Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2019 r., V SA/Wa 304/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2019 r., V SA/Wa 304/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant - sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi N. ... z siedzibą na M. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... listopada 2018 r., nr ... w przedmiocie pozostawienia nazw domen w rejestrze domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była

3 decyzja Ministra Finansów (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] listopada 2018r. o

4 numerze [...] w przedmiocie wpisu do rejestru domen służących

5 oferowaniu gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych.

6 Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

7 W dniu (...) maja 2018 r. funkcjonariusze celni dokonali oględzin stron

8 internetowych o nazwach: [...] w wyniku których stwierdzili, że stanowią one domeny służące do

9 oferowania gier

10 hazardowych w sposób niezgodny z ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach

11 hazardowych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.; zwaną dalej: "u.g.h.").

12 Wnioskiem z dnia 17 września 2018 r. zwrócono się do Ministra o

13 zatwierdzenie dokonania wpisu przedmiotowych domen do Rejestru Domen

14 Służących Oferowaniu Gier Hazardowych Niezgodnie z Ustawą o Grach

15 Hazardowych (zwanego dalej: "Rejestrem").

16 W wyniku analizy nadesłanych materiałów dowodowych Minister uznał, iż

17 zostały spełnione przesłanki określone w art. 15f ust. 4 u.g.h., uzasadniające

18 dokonanie wpisu nazw przedmiotowych domen do Rejestru i zatwierdził dokonanie

19 wpisu przedmiotowych domen. Domeny te zostały wpisane do Rejestru w dniu (...)

20 września 2018 r.

21 W dniu 21 listopada 2018r. do organu wpłynął sprzeciw z dnia (...) listopada

22 2018 r. ( nadany w urzędzie pocztowym w dniu 19 listopada 2018 r.) od wpisu do

23 Rejestru domen [...], złożony przez N. z siedzibą na M.

24 Kwestionując zasadność wpisu przedmiotowych domen do Rejestru i wnosząc o ich

25 wykreślenie Strona wskazała, iż Spółka nie wykorzystuje żadnej z domen do

26 oferowania gier hazardowych kierowanych do użytkowników znajdujących się na

27 terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W szczególności, żadna ze stron internetowych

28 dostępnych pod adresami domen nie jest udostępniona w języku polskim, jak

29 również żadna z nich nie jest reklamowana na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W

30 ocenie Spółki zatem zasadne jest wykreślenie nazw domen z Rejestru, zgodnie z art.

31 15f ust. 4 oraz 8 ustawy o grach hazardowych. Jednocześnie Spółka przyznała, że

32 niektóre ze stron internetowych dostępnych pod adresami domen mogły być

33 dostępne dla polskich rezydentów przed dniem (...) września 2018 roku - dniem

34 wpisania domen do Rejestru. Powyższa sytuacja nie wynikała jednakże z

35 zamierzonych działań Spółki polegających na kierowaniu swojej oferty gier

36 hazardowych do polskich rezydentów. Spółka nigdy nie brała na cel polskiego rynku.

37 Strony internetowe udostępnione pod adresami domen nie były dostępne w języku

38 polskim. Żadna z reklam dotyczących gier hazardowych oferowanych z

39 wykorzystaniem domen nie została opublikowana na terytorium Rzeczpospolitej

40 Polskiej. Co więcej, reklamy te nie były przygotowane lub publikowane w języku

41 polskim. W związku z tym, że Spółka nie kierowała swojej oferty na polski rynek, nie

42 śledziła zmian legislacyjnych w zakresie przepisów prawa hazardowego w Polsce. Z

43 tego powodu, do czasu gdy domeny zostały wpisane do Rejestru, Spółka nie miała

44 wiedzy co do tego, że samo umożliwienie dostępu do swoich stron z grami

45 hazardowymi polskim rezydentem może naruszyć wspomniane regulacje.

46 Wnoszący sprzeciw wskazał, iż aby uniknąć podobnych naruszeń, Spółka

47 podjęła wszelkie możliwe kroki w celu zapewnienia, że osoby znajdujące się na

48 terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie będą miały możliwości uzyskania dostępu do

49 oferty gier dostępnych na stronach wykorzystujących nazwy domen. Powyższe

50 działania objęły zmianę regulaminu usług dostępnych na stronach wykorzystujących

51 nazwy domen w taki sposób, aby wyraźnie zakazać korzystania z usług hazardowych

52 Spółki osobom przebywającym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Ponadto,

53 Spółka dokonała nieodwołalnej blokady możliwości zalogowania oraz

54 zarejestrowania się do stron wykorzystujących nazwy domen osobom korzystającym

55 z urządzeń elektronicznych z numerami IP wskazującymi na położenie danej osoby

56 na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

57 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Minister pozostawił ww. nazwy

58 domen w Rejestrze. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 207 ustawy z dnia

59 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.;

60 zwanej dalej: "O.p.") w związku z art. 15f u.g.h.

61 W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przywołał treść

62 przepisów art. 15f ust. 4 pkt 1 lit. a i b u.g.h., zgodnie z którymi, wpisowi do Rejestru

63 podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywana do urządzania gier

64 hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez

65 ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w

66 szczególności gdy strony internetowe wykorzystujące nazwy takich domen są

67 dostępne w języku polskim i reklamowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

68 Dalej wyjaśniono, że przepisy ustawy o grach hazardowych przewidują

69 określony tryb dokonywania wpisu do przedmiotowego Rejestru. Stosownie do 15f

70 ust. 6 cytowanej ustawy wpisu do Rejestru dokonuje się po dokonaniu jego

71 zatwierdzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub

72 upoważnionego przez niego sekretarza stanu lub podsekretarza stanu. Podstawą

73 dokonania zatwierdzenia wpisu mogą być zatem tylko stwierdzone wypadki

74 zidentyfikowania urządzania gier hazardowych, poparte prawidłowo i wyczerpująco

75 zgromadzonym materiałem oraz dowodami, odpowiednio zabezpieczonymi.

76 Ustawodawca przewidział możliwość wniesienia sprzeciwu od wpisu nazwy domeny

77 do Rejestru (art. 15f ust. 7 ustawy). Ustawodawca zdecydował się szczegółowo

78 określić tryb związany z kwestionowaniem dokonanego wpisu, wskazując formę jego

79 zakwestionowania

80 sprzeciw, jego zakres, katalog podmiotów uprawnionych, termin

81 na wniesienie sprzeciwu oraz termin na jego rozpatrzenie. Zgodnie z art. 15f ust. 8

82 pkt 2 powołanej ustawy sprzeciw zawiera uzasadnienie sprzeciwu, z którego wynika,

83 że nazwę domeny, o której mowa w ust. 4, należy wykreślić z Rejestru. A zatem,

84 określony przez ustawodawcę przedmiot sprzeciwu ograniczony został przez

85 ustawodawcę do zakresu art. 15f ust. 4 ustawy, w oparciu o treść którego

86 dokonywany jest wpis nazwy domeny do Rejestru. Nadto, jak wskazano w

87 uzasadnieniu do projektu ustawy dzięki określeniu krótkiego (7 dni) terminu do

88 rozpatrzenia sprzeciwu i dalszej kontroli przeprowadzanej przez niezawisły sąd

89 zagwarantowana została ochrona podstawowych praw konstytucyjnych. Konstrukcja

90 sprzeciwu, jego zakres, jak również przewidziany przez ustawodawcę termin na jego

91 rozpatrzenie jednoznacznie wskazują, iż istotą przyjętego środka, jest tylko i

92 wyłącznie kontrola prawidłowości wpisu nazw domen do Rejestru w kontekście

93 spełnienia przesłanek warunkujących wpis nazw domen do Rejestru. Zdaniem

94 Ministra , z uwagi na charakter sprzeciwu od wpisu, organ na tym etapie nie

95 przeprowadza żadnego postępowania dowodowego, lecz ocenia zasadność

96 dokonania wpisu w oparciu o materiał stanowiący podstawę do jego zatwierdzenia.

97 Materiał, w oparciu o który dokonywana jest ocena zasadności wpisu nazw domen

98 do Rejestru, jest zabezpieczany zatem przed dokonaniem czynności materialnoprawnej tj. wpisu do

99 Rejestru. Co więcej, w art. 15f ust. 9 ustawy o grach

100 hazardowych ustawodawca wskazał, że minister właściwy do spraw finansów

101 publicznych wydaje decyzję (...). Jednocześnie w art. 15f ust. 10 ww. ustawy

102 wpisano, ze do decyzji, o której mowa w ust. 9, nie stosuje się przepisu art. 221§ 1

103 Ordynacji podatkowej ani przepisu art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. —

104 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Powyższe oznacza, że

105 podczas załatwiania sprzeciwu, organ stosuje przepisy Ordynacji podatkowej w

106 zakresie dotyczącym decyzji (formy tego dokumentu, elementów, treści), a nie

107 wszystkie etapy i wymogi postępowania poprzedzającego jej wydanie (określone w

108 Ordynacji podatkowej).

109 Omawiając zasadność wpisania domen do rejestru Minister wyjaśnił, że z

110 analizy zabezpieczonych materiałów przez Naczelnika (...) Urzędu CelnoSkarbowego w O., dotyczących domen objętych sprzeciwem:

111 [...] wynika, iż służą one urządzaniu gier hazardowych

112 niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych. Stwierdzone naruszenie

113 polegało na urządzaniu gier hazardowych na stronach internetowych [...] niezgodnie z przepisami

114 ustawy o grach hazardowych.

115 Podmiot urządzający gry hazardowe na ww. stronach nie posiada koncesji lub

116 zezwoleń, uprawniających do urządzania gier hazardowych na terenie Polski.

117 Powołane wyżej strony internetowe nie są dostępne w języku polskim. Oferowane

118 gry skierowane są m.in. do graczy na terytorium Polski. Regulaminy na stronach

119 internetowych: [...] w pkt 3.2 zawierają zapis, iż możliwość rejestracji i gry

120 dostępne są dla mieszkańców W.. Jeżeli mieszkasz w innym miejscu

121 nie możesz grać w serwisie. Właściciel serwisu nie gwarantuje, że korzystanie z

122 Usług jest zgodne (legalne) lub dopuszczone do użytku w innych krajach poza

123 W. Warunki i zasady gry określone w zabezpieczonym Regulaminie nie

124 zawierają zapisów odnoszących się do zakazu uczestnictwa w grach hazardowych

125 dla użytkowników z polskiej jurysdykcji. Zabezpieczone formularze rejestracyjne

126 stron internetowych: [...] w polach: Country, Contact number oraz Currency

127 wypełniane są automatycznie odpowiednio o wartości: Poland, +48 oraz Polish Zloty

128 (zł) rozpoznając lokalizację klienta z Polski. W polu Country dostępna jest rozwijana

129 lista państw umożliwiająca wybór Polski. W przypadku wpisania do przeglądarki

130 internetowej nazwy domenowej [...] następuje automatyczne otwarcie

131 strony internetowej [...] wykorzystującej nazwę domeny

132 [...]

