p., stanowi wyraźnie, że przepisów o
152 odpowiedzialności podatkowej płatnika nie stosuje się w przypadku, gdy podatek (w
153 tym przypadku opłata) nie został pobrany z winy podatnika (dostawcy hurtowego), a
154 z wykładni naruszonego przepisu oraz treści dostępnego orzecznictwa
155 sądowoadministracyjnego wynika, że organ I i II instancji był zobowiązany z urzędu
156 do zweryfikowania kwestii zawinienia danego dostawcy hurtowego w zakresie braku
157 pobrania przez Spółkę ww. opłaty, a następnie jej przekazania na rachunek bankowy
158 Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie;
159 c) art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 136 ustęp 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku
160 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018, poz. 2096), dalej – k.p.a.
161 poprzez nieuzasadnione odstąpienie – pomimo początkowego podjęcia działań w
162 tym kierunku – od prowadzenia dodatkowego postępowania w celu niezbędnego
163 uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a następnie formalne zawiadomienie
164 – pismem z dnia 24 października 2018 roku – o zakończeniu postępowania
165 wszczętego na skutek wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji nr
166 [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
167 w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2018 roku, jeszcze przed rzeczywistym
168 rozpatrzeniem – a nawet fizycznym zapoznaniem się – przez Dyrektora Generalnego
169 Ośrodka Wsparcia Rolnictwa pisma Skarżącej z dnia 22 października 2018 roku
170 (które zostało doręczone Organowi w dniu 26 października 2018 roku) zawierającego
171 wyjaśnienia Spółki, złożone w zakreślonym przez ten Organ terminie i na skutek
172 uprzedniego wezwania sformułowanego przez Dyrektora Generalnego Ośrodka
173 Wsparcia Rolnictwa pismem z dnia 10 października 2018 roku, a nadto wniosków
174 Spółki o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań dziesięciu świadków -
175 dostawców hurtowych, którzy nie wnieśli na rzecz Skarżącej III raty opłaty, o której
176 mowa w art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka
177 i przetworów mlecznych, podczas gdy Dyrektor Generalny Ośrodka Wsparcia
178 Rolnictwa winien był najpierw wstrzymać się z formalnym zakończeniem
179 postępowania przynajmniej do czasu odnotowania wpływu pisemnych wyjaśnień
180 Spółki – stanowiących odpowiedź na wezwanie sformułowane przez Organ II
181 instancji – lub uznania, że termin na wniesienie takich wyjaśnień bezpowrotnie
182 upłynął, następnie – po odnotowaniu wpływu pisma – dogłębnie (merytorycznie)
183 zapoznać się z treścią pisemnych wyjaśnień złożonych przez Skarżącą (a w tym
184 zgłoszonymi wnioskami dowodowymi), których sam zażądał, następnie rozważyć
185 ewentualne dalsze możliwe kierunki rozwoju prowadzonego przez siebie
186 postępowania administracyjnego, a w szczególności przysługujące mu dalsze środki
187 zmierzające do rzeczywistego i wyczerpującego ustalenia pełnego stanu faktycznego
188 sprawy, później skorzystać z tych środków, przeprowadzić niezbędne postępowanie
189 dowodowe, a w tym zgodne z wnioskami Skarżącej i dokonać kluczowych z punktu
190 widzenia niniejszego postępowania ustaleń, a wreszcie zakończyć prowadzone
191 postępowanie administracyjne oraz zawiadomić o tym fakcie Skarżącą, umożliwiając
192 mu przy tym czynny udział w postępowaniu oraz stwarzając możliwość
193 wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań
194 jeszcze przed wydaniem decyzji;
195 - przy czym powyższe naruszenia przepisów postępowania (pkt 2 a-c) skutkują
196 uznaniem, że postępowanie administracyjne było prowadzone przez Dyrektora
197 Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z oczywistym naruszeniem
198 treści art. 7 oraz art. 8 k.p.a. i ujętych w nich zasadach: prawdy obiektywnej (tj. stania
199 na straży praworządności, podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do
200 dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na
201 względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) oraz zasady pogłębienia
202 zaufania (tj. prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników
203 postępowania do władzy publicznej).
204 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty
205 zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
206 W piśmie procesowym z 24 maja 2019 r. Skarżąca ponownie wskazała na
207 okoliczności przedstawione już uprzednio w skardze.