133 Dalej Minister wskazał, że zgodnie z art. 15f ust. 4 ustawy o grach hazardowych

134 wpisowi do rejestru podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywana do

135 urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia

136 wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium

137 Rzeczypospolitej Polskiej (. . ). W przypadku zatem, gdy po wpisaniu nazwy domeny

138 internetowej następuje przekierowanie użytkownika do domeny służącej urządzaniu

139 gier hazardowych zasadnym jest uznanie, że domena przekierowująca również jest

140 wykorzystywana do urządzania tych gier. W przypadku bowiem domen

141 przekierowujących nie zawierają one odrębnych treści w swoich witrynach, jednakże

142 umożliwiają korzystanie z zawartości domeny/n, które takie treści posiadają.

143 Odpowiadając na zarzut, że domeny nie są dostępne w języku polskim,

144 Minister podniósł, że art. 15f ust. 4 pkt 1 ustawy o grach hazardowych i przykłady w

145 nim zawarte, nie modyfikują ogólnej reguły zastosowania tego przepisu. Oznacza to,

146 że nawet gdy strona nie jest dostępna w języku polskim, jednakże jeśli świadczone

147 za jej pomocą usługi są kierowane do usługobiorców w Polsce, a podmiot nie

148 posiada koncesji, zezwolenia lub nie dokonał zgłoszenia, zostały spełnione

149 przesłanki do wpisu nazwy domeny do Rejestru. A zatem fakt, że przedmiotowe

150 domeny nie były dostępne w polskiej wersji językowej nie ma znaczenia na ocenę

151 spełnienia przesłanek, określonych w art. 15f ust. 4 ustawy o grach hazardowych.

152 Organ wyjaśnił, że w świetle art. 15f ust. 4 powołanej ustawy przesłanką wpisu

153 nazwy domeny do Rejestru jest kierowanie urządzanych gier hazardowych, do

154 usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze istotę

155 blokowania stron internetowych, należy uznać, że pod pojęciem wyrazu "kierowane"

156 należy rozumieć jako "dostępne", "przeznaczone", "osiągalne". Zwrócił też uwagę, że

157 blokowanie danej domeny internetowej dotyczy wyłącznie terytorium RP i jego celem

158 jest uniemożliwienie potencjalnym usługobiorcom z tego terytorium dostępu do takiej

159 domeny. Dana domena internetowa powinna być zatem w ogóle niedostępna w

160 sposób aktywny dla potencjalnych usługobiorców z terytorium RP. Jeżeli zatem nie

161 byłoby intencją Spółki kierowanie swoich usług za pośrednictwem przedmiotowych

162 domen do usługobiorców na terenie Polski, domeny te nie byłyby dla nich dostępne.

163 Spółka jednak nie zastosowała żadnych mechanizmów blokujących dostęp do tych

164 domen dla usługobiorców z Polski - zabezpieczone formularze rejestracyjne w polu

165 Country zawierają rozwijaną listę krajów, wśród których znajduje się Polska. Co

166 więcej, z zabezpieczonego materiału wynika, iż rozpoznanie lokalizacji klienta i

167 wybór Polski z rozwijanej listy dostępnych państw następował automatycznie.

168 Odnosząc się do kwestii, podjęcia przez Spółkę wszelkich możliwych kroków w

169 celu zapewnienia, że osoby znajdujące się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie

170 będą miały możliwości uzyskania dostępu do oferty gier dostępnych na stronach

171 wykorzystujących nazwy domen Minister Finansów zauważył, iż podniesione

172 okoliczności poczynione przez Spółkę po dacie wpisu nazw domen do Rejestru, nie

173 mają żadnego znaczenia dla oceny poprawności dokonanego wpisu i nie mogą

174 stanowić podstawy do wykreślenia przedmiotowych nazw domen z Rejestru,

175 albowiem to byłoby możliwe tylko wówczas, gdyby z dokonanej przez Ministra

176 Finansów oceny wynikało, iż umieszczenie tych nazw domen w Rejestrze nastąpiło w

177 sytuacji, gdyby nie zostały spełnione przesłanki do ich wpisu, określone w art. 15f

178 ust. 4 pkt 1 ustawy o grach hazardowych.

179 Niezależnie od powyższego, Minister Finansów wskazał, iż twierdzenia strony o

180 zastosowaniu nieodwołalnej blokady możliwości zalogowania oraz zarejestrowania

181 się do stron wykorzystujących nazwy domen osobom korzystającym z urządzeń

182 elektronicznych z numerami IP wskazującymi na położenie danej osoby na terytorium

183 Rzeczpospolitej Polskiej, nie znajdują potwierdzenia i zostały sformułowane tylko i

184 wyłącznie na potrzeby wniesionego sprzeciwu. W wyniku weryfikacji twierdzeń Spółki

185 przez Naczelnika (...) Urzędu Celno-Skarbowego w O. stwierdzono, że

186 wpisanie nazw przedmiotowych domen w dalszym ciągu powoduje otwarcie stron

187 internetowych serwisu dla użytkowników z polskiej jurysdykcji. Wprawdzie w

188 dostępnym obecnie na stronach formularzu rejestracyjnym, w części zawierającej

189 dane adresowe, w polach Country, Currency, Mobile Number, następuje wyświetlenie

190 odpowiednio wartości: United Kingdom, GBP oraz +44, jednak analiza kodów

191 źródłowych stron wskazuje na istnienie zapisów currency-pln oraz country-PL, co

192 świadczy, że wprowadzone przez Spółkę zmiany mają raczej charakter pozorny i

193 zostały zastosowane jedynie w celu uzasadnienia żądania wykreślenia nazw domen

194 z Rejestru, a nie rzeczywistego uniemożliwienia rejestracji w serwisie graczom z

195 Polski. Nadto przeprowadzona przez organ weryfikacja wykazała, iż na stronach

196 internetowych: [...], w

197 zakładce Jackpot niektóre z przedstawionych dostępnych gier zawierają informację o

198 wysokości wygranej w polskiej walucie (zł). Odnośnie zaś kwestii modyfikacji zapisów

199 w regulaminie Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w O. potwierdził

200 zmianę postanowień pkt. 3.2. regulaminu. W obecnej wersji zapis w języku

201 angielskim brzmi: You must be a resident of Great Britan to register and play one the

202 Service(s). If You are resident anywhere else You cannot play on the Service(s).

203 Players from Poland cannot play on this website. We make no promise that the

204 information contained herein or Your use of the Service(s) is appropriate or available

205 for use in other locations outside Great Britain, co w tłumaczeniu na język polski

206 oznacza, że aby zarejestrować się i grać w serwisie, musisz być mieszkańcem

207 Wielkiej Brytanii. Jeżeli mieszkasz w innym miejscu, nie możesz korzystać z serwisu.

208 Gracze z Polski nie mogą grać na tej stronie. Nie składamy żadnych obietnic, że

209 informacje zawarte w niniejszym dokumencie lub Twoje korzystanie z Usług jest

210 odpowiednie lub dostępne do użytku w innych lokalizacjach poza Wielką Brytanią.

211 Zdaniem organu, że w kontekście postanowień regulaminu wskazujących, iż

212 jedynie mieszkańcy Wielkiej Brytanii mogą założyć konto i korzystać z oferty serwisu,

213 dodanie zapisu bezpośrednio wykluczającego graczy z Polski powinno być zupełnie

214 zbędne. W takiej sytuacji i w związku z zastosowanymi zmianami Spółka powinna

215 konsekwentnie wskazać wszystkie kraje (dostępne na rozwijanej liście w

216 zabezpieczonych formularzach), z których gracze, niebędący mieszkańcami Wielkiej

217 Brytanii, są wyłączeni z korzystania z usług serwisu. Ponadto, w kontekście

218 rzekomego dedykowania usług serwisu jedynie graczom w Wielkiej Brytanii zbędny

219 jest również zapis w regulaminie : Nie składamy żadnych obietnic, że informacje

220 zawarte w niniejszym dokumencie lub Twoje korzystanie z Usług jest odpowiednie

221 lub dostępne do użytku w innych lokalizacjach poza Wielką Brytanią. Powyższe

222 wskazuje, w ocenie organu, na pozorność działań Spółki, a przedmiotowy zapis

223 jednoznacznie wskazuje, iż mimo modyfikacji zapisów regulaminu, sama Spółka

224 dopuszcza możliwość rejestracji i założenia konta przez graczy spoza obszaru

225 Wielkiej Brytanii, na co również wskazuje zapis źródeł przedmiotowych stron

226 głównych.

227 Spółka wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

228 Warszawie domagając się uchylenia decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2018 r. w

229 całości, jak również zobowiązania Ministra do wydania decyzji w przedmiocie

230 wykreślenie domen z Rejestru, a także zasądzenia kosztów postępowania

231 sądowego.

232 Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

233 a) art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie art. ustawy z dnia 19

234 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w sytuacji, w której przepis ten jako

235 oczywiście sprzeczny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z art. 56 Traktatu

236 o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej ("TFUE"), art. 47 i 48 Karty praw podstawowych

237 Unii Europejskiej, jak również z zasadą demokratycznego państwa prawa oraz

238 zasadą transparentności, a także z ogólną zasadą prawa unijnego, gwarantującą

239 prawo do obrony, którego integralna część stanowi prawo do bycia wysłuchanymi,

240 nie powinien być stosowany w całości w celu zapewnienia porządku prawnego Unii

241 Europejskiej, w tym swobód traktatowych,

242 b) art 15f ust. 4 pkt 1) ustawy o grach hazardowych poprzez wpisanie do Rejestru

243 Domen, w sytuacji, w której nie zostały spełnione przesłanki do ich wpisu, określone

244 w powołanym przepisie.

245 Ponadto Spółka wystąpiła o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii

246 Europejskiej (zwanego dalej: "TSUE") pytania prejudycjalnego, w związku z

247 istniejącymi wątpliwościami co do wykładni powyższych przepisów i zasad, których

248 wyjaśnienie jest niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,

249 proponują następującą treść pytania prejudycjalnego:

250 1) Czy art. 56 TFUE oraz art. 18 TFUE należy interpretować w ten

251 sposób, że uniemożliwia stosowanie państwom członkowskim

252 środków, takich jak przepisy art. 70 oraz 15f ustawy z dnia 19

253 listopada 2009 roku o grach hazardowych, na mocy których

254 działalność w zakresie urządzania gier hazardowych przez sieć

255 Internet może być prowadzona wyłącznie przez podmioty mające

256 siedzibę na terytorium danego państwa członkowskiego bądź przez

257 podmioty, które na terenie tego państwa członkowskiego prowadzą

258 działalność gospodarczą w formie oddziału albo za pomocą

259 pełnomocnika?

260 2) Czy art. 56 TFUE należy interpretować w ten sposób, że zgodnie z

261 tym przepisem nie jest dopuszczalne wprowadzenie przez państwo

262 członkowskie środków ograniczających swobodę świadczenia usług

263 takich jak przewidziane w art. 15f w zw. z art. 5 ust. 1b ustawy z dnia

264 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, w sytuacji gdy z

265 okoliczności faktycznych oraz uzasadnienia projektu ustawy

266 wprowadzającej ww. środki ograniczające wynika, że rzeczywistą

267 przyczyną ich wprowadzenia było zwiększenie dochodów państwa z

268 tytułu podatków od gier oraz wypłat dywidendy ze spółki wykonującej

269 monopol państwa W zakresie większości gier hazardowych

270 urządzanych przez sieć Internet?

271 3) Czy art. 56 TFUE należy interpretować w ten sposób, że zgodnie z

272 tym przepisem nie jest dopuszczalne wprowadzenie przez państwo

273 członkowskie środków ograniczających swobodę świadczenia usług

274 takich jak przewidziane w art. 15f w zw. z art. 5 ust. 1b ustawy z dnia

275 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, w sytuacji gdy

276 ustawodawca tego państwa członkowskiego wyłączył możliwość

277 uzyskania zezwolenia na urządzanie gier kasynowych przez sieć

278 Internet, dopuszczając jednocześnie urządzanie tych gier w

279 kasynach stacjonarnych, które mogą być prowadzone na terytorium

280 tego państwa członkowskiego po uzyskaniu koncesji?

281 4) Czy art. 56 TFUE, art. 6 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art.

282 47 i 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy

283 interpretować w ten sposób, że zgodnie z tymi przepisami nie jest

284 dopuszczalne wprowadzenie przez państwo członkowskie środków

285 ograniczających swobodę świadczenia usług takich jak przewidziane

286 w art. 15f ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach

287 hazardowych, w sytuacji, gdy:

288 a) ustawa wprowadzająca powyższe środki ograniczające nie

289 ustanawia procedury wysłuchania zainteresowanych osób

290 (fizycznych lub prawnych), w szczególności operatorów

291 hazardowych, przed umieszczeniem określonej nazwy domeny w

292 rejestrze domen służących do oferowania gier hazardowych

293 niezgodnie z ustawą oraz zastosowaniem wobec nich sankcji w

294 postaci zablokowania strony wykorzystującej nazwy domen

295 wpisanych do ww. rejestru, co pozbawia takie podmioty

296 możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie oraz

297 udzielenia niezbędnych wyjaśnień przed dokonaniem wpisu

298 wykorzystywanej przez nich nazwy domeny do ww. rejestru i

299 zastosowaniem wobec nich ww. sankcji,

300 b) ustawa wprowadzająca powyższe środki ograniczające przyznaje

301 określonym kategoriom podmiotów prawo do wniesienia

302 sprzeciwu od wpisu nazwy domeny do ww. rejestru dopiero po

303 jego dokonaniu, co prowadzi do sytuacji, w której zainteresowane

304 podmioty nie mają możliwości zakwestionowania decyzji o wpisie

305 domeny do ww. rejestru przed jego dokonaniem przy

306 jednoczesnym braku zawiadomienia takich podmiotów o

307 dokonanym wpisie?

308 5) Czy art. 56 TFUE należy interpretować w ten sposób, że zgodnie z

309 nimi nie jest dopuszczalne wyłączenie możliwości wystąpienia przez

310 sąd, który ocenia zgodność środków krajowych ograniczających

311 swobodę świadczenia usług, takich jak art. 5 ust. 1 oraz powiązany z

312 nim art. 15f Ustawy Hazardowe], do organu, który wydał decyzję na

313 podstawie powołanych przepisów krajowych, o udzielenie wszelkich

314 informacji oraz dokumentów, potwierdzających, że wprowadzone

315 środki spełniają wymogi określone w orzecznictwie Trybunału

316 Sprawiedliwości Unii Europejskiej na podstawie art. 56 TFUE?

317 6) Czy art. 56 TFUE należy interpretować w ten sposób, że zgodnie z

318 nim nie jest dopuszczalne wyłączenie możliwości przeprowadzenia

319 badania zgodności z prawem Unii Europejskiej przepisów, które

320 zostały naruszone przez jednostkę, która w konsekwencji tego

321 naruszenia została dotknięta sankcją administracyjną w formie wpisu

322 domeny stanowiącej własność tej jednostki, mającego bezpośrednie

323 skutki na działalności tej jednostki, w toku postępowania wszczętego

324 sprzeciwem od wpisu do rejestru, które to postępowanie jest jedynym

325 dostępnym jednostce w celu uchylenia ww. wpisu?

326 W uzasadnieniu skargi przedstawione zostało uzasadnienie podniesionych

327 zarzutów i wniosków.

328 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał

329 stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

330 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

331 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

332 Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę

333 działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli

334 ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30

335 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U.

336 z 2018 r., poz.1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd

337 rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami

338 skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 p.p.s.a., sąd

339 obowiązany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich

340 nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one

341 naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem

342 prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem

343 przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub

344 zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 ustawy

345 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2018

346 r., poz.2096 ) lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje

347 przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do

348 aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach

349 prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla

350 końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

351 Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem

352 zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona prawidłowa i została wydana w

353 przewidzianym prawem trybie.

354 Na wstępie przypomnieć należy, iż art. 15f u.g.h. obowiązuje od dnia 1

355 kwietnia 2017 r. Ustawa zmieniająca, jako akt zawierający przepisy o charakterze

356 technicznym, była na etapie prac legislacyjnych notyfikowana Komisji Europejskiej

357 zgodnie z Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9

358 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie

359 przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa

360 informacyjnego (powiadomienie 2016/398/PL). Przypomnieć należy, iż zasadniczym

361 celem notyfikacji jest zapobieganie powstawaniu barier w przepływie towarów w UE.

362 Wyrażając swoją opinię, co do notyfikowanych przepisów, w świetle istoty jaka

363 przyświeca procesowi notyfikacji, Komisja ocenia regulację w kontekście jej

364 zgodności z prawem unijnym, w tym również w zakresie gwarancji swobody

365 świadczenia usług. Komisja Europejska przedstawiła swoje uwagi do niektórych

366 aspektów projektowanych przepisów. Wszystkie zgłoszone przez Komisję

367 zastrzeżenia zostały przez władze Polski przyjęte, co znalazło swój wyraz w

368 zmodyfikowanym zgodnie z uwagami Komisji i zaaprobowanym przez nią

369 ostatecznym kształcie ustawy.

370 Zgodnie z art. 15f ust. 1 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów

371 publicznych prowadzi Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych

372 niezgodnie z ustawą, zwany dalej "Rejestrem"

373 W myśl art. 15f ust. 4 pkt 1 u.g.h. wpisowi do Rejestru podlega nazwa domeny

374 internetowej wykorzystywana do urządzania gier hazardowych bez koncesji,

375 zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do

376 usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności gdy strony

377 internetowe wykorzystujące nazwy takich domen są: a) dostępne w języku polskim;

378 b) reklamowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

379 Jak wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy,

380 sporne domeny były wykorzystywane do urządzania gier hazardowych bez koncesji,

381 zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, a także były

382 dostępne dla usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej .

383 Sąd podkreśla przy tym, iż powyższe okoliczności pozostawały poza

384 przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, bowiem nie były przez Skarżącą

385 kwestionowane zarówno w sprzeciwie, jak również i w skardze.

386 Odnosząc się do zrzutów skargi należy wskazać, iż Sąd podziela stanowisko

387 Ministra, że Strona zarzucając niezasadność wpisu do Rejestru przedmiotowych

388 domen i wnosząc o ich wykreślenie nie wskazała żadnych okoliczności, które

389 wskazywałyby, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15f ust. 4 u.g.h.

390 uzasadniające ich wpis do Rejestru.

391 Skarżąca nie podważyła ustaleń Ministra, iż z zabezpieczonego materiału

392 wynika, iż rozpoznanie lokalizacji klienta i wybór Polski z rozwijanej listy dostępnych

393 państw następował automatycznie.

394 Sąd podziela pogląd organu, iż Strona nie zastosowała żadnych

395 mechanizmów uniemożliwiających założenie konta i udział w grach hazardowych

396 graczom przebywającym na terytorium Polski (np. poprzez blokadę adresów IP ich

397 komputera), w szczególności w kontekście ogólnodostępności gier hazardowych

398 urządzanych w sieci Internet dla graczy z różnych państw, jest istotną okolicznością.

399 Słusznie wskazał Minister, iż jest to bowiem mechanizm, który uniemożliwia

400 udział graczy z danego państwu w oferowanych grach. Wykluczając, czy

401 ograniczając możliwość udziału graczy z terytorium danego państwa podmioty

402 oferujące gry hazardowe powszechnie stosują ten mechanizm. Skarżący nie

403 wykluczył, ani nie ograniczył udziału w grach oferowanych w przedmiotowych

404 domenach, co potwierdza regulamin, który nie zawiera wykluczenia ani ograniczeń

405 co do możliwości zakładania konta i udziału w grach w tych domenach graczy z

406 Polski. Konsekwencją powyższego jest brak zastosowania mechanizmów

407 blokujących dla usługobiorców z Polski udziału w grach oferowanych w tych

408 domenach.

409 W konsekwencji za prawidłowe uznać należało dokonanie przez Ministra

410 wpisów przedmiotowych domen internetowych do Rejestru.

411 Następnie wskazać należy, iż zgodnie z art. 15f ust. 7 u.g.h. podmiot

412 urządzający gry hazardowe na stronie internetowej, wykorzystującej nazwę domeny

413 wpisanej do Rejestru lub będący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, lub

414 posiadający tytuł prawny do domeny wpisanej do rejestru, lub podmiot będący

415 dostawcą usług płatniczych może wnieść sprzeciw do ministra właściwego do spraw

416 finansów publicznych od wpisu do Rejestru, w terminie 2 miesięcy od dnia

417 umieszczenia tej nazwy domeny w Rejestrze. Jednocześnie w myśl art. 15f ust. 8 pkt

418 2 u.g.h. sprzeciw zawiera uzasadnienie, z którego wynika, że nazwę domeny, należy

419 wykreślić z Rejestru.