208 Organ ustosunkował się do powyższego pisma i odniósł się do kwestii
209 rozumienia podmiotu skupującego jako płatnika i związanego z tym zakresu
210 odpowiedzialności takiego podmiotu za określone działania, momentu badania winy
211 producenta związanej z postępowaniem o stwierdzenie odpowiedzialności płatnika z
212 tytułu uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty naliczonej w związku z
213 przekroczeniem kwoty mlecznej w kontekście przepisów O.p. (pismo organu złożone
214 na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r.)
215 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
216 Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25
217 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107
218 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów,
219 wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
220 przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.. dalej:
221 "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium
222 zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt
223 wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w
224 nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na
225 wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ
226 na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia
227 postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu
228 dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
229 Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie
230 będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą
231 prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i
232 obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu
233 administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze
234 podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną
235 w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś
236 wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz
237 całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią
238 zaskarżonego rozstrzygnięcia.
239 Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami
240 wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a , jak i z normami prawa materialnego mającymi
241 zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane
242 prawidłowo, a tym samym skarga podlega oddaleniu.
243 Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca
244 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków
245 rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419) do postepowań w
246 sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka,
247 rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku
248 kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe.
249 W myśl art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające
250 ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa Krajowy Ośrodek Wsparcia
251 Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem produkcji mleka i z
252 przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku kwotowym 2014/2015.
253 Art. 8 ust. 1 ustawy o KOWR wskazuje, że, Dyrektor Generalny i dyrektorzy
254 oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka wydają decyzje administracyjne w
255 zakresie określonym w odrębnych przepisach. W postępowaniu administracyjnym
256 organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do: 1) dyrektorów
257 oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka - jest Dyrektor Generalny; 2) Dyrektora
258 Generalnego - jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
259 Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE
260 595/2004 przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające i, w
261 przypadku sprzedaży bezpośredniej, producenci odpowiedzialni za opłaty
262 wyrównawcze wpłacają do właściwego organu należną kwotę zgodnie z zasadami
263 ustanowionymi przez państwo członkowskie; podmioty nabywające są
264 odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych
265 przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie
266 z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia.
267 Z tego przepisu wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za
268 pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów.
269 Przepis ten znalazł swoje odbicie także w ustawodawstwie krajowym – z art.
270 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka wynika, że iż podmiot skupujący, jest
271 obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji
272 właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego
273 w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 596/2004, tj. przed 1
274 października każdego roku; podmioty odpowiedzialne za opłaty wyrównawcze
275 wpłacają do właściwego organu kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez
276 Państwo Członkowskie.
277 Zgodnie z art. 15 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, w przypadku
278 niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają
279 obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom
280 referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z
281 załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy.
282 Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka, w
283 sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy
284 działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów
285 dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z
286 zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE 595/2004.
287 Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania
288 decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub
289 pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał
290 obowiązków, o odpowiedzialności podatkowej podatnika.
291 Ponadto, w myśl art. 53 § 1 i 4 O.p. naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym
292 podmiot skupujący ma obowiązek samodzielnego obliczenia odsetek (art. 53 § 3
293 O.p.) i wpłacenia ich bez wezwania.
294 Zasadnie organ przyjął, że do podmiotu skupującego muszą znaleźć
295 zastosowanie przepisy dotyczące płatnika (art. 8 O.p.). Zgodnie z art. 8 O.p.
296 płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca
297 osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do
298 obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie
299 organowi podatkowemu.
300 Zgodnie z art. 30 § 1 O.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych
301 w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony.
302 Należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z cytowanym art. 40 ust. 1 ustawy o
303 organizacji rynku mleka przepisy ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio a nie
304 wprost, co w realiach sprawy niniejszej oznacza, że należy zbadać jakie zadania i
305 uprawnienia ma podmiot skupujący i porównać je do praw i obowiązków płatnika.
306 W ocenie Sądu, decydujące ma znaczenie fakt, iż zgodnie z art. 36 ust. 6
307 ustawy o organizacji rynku mleka wyłącznie uprawnionym do żądania wykonania, w
308 drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa
309 w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji.