420 Sąd podziela stanowisko Ministra, iż decydując o wpisaniu domeny do

421 rejestru, a następnie orzekając o jej pozostawieniu tam, organ bierze pod uwagę stan

422 na datę dokonania wpisu i późniejsze wprowadzone np. w regulaminie świadczenia

423 usług zmiany nie mogą stanowić podstawy do wykreślenia przedmiotowych nazw

424 domen z Rejestru. Byłoby to możliwe tylko wówczas, gdyby z dokonanej przez

425 Ministra Finansów oceny wynikało, iż umieszczenie tych nazw domen w Rejestrze

426 nastąpiło w sytuacji, gdyby nie zostały spełnione przesłanki do ich wpisu, określone

427 w art. 15f ust. 4 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, a zatem wpis zostałby dokonany

428 z naruszeniem powołanego przepisu.

429 Minister dodatkowo , przed wydaniem rozstrzygnięcia, zlecił sprawdzenie

430 funkcjonariuszom celno-skarbowym sposobu funkcjonowania objętych wpisem

431 domen. Okazało się, że wpisanie nazw przedmiotowych domen w dalszym ciągu

432 powoduje otwarcie stron internetowych serwisu dla użytkowników z polskiej

433 jurysdykcji. Wprawdzie w dostępnym obecnie na stronach formularzu rejestracyjnym,

434 w części zawierającej dane adresowe, w polach Country, Currency, Mobile Number,

435 następuje wyświetlenie odpowiednio wartości: United Kingdom, GBP oraz +44,

436 jednak analiza kodów źródłowych stron wskazała na istnienie zapisów currency-pln

437 oraz country-PL. Nadto przeprowadzona przez organ weryfikacja wykazała, iż na

438 stronach internetowych: [...] w zakładce Jackpot niektóre z przedstawionych

439 dostępnych gier zawierają informację o wysokości wygranej w polskiej walucie (zł).

440 W tej sytuacji należy przyznać rację Ministrowi, że powoływane zmiany w

441 Regulaminie nie mogą świadczyć o skutecznym zablokowaniu użytkownikom z

442 terenu Polski dostępu do tych witryn, zaś wprowadzone przez Spółkę zmiany mają

443 raczej charakter pozorny i zostały zastosowane jedynie w celu uzasadnienia żądania

444 wykreślenia nazw domen z Rejestru, a nie rzeczywistego uniemożliwienia rejestracji

445 w serwisie graczom z Polski.

446 W konsekwencji Sąd stwierdza, iż Minister był uprawniony do wydania

447 zaskarżonej decyzji o pozostawieniu domen w Rejestrze, czego dokonał na

448 podstawie przepisu art. 15f ust. 9 u.g.h.

449 Z uwagi na to, iż sformułowane przez Skarżącą zarzuty dotyczą w istocie

450 zgodności zastosowanych przez Ministra przepisów u.g.h. z prawem Unii

451 Europejskiej, należy się odnieść do tej kwestii.

452 Rozważania zacząć wypada od przywołania uzasadnienia do projektu ustawy

453 zmieniającej (VIII.795), w którym wskazano, iż głównym celem wprowadzanych

454 zmian w u.g.h. miało być zmniejszenie skali występowania tzw. "szarej strefy" w

455 zakresie gier na automatach do gier oraz gier w sieci Internet. Realizacja niniejszego

456 celu nastąpić miała poprzez wprowadzenie narzędzi prawnych umożliwiających

457 blokowanie stron internetowych nielegalnych operatorów jak również utrudnianie

458 dokonywania płatności na ich rzecz. Wprowadzenie możliwości blokowania dostępu

459 do nielegalnych domen miało również spowodować, że gracze nie będą mieli

460 wątpliwości co do tego, czy korzystają z usług legalnego operatora gier

461 hazardowych. Z dotychczasowych doświadczeń wynikało, że wiele osób

462 uczestniczących w nielegalnych grach hazardowych nie miało świadomości

463 naruszania przepisów ustawy. Wynika to – zdaniem projektodawcy - z szerokiej

464 dostępności nielegalnych stron internetowych oraz małej świadomości społecznej

465 ograniczeń ustawowych odnoszących się do katalogu gier, które mogą być

466 oferowane za pośrednictwem sieci Internet. Jednocześnie wskazano, iż zwiększenie

467 udziału w rynku podmiotów posiadających wymagane koncesje i zezwolenia oraz

468 zmniejszenie szarej strefy miało również nastąpić w wyniku rozszerzenia zakresu

469 dopuszczalnej działalności w zakresie gier hazardowych. W związku z tym

470 przewidziano, poza stosowaniem środków o charakterze represyjnym, takich jak

471 blokowanie stron internetowych, utrudnianie płatności i rozszerzenie katalogu kar

472 pieniężnych, umożliwienie legalnego uczestniczenia w dotychczas zakazanych grach

473 urządzanych za pośrednictwem sieci Internet, grach na automatach w salonach gier

474 na automatach i zmianę zasad organizacji gier w pokera. W opinii projektodawcy

475 takie podejście skutkować będzie przeniesieniem się graczy z szarej strefy do

476 operatorów legalnych.

477 W odniesieniu do proponowanych zmian dotyczących gier hazardowych w

478 sieci Internet wskazano, iż są one uzasadnione względami nadrzędnego interesu

479 publicznego, tj. walki z szarą strefą. Polegać one miały na zobowiązaniu

480 przedsiębiorcy telekomunikacyjnego świadczącego usługi dostępu do Internetu do

481 blokowania dostępu do stron internetowych wykorzystujących nazwy domen

482 znajdujących się w Rejestrze Domen Służących do Oferowania Gier Hazardowych

483 Niezgodnie z Ustawą. W opinii Ministra Finansów, obowiązek ten skierowany jest do

484 ograniczonego kręgu podmiotów prowadzących regulowaną działalność

485 gospodarczą i pozostaje w proporcji do celu, jakim jest wzrost poziomu ochrony

486 konsumentów i zwalczanie szarej strefy. Zdaniem projektodawcy, blokowanie

487 dostępu do stron internetowych wykorzystywanych do oferowania gier hazardowych

488 w nielegalny sposób stanowi środek proporcjonalny w stosunku do zagrożeń, jakie

489 wiążą się ze swobodnym dostępem do gier hazardowych niepodlegających

490 regulacjom krajowym. Strony internetowe nieposiadające zezwolenia na oferowanie

491 tego typu usług nie gwarantują zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony

492 społeczeństwa, w związku z czym nie można pozwolić na swobodne oferowanie

493 przez nie usług.

494 W uzasadnieniu do projektu wskazano także na stanowisko wyrażone przez

495 TSUE w wyroku w sprawie C-258/08 L. , zgodnie z którym, państwo członkowskie uprawnione jest

496 do uznania,

497 że w związku z faktem, że podmioty oferujące usługi gier hazardowych przez sieć

498 Internet nie przestrzegają wymogów prawnych wynikających z ustawodawstwa kraju,

499 w którym oferowane są usługi, nie dają one wystarczającej gwarancji ochrony

500 krajowych konsumentów przed niebezpieczeństwem oszustwa i przestępczości. W

501 związku z tym uprawnione jest do podjęcia kroków zmierzających do uniemożliwienia

502 oferowania takich usług, w tym poprzez blokowanie dostępu do stron internetowych,

503 za pośrednictwem których są one oferowane. Z kolei w sprawie C-243/01 G.

504 TSUE wskazał, że ograniczenia w korzystaniu z usług gier hazardowych przez sieć

505 Internet powinny być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, a

506 także odpowiednie do zagwarantowania realizacji zamierzonego celu, natomiast nie

507 powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonego celu, i być

508 stosowane w sposób niedyskryminujący.

509 Problematyka, jaka legła u podstaw nowelizacji u.g.h. była również

510 przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego przy okazji badania zgodności z

511 Konstytucją RP zapisów tej ustawy sprzed nowelizacji. Przypomnieć zatem wypada,

512 iż w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. o sygn. akt P 4/14 Trybunał wskazał, iż co do

513 zasady w orzecznictwie TSUE ugruntowany jest pogląd, iż państwom członkowskim

514 przysługuje szeroki zakres swobody regulacyjnej w określaniu zasad prowadzenia

515 gier hazardowych, uzasadniony specyfiką gier hazardowych, a przede wszystkim

516 wiążącego się z nimi poważnego niebezpieczeństwa zarówno dla podmiotów w nich

517 uczestniczących, jak i je organizujących. TSUE zauważa bowiem, że gry hazardowe

518 stwarzają zagrożenia dla sytuacji ekonomicznej, społecznej i rodzinnej osób

519 biorących w nich udział i mogą prowadzić do uzależniania porównywalnego z

520 uzależnieniem od narkotyków i alkoholu. W przypadku gier hazardowych

521 dobrodziejstwa wynikające z funkcjonowania wolnego rynku nie powstają. Zasada

522 funkcjonowania gier hazardowych polega bowiem na tym, że grający w nie więcej

523 tracą niż wygrywają. Organizujący gry hazardowe "sprzedają" bowiem w istocie iluzję

524 szybkiego wzbogacenia się, kosztem realnego zubożenia się tych konsumentów,

525 którzy się grom oddają. Ze społecznego punktu widzenia otwarcie wolnego rynku na

526 ten sektor rodziłoby zatem skutki wyłącznie negatywne, gdyż leżąca u jego podstaw

527 konkurencja nie przynosi w tym obszarze dla konsumentów spodziewanych korzyści.

528 Stąd też TSUE przyjmuje, że szkodliwe dla jednostek i dla społeczeństwa

529 konsekwencje moralne i finansowe, które wiążą się z grami hazardowymi, mogą

530 uzasadniać szeroki zakres władztwa regulacyjnego państw członkowskich w

531 odniesieniu do ustalenia niezbędnego poziomu ochrony konsumentów i porządku

532 publicznego.