310 Analizując treść art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka należy
311 stwierdzić, że skoro tylko podmiot skupujący ma uprawnienie do egzekwowania
312 opłaty ustalonej w decyzji dyrektora oddziału regionalnego agencji, to winny mieć do
313 niego zastosowanie przepisy dotyczące płatnika, gdyż tylko płatnik odpowiada za
314 podatek niepobrany. To podmiot skupujący ma określone przepisami prawa
315 uprawnienia polegające, m.in. na możliwości dochodzenia należnej opłaty w drodze
316 egzekucji administracyjnej i to on został upoważniony do żądania wykonania
317 obowiązku wynikającego z decyzji o ustaleniu należnej opłaty skierowanej do
318 dostawcy hurtowego, w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w
319 stosunku do niego opłaty dobrowolnie. Uprawnień tych nie posiadały organy ARR,
320 ani obecnie organy KOWR. Nadanie podmiotowi skupującemu przymiotu płatnika
321 miało na celu usprawnienie poboru opłat i zapobieżenie możliwości uchylania się od
322 ich płacenia przez dostawców hurtowych. Kluczowe znaczenie w tym względzie mają
323 cytowane art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004 oraz art. 36 ust. 6 ustawy o
324 organizacji rynku mleka. Wobec powyższego strona zobowiązana była do pobrania
325 od dostawców hurtowych opłat tytułem III raty należnej opłaty, ustalonych przez
326 Dyrektora OT ARR w Warszawie na postawie art. 36 ww. ustawy oraz § 9
327 rozporządzenia przed dniem 3 października 2017 r.
328 Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania
329 decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub
330 pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał
331 obowiązków wynikających z art. 8 O.p.
332 Pozbawione podstaw prawnych i faktycznych jest twierdzenie strony, że
333 płatnik nie wykonał swoich obowiązków z powodu zawinienia samego dostawcy
334 hurtowego (podatnika). Strona w tym zakresie powołuje się na art. 30 § 5 O.p., który
335 stanowi, że przepisów § 1-4 nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej
336 albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ
337 podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika. Odpowiedzialność
338 podatnika można orzec w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
339 Zasadnie w zaskarżonej decyzji Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka
340 Wsparcia Rolnictwa stwierdził, iż płatnik nie ponosi odpowiedzialności tylko wówczas,
341 gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika. Za pobranie podatku odpowiada
342 tylko płatnik. Odpowiedzialność płatnika wyłącza jedynie wina podatnika. W doktrynie
343 przyjmuje się, że działanie zawinione przez podatnika, którego skutkiem jest
344 niepobranie podatku przez płatnika, to np. sfałszowanie lub ukrycie danych
345 faktycznych rzutujących na wysokość podstawy opodatkowania albo stawki
346 podatkowej (por. Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Leonard Etel, Cezary Kosikowski, Piotr
347 Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski,
348 Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V). Tym samym o winie samego podatnika
349 będzie mowa tylko wówczas, gdy płatnik nie miał żadnych instrumentów aby wykryć
350 dane, które służyłyby do ustalenia podstawy naliczenia należnej opłaty. A więc będą
351 to okoliczności zupełnie niezależne od płatnika. W sprawie natomiast niewątpliwie
352 płatnik, jako podmiot skupujący bierze czynny udział w realizacji mechanizmu
353 kwotowania produkcji mleka. Na podstawie cyt. powyżej art. 36 ustawy o organizacji
354 rynku mleka posiada dane zbiorcze dotyczące należnych opłat i ma instrumenty do
355 przymusowego wykonania decyzji nakładających należne opłaty. To, że dostawca
356 hurtowy nie uiścił płatnikowi stosownej opłaty nie zwalnia płatnika z ponoszenia
357 odpowiedzialności. Jest to jedynie okoliczność faktyczna, równoznaczna z
358 niepobraniem należnej opłaty, która to okoliczność w światle art. 30 ust. 4 O.p.
359 obliguje organ do wydania decyzji stwierdzającej odpowiedzialność płatnika.
360 Należy podkreślić, że ustalenie, czy podatnicy, od których płatnik miał pobrać
361 podatek, zapłacili ten podatek jest istotne dopiero na etapie wykonania decyzji o
362 odpowiedzialności płatnika, a nie na etapie orzekania o niej. To strona ma
363 odpowiednie instrumenty prawne do wyegzekwowania należnej opłaty i w ten sposób
364 odpowiada za swoje działania, a raczej za brak działań. Skarżąca bowiem po
365 otrzymaniu informacji wskazującej wysokość należnej opłaty (decyzja w tym zakresie
366 jest natychmiast wykonalna - art. 36 ust. 1 pkt 3 i art. 36 ust. 5 ustawy o organizacji
367 rynku mleka) winna wystąpić o przymusowe wykonanie tej decyzji w drodze
368 egzekucji administracyjnej.
369 Wobec powyższego za bezzasadny należało uznać zarzut braku ustalenia
370 dlaczego producenci mleka zobowiązani do wniesienia należnej opłaty na rzecz
371 Skarżącej nie wnieśli tej opłaty. Ustalenie, czy podatnicy (producenci mleka) wnieśli
372 na rzecz Skarżącej należną opłatę jest istotne – co już wyżej podkreślono – dopiero
373 na etapie wykonania decyzji o odpowiedzialności płatnika, a nie na etapie orzekania
374 o niej. Dlatego też zarzut Strony dotyczący zaniechania ustalenia przez organ
375 przyczyn niewniesienia należnej opłaty przez producentów mleka, należy uznać za
376 bezpodstawny. W świetle powyższego, w sprawie nie ma także znaczenia
377 przedstawiona przez pełnomocnika Strony argumentacja, że prowadzona wobec
378 niektórych dostawców egzekucja sądowa z innych tytułów nie przynosi żadnych
379 efektów. Powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na opłaty należne od
380 producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym
381 2014/2015. Nadal bowiem za ten okres kwotowy, Skarżąca ma uprawnienia do
382 egzekwowania należnej opłaty.
383 Podsumowując Skarżąca jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji
384 mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o cyt. powyżej § 9
385 rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty (w tym określonej w
386 drodze decyzji względem dostawców hurtowych), na rachunek bankowy do dnia 30
387 września 2017 r. Płatnik uchybił temu obowiązkowi, ponieważ nie przekazał części
388 opłaty we wskazanym powyżej terminie.
389 Mając powyższe na względzie bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia
390 przepisów prawa materialnego, gdyż wbrew twierdzeniom Strony skarżącej podmiot
391 skupujący odpowiedzialny jest nie tylko za "przekazanie" opłaty. System procesu
392 poboru należności ustanowił go bowiem płatnikiem.
393 Sąd nie podziela również stanowiska zawartego w powoływanym przez Stronę
394 nieprawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7
395 marca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 71/19, który został wydany w innej sprawie i
396 nie wiąże w sposób określony w art. 153 p.p.s.a.
397 Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1
398 oraz art. 136 k.p.a., tj. zakończenia postępowania wyjaśniającego przed
399 rzeczywistym rozpatrzeniem, a nawet fizycznym zapoznaniem się przez Dyrektora
400 Generalnego KOWR z pismem Skarżącej z 22 października 2018 r., zwierającego
401 wyjaśnienia Strony, należy wskazać, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika,
402 iż organ dokładanie przeanalizował całość materiału dowodowego zgromadzonego w
403 przedmiotowej sprawie oraz zapoznał się z treścią pisma wyjaśniającego
404 przesłanego przez Stronę uznając, iż złożone przez Stronę wyjaśnienia nie
405 wymagają dalszego uzupełnienia i prowadzenia dodatkowego postępowania
406 wyjaśniającego, a zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczająca do
407 wydania rozstrzygnięcia.
408 Organy w sprawie działały na podstawie i w granicach prawa powszechnie
409 obowiązującego w dniu wydania decyzji. Nie zaniechały również obowiązku
410 prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy oraz
411 podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu
412 faktycznego i załatwienia sprawy. Organy zebrały i w sposób wyczerpujący
413 rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny
414 w oparciu o całokształt materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w
415 uzasadnieniu decyzji. W szczególności organ odwoławczy wyczerpująco opisał w
416 uzasadnieniu stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz w sposób
417 szczegółowy wskazał na motywy, którymi kierował się przy podejmowaniu
418 rozstrzygnięcia. To, że rozstrzygnięcie nie zadowala stronę nie oznacza, że w
419 sprawie zostały naruszone powołane w skardze przepisy procedury administracyjnej.
420 W powyższym kontekście w ocenie Sądu organy nie dopuściły się również w
421 prowadzonym postępowaniu obrazy zasad ogólnych postępowania
422 administracyjnego, w tym wskazanych w skardze art. 8 i art. 9 k.p.a.
423 W związku z powyższym – w ocenie Sądu, a wbrew zarzutom skargi - organy
424 prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej
425 zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść
426 cyt. przepisów ustawy. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału
427 dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające
428 odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i
429 dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.
430 Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa
431 materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych
432 przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
433 Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu
434 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być
435 naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny
436 wpływ na wynik sprawy.
437 Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja
438 odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
439 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151
440 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 136
- Ordynacja podatkowa, art. 8
- Ordynacja podatkowa, art. 30 (§ 1, § 4, § 5)
- Ordynacja podatkowa, art. 47 (§ 4)
- Ordynacja podatkowa, art. 53 (§ 1, § 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153