533 Z kolei w wyroku z dnia 21 października 2015 r. o sygn. akt P 32/12 Trybunał

534 Konstytucyjny przypomniał w rozważaniach dotyczących zarzutu

535 "nieproporcjonalności zastosowanej sankcji", iż z zasady proporcjonalności

536 wyprowadza trzy powiązane między sobą obowiązki prawodawcy: (1) przyjmowanie

537 danej regulacji tylko wówczas, gdy jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego,

538 z którym jest związana; (2) nakaz kształtowania danej regulacji w sposób

539 zapewniający osiągnięcie zamierzonych skutków (celów); (3) warunek zachowania

540 proporcji między efektami wprowadzonej regulacji a ciężarami, względnie

541 niedogodnościami wynikającymi z niej dla obywateli. W ocenie Trybunału

542 Konstytucyjnego, wskazane przez projektodawcę u.g.h. cele są celami

543 legitymizowanymi, ponieważ ochrona zdrowia i mienia osób oraz mienia Skarbu

544 Państwa, zapobieganie i karanie przestępstw czy ochrona praworządności stanowią

545 cele, wartości i zasady wyrażone wprost w przepisach Konstytucji, takie jak na

546 przykład ochrona zdrowia publicznego lub wynikają implicite z zasady

547 demokratycznego państwa prawnego czy zasady dobra wspólnego. Więcej,

548 ustawodawca jest konstytucyjnie obowiązany do możliwie najpełniejszej realizacji

549 tych celów, wartości i zasad w granicach wyznaczonych przez Konstytucję poprzez

550 między innymi ustanowienie efektywnego mechanizmu reglamentacji i kontroli

551 działalności hazardowej. Nie budzi też wątpliwości, że wskazane cele są celami

552 zbieżnymi z systemem celów, wartości i zasad przyjętych w demokratycznym

553 państwie prawnym.

554 Wskazać następnie należy, iż z punktu widzenia prawa Unii Europejskiej

555 działalnie ustawodawcy krajowego, które stanowi ograniczenie swobody

556 przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług jest jednak dopuszczalne z uwagi

557 na potrzebę ochrony nadrzędnego interesu społecznego. Stanowisko takie jest

558 prezentowane w orzecznictwie TSUE.

559 W wyroku z dnia 6 marca 2007 r. w sprawach połączonych C-338/04, C359/04 i C-360/04, TSUE

560 stwierdził, że w sytuacji, w której udział społeczeństwa w

561 niezalegalizowanych formach hazardu stanowi poważny problem społeczny,

562 rozszerzenie usług świadczonych w ramach monopolu może być uzasadnione

563 ciążeniem państwa do skierowania skłonności społeczeństwa do hazardu na

564 kontrolowane tory.

565 Z kolei w wyroku z dnia 8 września 2009 r. w sprawie C-42/07, TSUE

566 podkreślił, że powierzenie urządzania gier i zakładów podmiotowi podlegającemu

567 najwyższym władzom państwowym daje gwarancję stałego nadzoru nad

568 działalnością tego podmiotu i uzasadnia domniemanie, że organizacja gier

569 hazardowych będzie przebiegała z poszanowaniem zasad uczciwości. Przyznanie

570 monopoliście państwowemu wyłącznego prawa do urządzania gier hazardowych w

571 Internecie może, zdaniem TSUE, stanowić odpowiedni środek do skierowania

572 aktywności hazardowej społeczeństwa na kontrolowane tory i zapewnienia konsumentom

573 bezpieczeństwa w obliczu oszukańczej działalności operatorów

574 hazardowych.

575 Warto również odwołać się do wyroku TSUE z dnia 3 czerwca 2010 r. w

576 sprawie C-258/08, który – dokonując interpretacji art. 49 Traktatu Ustanawiającego

577 Wspólnotę Europejską – podniósł, iż przepis ten należy interpretować w ten sposób,

578 że nie stoi on na przeszkodzie stosowaniu regulacji państwa członkowskiego, na

579 podstawie której organizowanie lub promowanie gier losowych odbywa się w

580 systemie wyłączności przysługującej jednemu podmiotowi i która zakazuje wszelkim

581 innym podmiotom, w tym podmiotom z siedzibą w innym państwie członkowskim,

582 oferowania za pośrednictwem Internetu usług objętych tym systemem na terytorium

583 pierwszego państwa członkowskiego. Ponieważ sektor gier losowych oferowanych

584 przez Internet nie jest przedmiotem harmonizacji wspólnotowej, państwo

585 członkowskie jest uprawnione do uznania, że sama tylko okoliczność, iż podmiot

586 oferuje zgodnie z prawem usługi z tego sektora przez Internet w innym państwie

587 członkowskim, w którym ma siedzibę i w którym zasadniczo podlega już wymogom

588 prawnym i kontroli ze strony właściwych organów tego państwa członkowskiego, nie

589 stanowi wystarczającej gwarancji ochrony krajowych konsumentów przed

590 niebezpieczeństwem oszustwa i przestępczości, biorąc pod uwagę trudności, jakie w

591 tym kontekście mogą napotkać organy państwa członkowskiego siedziby przy ocenie

592 profesjonalnych walorów i prawości takiego podmiotu. Ponadto z powodu braku

593 bezpośredniego kontaktu pomiędzy konsumentem a podmiotem prowadzącym gry,

594 gry losowe dostępne przez Internet wiążą się z innym i bardziej znaczącym ryzykiem

595 w porównaniu do tradycyjnego rynku takich gier, jeżeli chodzi o ewentualne oszustwa

596 popełnione przez podmioty prowadzące te gry wobec konsumentów. Jednakże

597 sporne ograniczenia mogą ze względu na specyfikę oferowania gier losowych przez

598 Internet zostać uznane za uzasadnione celem zwalczania oszustw i przestępczości.

599 Podkreślić przy tym należy, iż przyjęte przez poszczególne państwa

600 członkowskie ograniczenia w swobodach traktatowych mogą zostać uznane za uzasadnione

601 względami nadrzędnego interesu społecznego, jeżeli przyjęte środki

602 ochrony są: 1) proporcjonalne, a zatem nie wykraczają poza to, co jest konieczne do

603 osiągnięcia założonego celu ustawy; 2) niedyskryminacyjne, co oznacza wymóg stosowania tych

604 samych zasad rynkowych i regulacyjnych wobec podmiotów krajowych

605 i zagranicznych; 3) a podjęte przez państwo działania stanowią element spójnej i

606 systematycznej polityki bezpieczeństwa. Badanie proporcjonalności środków należy

607 przeprowadzić zarówno w kontekście całego ustawodawstwa dotyczącego hazardu,

608 jak i w kontekście prowadzonej polityki.

609 W orzecznictwie TSUE wskazuje się, iż to do sądu krajowego należy

610 zbadanie, czy biorąc pod uwagę szczegółowe zasady jego stosowania,

611 ustawodawstwo takie służy faktycznie celom, które mogłyby je uzasadniać oraz czy

612 ograniczenia, które ustawodawstwo to nakłada, nie są nieproporcjonalne w świetle

613 tych celów (por. wyrok TSUE z dnia 6 listopada 2003 r., C-243/01). Z kolei w

614 przywołanym już wyżej wyroku z dnia 3 czerwca 2010 r. w sprawie C-258/08, TSUE

615 wskazał, iż zadaniem sądu krajowego jest zbadanie, czy nielegalna działalność w

616 zakresie gier może w danym państwie członkowskim stanowić problem, który można

617 rozwiązać dzięki ekspansji dozwolonej i regulowanej działalności, oraz czy rozmiary

618 tej ekspansji nie mogą sprawić, że będzie ona nie do pogodzenia z celem w postaci

619 ograniczenia uzależnienia (por. pkt 38; pkt 1 sentencji). Co jednak istotne, TSUE

620 dodatkowo stwierdził, iż w celu zastosowania regulacji państwa członkowskiego

621 dotyczącej gier losowych, zgodnej z art. 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę

622 Europejską, sąd krajowy nie ma obowiązku badania, w każdej konkretnej sprawie,

623 czy środek wykonawczy mający zapewnić poszanowanie tej regulacji jest odpowiedni

624 do zagwarantowania realizacji celu, któremu ona służy, i zgodny z zasadą

625 proporcjonalności, o ile środek ten jest elementem niezbędnym do zapewnienia

626 skuteczności tej regulacji i nie zawiera żadnego dodatkowego ograniczenia w

627 stosunku do ograniczenia, które wynika z niej samej. Okoliczność, czy środek ten

628 został zastosowany na skutek działania władz publicznych, mającego na celu

629 zapewnienie poszanowania regulacji krajowej, czy też na wniosek podmiotu

630 prywatnego w ramach postępowania cywilnego, mającego na celu ochronę praw

631 wywodzonych przez ten podmiot z owej regulacji, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie

632 sporu zawisłego przed sądem krajowym.

633 Wskazać dodatkowo należy na stanowisko zajmowane przez TSUE w licznych

634 orzeczeniach dotyczących reglamentacji działalności hazardowej poprzez

635 wprowadzanie zakazów czy ograniczeń w prowadzeniu działalności hazardowej

636 przez podmioty gospodarcze z innych Państw Członkowskich. Co do zasady TSUE

637 przyjmuje, iż w zakresie, w jakim ustawodawstwo Państw Członkowskich nie pociąga

638 za sobą jakiejkolwiek dyskryminacji pod względem narodowości, może ono znaleźć

639 uzasadnienie wówczas, gdy jego celem jest ochrona konsumentów i utrzymanie

640 porządku publicznego. Do tych władz należy dokonanie oceny, czy, w kontekście

641 realizowanego celu, konieczne jest całkowite lub częściowe zakazanie prowadzenia

642 działalności tego rodzaju, lub jedynie jej ograniczenie oraz ustalenie bardziej lub

643 mniej rygorystycznej procedury jej kontroli. W tych okolicznościach, sam fakt, iż

644 Państwo Członkowskie wybrało system ochrony różny od systemu przyjętego w

645 innym Państwie Członkowskim, nie może wpływać na ocenę potrzeby przyjęcia oraz

646 proporcjonalności przyjętych przepisów. Muszą one być oceniane jedynie w świetle

647 celów realizowanych przez władze krajowe zainteresowanego Państwa

648 Członkowskiego oraz w świetle stopnia ochrony, jaki władze te zamierzają zapewnić

649 (por. wyroki TSUE: z dnia 21 września 1999 r. w sprawie C-124/97; z dnia 21

650 października 1999 r. w sprawie, C-67/98). W wyroku z dnia 11 września 2003 r. w

651 sprawie C 6/01, TSUE podniósł dodatkowo, iż okoliczność, że w innych Państwach

652 Członkowskich mogą istnieć przepisy ustanawiające warunki prowadzenia

653 działalności w zakresie gier losowych i zakładów oraz brania w nich udziału, które są

654 mniej restrykcyjne, niż te przewidziane w przedmiotowych przepisach krajowych, nie

655 ma wpływu na zgodność tych ostatnich z prawem wspólnotowym. Do władz

656 krajowych należy zbadanie, czy w kontekście realizowanego celu, konieczne jest

657 zakazanie działalności tego rodzaju, całkowicie lub częściowo, czy też wyłącznie jej

658 ograniczenie oraz ustanowienie mniej lub bardziej rygorystycznych procedur kontroli

659 nad nią. Do władz krajowych wyłącznie należy także wybór, w ramach swobodnego

660 uznania, z którego korzystają, metod organizacji i kontroli działalności w zakresie gier

661 losowych i zakładów oraz brania w nich udziału, takich jak zawarcie z Państwem

662 administracyjnej umowy koncesyjnej lub ograniczenie działalności oraz

663 uczestniczenia w niektórych grach do miejsc prawidłowo koncesjonowanych w tym

664 celu.

665 Również w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych podkreśla się, iż

666 prawo Wspólnot Europejskich nie reguluje kompleksowo problematyki gier

667 hazardowych. Zgodnie z zasadą subsydiarności, unormowanie tej kwestii

668 pozostawiono kompetentnym władzom państw członkowskich. W wyroku z dnia 28

669 czerwca 2012 r. o sygn. akt III SA/Wa 1912/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w

670 Warszawie stwierdził, iż w świetle orzecznictwa TSUE prowadzenie działalności w

671 zakresie gier hazardowych uznawane jest za świadczenie usług. Oznacza to objęcie

672 legalnej działalności w dziedzinie hazardu jedną z czterech podstawowych

673 wspólnotowych wolności – wolności świadczenia usług. TSUE stoi jednak na

674 stanowisku, że ochrona tej wolności nie ma charakteru bezwzględnego i może być

675 ograniczona przez państwa członkowskie pod pewnymi określonymi względami.

676 WSA w Warszawie zauważył, iż prowadzenie gier hazardowych przynosi bardzo

677 duże zyski, lecz osiągane są one w wyniku eksploatacji ekonomicznej naturalnej

678 skłonności społeczeństwa do hazardu. Dwa przeciwstawne aspekty: duże zyski i

679 ujemne społeczne skutki powodują, że w krajach europejskich, w tym w Polsce, z

680 reguły państwo w sposób restrykcyjny reglamentuje prowadzenie gier hazardowych.

681 Działalność dotycząca gier hazardowych jest działalnością gospodarczą. Ze względu

682 jednak na szczególny charakter tej działalności, dotyczącej problematyki hazardu,

683 zasada swobody i równości gospodarczej, podlega w tej dziedzinie działalności

684 ograniczeniom, wynikającym z przepisów ustawy regulującej prowadzenie gier

685 hazardowych, jako ustawy szczególnej do ustawy o działalności gospodarczej (wyrok

686 NSA z dnia 19 września 1990 r. o sygn. akt II SA/Wa 460/90; publ. Mon. Praw. 1993,

687 nr 3, s. 88). W orzecznictwie dotyczącym gier hazardowych wskazuje się na to, iż o

688 ile w ustawach regulujących "zwykłą" działalność gospodarczą chodzi o takie

689 działanie administracji gospodarczej, aby zabezpieczając ważne interesy publiczne

690 nie hamować a sprzyjać rozwojowi przedsiębiorczości, to w ustawie dotyczącej

691 hazardu chodzi o ograniczenie prowadzenia hazardu oraz ścisłą jego kontrolę i

692 nadzór. Prowadzenie gier hazardowych nie mieści się w ramach powszechnej

693 działalności gospodarczej (zob. wyroki NSA z dnia 28 lutego 1992 r. o sygn. akt II SA

694 1192/91 oraz z dnia 20 sierpnia 1992 r. o sygn. akt II SA 398/92; orzeczenia sądów

695 administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem:

696 orzeczenia.nsa.gov.pl). W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny

697 podniósł, iż argumentacja nawiązująca do korzyści płynących z rozszerzania zakresu

698 i form prowadzonej działalności, czy argumenty z prywatyzacji nie mogą być

699 mechanicznie przenoszone na propagowanie rozwoju hazardu. Hazard bowiem,

700 nawet w krajach o najdalej posuniętej wolności działalności gospodarczej podlega

701 ostrej reglamentacji. Prowadzenie gier losowych z zasadniczych względów nie może

702 mieć charakteru powszechnego. Uważa się, że hazardu, mimo związanych z nim

703 szeregu ujemnych zjawisk społecznych, nie można zakazać całkowicie, skoro istnieje

704 na niego określone specyficzne zapotrzebowanie wynikające z niedoskonałości

705 ludzkiej natury. Całkowity zakaz sprowadzałby go więc do podziemia a w

706 konsekwencji doprowadził do nasilenia jeszcze wszystkich związanych z nim

707 niekorzystnych zjawisk społecznych (łącznie z koncentracją czynników

708 kryminogennych). Trzeba go więc bardzo wysoko opodatkować oraz ograniczać jego

709 rozmiary, jednocześnie sprawując nad nim ścisły, państwowy nadzór i kontrolę (zob.

710 wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1991 r. o sygn. akt II SA 537/91). Celem regulacji

711 dotyczących gier hazardowych jest ograniczenie szkodliwego społecznie zjawiska

712 hazardu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2004 r. o sygn. akt VI SA

713 1347/03). Podkreśla się nadto, iż powszechnie znane jest zjawisko szkodliwości

714 społecznej gier hazardowych, co sprawia, że szczególnie istotne jest, aby dostęp do

715 tego typu usług podlegał ograniczeniom w odniesieniu do ludzi młodych, dopiero

716 kształtujących swoje potrzeby i normy zachowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu

717 Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 maja 2012 r. o sygn. akt. I SA/Ol 616/11).

718 W tym miejscu warto również wskazać, iż ustawa nowelizująca stała się już

719 przedmiotem analizy krajowej doktryny, w której stawia się tezę, że wprowadzone

720 zmiany w zakresie rozszerzenia monopolu państwa na hazard online wpisują się w

721 dotychczasową tendencję polityki ścisłej reglamentacji dostępu do usług

722 hazardowych i stanowią jej oczywistą kontynuację. Z uwagi na brak harmonizacji

723 przepisów hazardowych na poziomie unijnym, decyzja w sprawie zakresu ochrony,

724 jaki ma być oferowany konsumentom na terytorium danego państwa członkowskiego,

725 należy do władz krajowych. To ustawodawcy krajowi decydują, czy w kontekście

726 założonych celów właściwe jest całkowite bądź częściowe zakazanie świadczenia

727 określonych usług i jakie mechanizmy kontroli należy wprowadzić. Rozszerzenie

728 monopolu państwowego na organizację gier hazardowych w Internecie zostało

729 uzasadnione względami zapewnienia lepszej ochrony konsumenta i dążeniem do

730 ograniczenia "szarej strefy" poprzez skanalizowanie skłonności społeczeństwa do

731 hazardu na kontrolowane tory. Zarówno cel założonych w ustawie zmian, jak i

732 przyjęta metoda ich realizacji stanowią przesłankę do uznania, że rozszerzenie

733 katalogu ograniczeń wobec swobód traktatowych na polskim rynku usług

734 hazardowych jest zgodne z prawem unijnym, z uwagi na potrzebę ochrony

735 nadrzędnego interesu społecznego. Nowelizacja u.g.h. wprowadza liczne zmiany,

736 które przyczynią się do zwiększenia transparentności rynku gier i zakładów wzajemnych. W

737 przeważającej mierze są to zmiany, które mają potencjał zminimalizowania

738 występowania negatywnych zjawisk społecznych związanych z hazardem, w

739 szczególności zminimalizowania występowania zjawiska "szarej strefy". Na uznanie

740 zasługują przepisy implementujące do polskiego porządku prawnego zasady

741 odpowiedzialnej gry, w szczególności te odnoszące się do hazardu internetowego.

742 Jest to pierwszy przypadek w historii polskich regulacji hazardowych, w których na

743 podmiot realizujący zadania monopolu państwowego zostały nałożone konkretne

744 obowiązki związane z wprowadzeniem właściwych procedur bezpieczeństwa, które

745 mają hamować nadmierną skłonność do uprawiania hazardu (zob. Maria

746 Lewandowicz, Wybrane aspekty nowelizacji ustawy o grach hazardowych w świetle

747 prawa unijnego, Europejski Przegląd Sądowy, sierpień 2017, str. 14).

748 Reasumując powyższe rozważania, Sąd podkreśla, iż zadaniem nowelizacji

749 u.g.h. było zmniejszenie występowania szkodliwych społecznych i ekonomicznych

750 skutków hazardu, poprzez ograniczenie występowania zjawiska "szarej strefy" w

751 środowisku gier hazardowych i zapewnienie jak najwyższego poziomu ochrony

752 graczy przed negatywnymi skutkami hazardu, poprzez podniesienie poziomu

753 społecznej świadomości co do zagrożeń wynikających z korzystania z nielegalnych

754 usług operatorów hazardowych. Rozszerzenie monopolu państwa na organizację

755 niektórych form rozrywki hazardowej, w tym w szczególności w sferze Internetu,

756 stanowi element spójnej i systematycznej polityki bezpieczeństwa w sferze usług

757 hazardowych, a ustanowione ograniczenia w swobodzie przepływu usług są

758 uzasadnione względami ochrony nadrzędnego interesu społecznego.

759 Podkreślić należy, że sektor gier losowych oferowanych przez Internet nie jest

760 przedmiotem harmonizacji wspólnotowej. W orzecznictwie TSUE podnosi się, że

761 uregulowanie gier losowych stanowi część dziedziny, w której pomiędzy państwami

762 członkowskimi istnieją znaczne rozbieżności dotyczące wartości moralnych,

763 religijnych i kulturalnych. W braku harmonizacji w tym zakresie, do każdego państwa

764 członkowskiego z osobna należy ocena w tych dziedzinach według własnej skali

765 wartości wymogów związanych z ochroną danych interesów. Sama okoliczność, iż

766 dane państwo wybiera odmienny system ochrony niż przyjęty przez inne państwo

767 członkowskie, nie może mieć wpływu na ocenę proporcjonalnego charakteru

768 przepisów przyjętych w tej dziedzinie. Przepisy te powinny być jedynie oceniane z

769 uwzględnieniem celów zakładanych przez właściwe organy zainteresowanego

770 państwa członkowskiego oraz poziomu ochrony, jaki zamierzają one zapewnić (por.

771 wyrok TSUE w sprawie C-42/07 i przytoczone tam orzecznictwo). Państwo

772 członkowskie jest więc uprawnione do uznania, że sama tylko okoliczność, iż

773 podmiot oferuje zgodnie z prawem usługi z tego sektora przez Internet w innym

774 państwie członkowskim, w którym ma siedzibę i w którym zasadniczo podlega już

775 wymogom prawnym i kontroli ze strony właściwych organów tego państwa

776 członkowskiego, nie stanowi wystarczającej gwarancji ochrony krajowych

777 konsumentów przed niebezpieczeństwem oszustwa i przestępczości, biorąc pod

778 uwagę trudności, jakie w tym kontekście mogą napotkać organy państwa

779 członkowskiego siedziby przy ocenie profesjonalnych walorów i prawości takiego

780 podmiotu (por. wyrok TSUE w sprawie C-258/08). W wyroku z dnia 22 czerwca 2017

781 r. w sprawie C-49/16, TSUE stwierdził, że do każdego państwa członkowskiego

782 należy dokonanie oceny, czy w kontekście założonych przez niego, zgodnych z

783 prawem celów konieczny jest całkowity lub częściowy zakaz działalności w zakresie

784 urządzania gier losowych, czy też wyłącznie jej ograniczenie i ustanowienie w tym

785 celu mniej lub bardziej ścisłych zasad kontroli, przy czym konieczność i

786 proporcjonalność przyjętych w ten sposób środków powinna być oceniana wyłącznie

787 w świetle założonych celów oraz poziomu ochrony jaki pragną zapewnić dane

788 władze krajowe.

789 Wobec podniesionych wyżej rozważań, za niezasadny uznać należało

790 generalny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie przez

791 Ministra przepisu art. 15f u.g.h., który w ocenie Skarżącej uznać należałoby za

792 sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Sąd jeszcze raz podkreśla, iż dopuszczalność

793 zastosowania mechanizmu blokowania dostępu do stron internetowych oferujących

794 nielegalne usługi hazardowe została zaaprobowana w orzecznictwie TSUE. We

795 wskazanym już wyżej wyroku z dnia 3 czerwca 2010 r. w sprawie C-258/08, wyraźnie

796 stwierdzono, iż blokowanie dostępu do stron internetowych, za pośrednictwem

797 których są oferowane nielegalne usługi hazardowe, stanowi naturalną konsekwencję

798 obowiązującego ustawodawstwa, dopuszczającego oferowanie usług hazardowych

799 przez monopolistę z wyłączeniem innych podmiotów. Blokada dostępu do

800 nielegalnych na terytorium danego państwa członkowskiego stron internetowych

801 zawierających ofertę hazardową zapewnia efektywność ustawodawczą.

802 Wskazać przy tym należy, iż w omawianym orzeczeniu TSUE zauważył, iż sąd

803 krajowy nie ma obowiązku badania, w każdej konkretnej sprawie, czy środek

804 wykonawczy mający zapewnić poszanowanie tej regulacji jest odpowiedni do

805 zagwarantowania realizacji celu, któremu ona służy, i zgodny z zasadą

806 proporcjonalności, o ile środek ten jest elementem niezbędnym do zapewnienia

807 skuteczności tej regulacji i nie zawiera żadnego dodatkowego ograniczenia w

808 stosunku do ograniczenia, które wynika z niej samej. Stosując się do powyższego

809 Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, iż nie jest obowiązany do badania czy

810 dokonanie wpisu do Rejestru wskazanych w skardze domen, było uzasadnione

811 ograniczeniem występowania zjawiska "szarej strefy" w środowisku gier

812 hazardowych oraz zapewnieniem ochrony graczy przed negatywnymi skutkami

813 hazardu. Tym niemniej Sąd orzekając w niniejszej sprawie kierował się generalnym

814 stanowiskiem ustawodawcy krajowego, wyeksponowanym uprzednio przez

815 projektodawcę ustawy zmieniającej w uzasadnieniu do jej projektu, zgodnie z którym

816 nielegalna działalność w zakresie gier stanowi problem, który można rozwiązać

817 poprzez wprowadzenie możliwości blokowania nielegalnych domen.

818 Jak wynika z cytowanego już na wstępnie uzasadnienia do projektu ustawy

819 zmieniającej, ponad sześcioletnia praktyka walki organów państwowych na gruncie

820 u.g.h. w dotychczasowym brzmieniu z podmiotami naruszającymi jej postanowienia

821 pozwoliła określić, które przepisy powinny zostać poddane rewizji i zmodyfikowane

822 pod kątem zapewnienia jak najskuteczniejszych narzędzi do walki ze zjawiskiem

823 nielegalnego hazardu. Realizacja niniejszego celu nastąpić ma poprzez

824 wprowadzenie narzędzi prawnych umożliwiających blokowanie stron internetowych

825 nielegalnych operatorów jak również utrudnianie dokonywania płatności na ich rzecz.

826 Ponadto, projektodawca w swych działaniach dążył do stworzenia środowiska

827 prawnego, które, umożliwiając obywatelom uczestniczenie w grach hazardowych,

828 jednocześnie zawierać miały elementy wpływające na ich ochronę przed

829 uzależnieniem i zapewniające prawidłowy przebieg gier. W szczególności zwrócono

830 uwagę na osoby poniżej 18 roku życia, które narażone są na uzależnienie od

831 hazardu, zwłaszcza w świetle dynamicznego rozwoju usług hazardowych

832 oferowanych za pośrednictwem sieci Internet oraz popularności nielegalnie

833 oferowanych gier na automatach do gier. Projektodawca miał przy tym na celu

834 upowszechnienie społecznej świadomości, co do tego, czy gracze korzystają z usług

835 legalnego czy nielegalnego operatora gier hazardowych. Założono również, iż

836 zwiększenie udziału w rynku podmiotów posiadających wymagane koncesje i

837 zezwolenia oraz zmniejszenie szarej strefy ma nastąpić w wyniku rozszerzenia

838 zakresu dopuszczalnej działalności w zakresie gier hazardowych. W tym zakresie

839 przewidziano, poza stosowaniem środków o charakterze represyjnym, takich jak

840 blokowanie stron internetowych, utrudnianie płatności i rozszerzenie katalogu kar

841 pieniężnych, umożliwienie legalnego uczestniczenia w dotychczas zakazanych grach

842 urządzanych za pośrednictwem sieci Internet, grach na automatach w salonach gier

843 na automatach i zmianę zasad organizacji gier w pokera. W opinii projektodawcy

844 takie podejście skutkować miało przeniesieniem się graczy z szarej strefy do

845 operatorów legalnych.

846 Na kwestię ochrony praworządności poprzez "walkę z szarą strefą" zwrócił

847 uwagę także Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu do wyroku z dnia 21

848 października 2015 r. o sygn. akt P 32/12 stwierdził, iż że rynek gier hazardowych nie

849 może być postrzegany jako zwykły rynek gospodarczy, a działalność w tym zakresie

850 jako zwykła działalność gospodarcza. Uczestnictwo w grach hazardowych [...] może

851 mieć jako skutek zysk finansowy bez konieczności poniesienia proporcjonalnych

852 kosztów. Po części dlatego rynek gier hazardowych nieuchronnie generuje ryzyka

853 uzależnień, korupcji i przestępczości. Te uwarunkowania i skutki uboczne hazardu

854 usprawiedliwiają szczególną uwagę, jaką władza publiczna poświęca rynkowi gier

855 hazardowych. Podstawowym celem polityki w tym zakresie jest regulacja i kontrola

856 hazardu, z położeniem szczególnego nacisku na zapobieganie uzależnieniom od

857 hazardu, ochronie konsumentów i ich rodzin oraz zwalczaniu przestępczości, w tym

858 zorganizowanej, i innego rodzaju nielegalnej działalności. Z kolei w uzasadnieniu do

859 wyroku z dnia 15 marca 2015 r. o sygn. akt P 4/14 Trybunał Konstytucyjny wziął pod

860 uwagę to, że problem uzależnienia od hazardu wiąże się z praktycznie

861 nieograniczonym dostępem, także przez osoby nieletnie, do różnorodnych form

862 hazardu. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, działalność gospodarcza

863 prowadzona w zakresie gier hazardowych może podlegać różnego rodzaju

864 ograniczeniom. W takiej sytuacji mamy bowiem do czynienia nie ze zwykłą, typową

865 działalnością gospodarczą, ale z działalnością, która z natury rzeczy niesie za sobą

866 poważne zagrożenia społeczne w postaci uzależnień i przyciąga struktury

867 przestępcze. Zwalczanie tych zagrożeń - zdaniem Trybunału - leży z całą pewnością

868 w interesie publicznym.

869 Również w doktrynie i piśmiennictwie wskazuje się, iż zamknięcie rynku

870 internetowych usług hazardowych z wykorzystaniem wyłącznie zakazu ich

871 oferowania okazywało się w przeszłości nieskuteczne. Potencjalny zysk przedsiębiorców z

872 prowadzenia nielegalnej działalności hazardowej był zdecydowanie

873 wyższy, aniżeli ryzyko wystąpienia negatywnych konsekwencji prawnych. Tym

874 samym dolegliwość sankcji, wymierzonej w związku z taką działalnością, nie

875 stanowiła wystarczającego narzędzia prewencji, które wyraźnie przyczyniłoby się do

876 ograniczenia zjawiska szarej strefy hazardowej. Wprowadzenie mechanizmu

877 blokowania dostępu do stron internetowych oferujących nielegalne usługi hazardowe

878 jest konieczną konsekwencją efektywności wykonywania monopolu państwowego w

879 sferze e-gambling. Zarówno cel założonych w ustawie zmian, jak i przyjęta metoda

880 ich realizacji stanowią przesłankę do uznania, że rozszerzenie katalogu ograniczeń

881 wobec swobód traktatowych na polskim rynku usług hazardowych jest zgodne z

882 prawem unijnym, z uwagi na potrzebę ochrony nadrzędnego interesu społecznego

883 (zob. Maria Lewandowicz, Wybrane aspekty nowelizacji ustawy o grach

884 hazardowych w świetle prawa unijnego, i powołane tam piśmiennictwo).

885 W konsekwencji Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, iż regulacja

886 zawarta w przepisie art. 15f u.g.h. jest zgodna z zasadą proporcjonalności i stanowi

887 element niezbędny do zapewnienia skuteczności ochrony nadrzędnego interesu

888 publicznego, a tym samym nie narusza ona przepisów Unii Europejskiej, w

889 szczególności art. 56 TFUE.

890 Sąd stwierdza przy tym, iż Skarżąca nie wykazała jakoby rzeczywistym

891 powodem spornych regulacji u.g.h. były jedynie względy ekonomiczne i chęć objęcia

892 sektora gier hazardowym w sieci Internet monopolem Państwa. W orzecznictwie

893 TSUE podnosi się, iż Państwo członkowskie zmierzające do zapewnienia

894 szczególnie wysokiego poziomu ochrony obywateli i społeczeństwa może w sposób

895 zasadny uznać, że jedynie nadanie praw wyłącznych jednemu podmiotowi,

896 poddanemu ścisłemu nadzorowi ze strony organów władzy publicznej, może

897 pozwolić zapanować nad ryzykiem związanym z sektorem gier losowych i realizować

898 cel obejmujący przeciwdziałanie zachęcaniu do nadmiernych wydatków związanych

899 z grami oraz zwalczanie uzależnienia od gier w sposób wystarczająco skuteczny

900 (zob. wyrok TSUE w sprawach połączonych C-316/07, od C-358/07, do C-360/07, C409/07 i C-

901 410/07, a także w sprawie C-212/08). Ustanowienie monopolu na rzecz

902 jednego podmiotu, poddanego ścisłej kontroli ze strony organów władzy publicznej

903 może pozwolić zapanować nad przestępczością związaną z tym sektorem i

904 realizować cel polegający na przeciwdziałaniu zachętom do nadmiernych wydatków

905 związanych z grami oraz na zwalczaniu uzależnienia od gier w sposób wystarczająco

906 skuteczny (zob. wyrok TSUE w sprawie C-347/09).

907 Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej, w opinii

908 projektodawcy zapewnienie odpowiedniego nadzoru organów władzy publicznej nad

909 segmentem rynku gier hazardowych obejmującym gry kasynowe urządzane za

910 pośrednictwem sieci Internet (należące do najbardziej uzależniających gier

911 hazardowych) może nastąpić wyłącznie w formie nadzoru nad podmiotem

912 realizującym monopol państwa. Umożliwi to ustanowienie ram prawnych

913 zapewniających realizację założonego celu za pomocą oferty współmiernej ilościowo

914 i jakościowo do niego dostosowanej. Doprowadzi także do zwiększenia odsetka

915 graczy korzystających z oferty legalnej, podlegającej państwowej kontroli.

916 Podkreślono przy tym że w związku z powierzeniem możliwości urządzania

917 określonych gier za pośrednictwem sieci Internet podmiotowi wykonującemu

918 monopol państwa w tym zakresie, to podmiot ten zostanie w głównej mierze

919 obciążony nowymi obowiązkami. Wskazuje to – w ocenie projektodawcy –

920 jednoznacznie na spójność i systematyczność w realizowaniu celu zapewnienia

921 najwyższego poziomu ochrony obywateli przed negatywnymi skutkami hazardu.

922 Sąd podziela stanowisko Ministra, iż fakt rozszerzenia katalogu gier

923 hazardowych możliwych do urządzania w sieci Internet stanowi jeden z elementów

924 ograniczenia nielegalnych gier hazardowych, w szczególności w kontekście ochrony

925 gracza, poprzez umożliwienie mu uczestnictwa w legalnych grach hazardowych i tym

926 samym uniknięcia sankcji wynikających z uczestnictwa w nielegalnych grach

927 hazardowych. Jednocześnie objęcie tych gier monopolem państwa świadczy o tym,

928 iż zmiana w tym zakresie nie była podyktowana tylko i wyłącznie względami

929 fiskalnymi. Gdyby bowiem tylko te względy ważyły, co jest silnie akcentowane w

930 sprzeciwie i skardze, to umożliwienie urządzania gier hazardowych w sieci Internet

931 zostałoby wprowadzone bez żadnych ograniczeń w tym zakresie. Niewątpliwie

932 ograniczenie szarej strefy wiąże się również z aspektem fiskalnym dla państwa.

933 Niemniej jej ograniczenie jest istotne również ze względu na ochronę interesów

934 legalnie działających operatorów, ale przede wszystkim graczy poprzez choćby

935 nadzór i kontrolę nad podmiotami je urządzającymi. W efekcie wprowadzone

936 rozwiązania przekładają się na ograniczenie możliwości oferowania przez podmioty

937 nieposiadające odpowiedniego zezwolenia na urządzanie gier hazardowych w sieci

938 Internet. Podmioty takie nie spełniają bowiem wymogów odnoszących się do

939 zapewnienia jak najwyższego poziomu ochrony gracza. Dotyczy to ochrony zarówno

940 przed negatywnymi społecznymi i ekonomicznymi skutkami hazardu i uzależnień, jak

941 również przed odmową wykonywania podjętych przez podmioty względem graczy

942 zobowiązań finansowych.

943 Należy także zauważyć, że od dnia 3 września 2015 r., tj. od dnia wejścia w

944 życie ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz.

945 U. z 2015, poz. 1201) istnieje możliwość uzyskania zezwolenia ministra właściwego

946 do spraw finansów publicznych na prowadzenie działalności w zakresie zakładów

947 wzajemnych online przez podmioty z państw członkowskich Unii Europejskiej lub

948 państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).

949 Ustawa ta umożliwiła spółkom akcyjnym, spółkom z ograniczoną

950 odpowiedzialnością albo spółkom działającym na zasadach właściwych dla tych

951 spółek, mających siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii

952 Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego

953 Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

954 prowadzącym działalność w zakresie m.in. zakładów wzajemnych, prowadzenie

955 takiej działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach i warunkach

956 określonych w zatwierdzonym regulaminie, udzielonej koncesji lub udzielonym

957 zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, pod warunkiem ustanowienia

958 przedstawiciela albo w formie oddziału.

959 Z akt sprawy nie wynika aby Skarżąca występowała o takie zezwolenie od

960 dnia 3 września 2015 r. lub była w trakcie procedury uzyskania zezwolenia na

961 prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych online. Z dostępnych zaś

962 źródeł wynika, iż już 14 podmiotów zagranicznych i krajowych otrzymało zezwolenie

963 Ministra Finansów na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych

964 online, w tym - co należy podkreślić - B.

965 z siedzibą na M., L., T., G., S., działająca przez przedstawiciela: P. Sp. z

966 o.o., ul. [...]

967 (zob. https://www.finanse.mf.gov.pl/inne-podatki/podatek-od-gier/gry-hazardoweprzez-internet).

968 Sąd zauważa również, iż Spółka B. z siedzibą na M.

969 jest jednym z dużych operatorów gier hazardowych operujących na rynku

970 wspólnotowym

971 Zdaniem Sądu, ewentualne badanie wskazanych w skardze przez Skarżącą

972 przepisów ustawy o grach hazardowych i ich ewentualnej niezgodności z prawem

973 wspólnotowym powinno być dokonane w postępowaniu mającym za przedmiot np.

974 odmowę udzielenia zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych online, a nie w

975 postępowaniu w przedmiocie wpisu do rejestru domen służących oferowaniu gier

976 hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych.

977 Niemniej jednak w świetle informacji, iż podmioty z kraju siedziby Skarżącej tj.

978 M. otrzymują w chwili obecnej zezwolenia w Polsce na zakłady wzajemne online

979 wątpliwe są zarzuty o dyskryminującym charakterze polskich przepisów w zakresie

980 możliwości uzyskania zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych online.

981 Rozważanie Skarżącej w tym zakresie są czysto teoretyczne i być może wynikają z

982 faktu, iż Skarżąca nie złożyła wniosku do Ministra Finansów o udzielenie zezwolenia i

983 nie zna praktyki stosowania przepisów u.g.h.

984 Ponadto Sąd wskazuje, iż z dostępnych na stronach Komisji Europejskiej

985 źródeł (https://ec.europa.eu/growth/content/study-role-regulators-online-gamblingauthorisationsupervision-

986 and-enforcement-0_en) wynika, iż np. w Rumunii podmiot

987 ubiegający się o zezwolenie online powinien posiadać rumuńską osobowość prawną

988 oraz zezwolenie "offline" na gry hazardowe, we Francji przedstawiciel prawny i

989 podatkowy musi być usytuowany w tymże kraju, a w kraju siedziby Skarżącej -

990 ubiegającym się o zezwolenie musi być spółką z ograniczoną odpowiedzialnością

991 zarejestrowaną na M.

992 W ocenie Sądu polskie regulacje prawne są podobne do wskazanych powyżej

993 regulacji państw członkowskich Unii Europejskiej.

994 Biorąc pod uwagę powyższe oraz w aspekcie przywołanego wyżej

995 orzecznictwa sądów krajowych i TSUE trudno jest zatem wywodzić o

996 nieuzasadnionym ograniczeniu przez krajowego ustawodawcę zagwarantowanych w

997 prawie traktatowym swobód przepływu towarów, przedsiębiorczości i świadczenia

998 usług.

999 Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku Skarżącej o skierowanie pytań

1000 prejudycjalnych do TSUE należy przede wszystkim przypomnieć, że przesłanki

1001 dopuszczalności pytania prawnego do TSUE zostały określone w art. 267 TFUE. Są

1002 one następujące: pytanie musi dotyczyć wykładni lub/i ważności przepisów prawa

1003 wspólnotowego, kwestia wykładni lub/i obowiązywania prawa wspólnotowego została

1004 podniesiona przed sądem lub trybunałem państwa członkowskiego oraz

1005 rozstrzygnięcie tej kwestii jest niezbędne do wydania przez sąd lub trybunał

1006 orzeczenia. Z użytego w art. 267 TF UE pojęcia "niezbędne" należy wnioskować, że

1007 ostatnio wymieniona przesłanka nie zachodzi w sytuacjach, gdy odpowiedź na

1008 pytanie prawne w żaden sposób nie wpłynie na wynik sprawy lub gdy wykładnia

1009 prawa wspólnotowego nie ma odniesienia do istoty sprawy lub przedmiotu skargi.

1010 Na ogół przyjmuje się, że przedstawienie pytania prawnego do Trybunału

1011 Sprawiedliwości należy do uznania sądu państwa członkowskiego. Uznanie to

1012 przysługuje sądom niższej instancji, które w przeciwieństwie do sądów najwyższych

1013 nie są obowiązane, lecz jedynie uprawnione do przedstawienia takiego pytania.

1014 Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2013

1015 r. o sygn. akt II GSK 1131/11: "Nie jest zatem tak, że wskazanie wątpliwości przez

1016 stronę obliguje sąd ostatniej instancji do zadania pytania prejudycjalnego, bowiem

1017 ostateczna ocena, czy rozstrzygnięcie o pytaniu prejudycjalnym jest niezbędne do

1018 wydania wyroku należy do sądu krajowego. Wyklucza to wiążący skutek wniosku

1019 stron o zadanie pytania prejudycjalnego. To sąd krajowy, prowadzący postępowanie,

1020 samodzielnie podejmuje decyzję, czy orzeczenie dotyczące ważności lub wykładni

1021 prawa unijnego jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sporu głównego".

1022 Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie

1023 zachodzą okoliczności wskazane w 267 TFUE, bowiem dokonanie wykładni prawa

1024 wspólnotowego nie ma odniesienia do istoty sprawy, a ewentualna odpowiedź na

1025 zaproponowane przez Skarżącą pytanie prawne – w ocenie Sądu – w żaden sposób

1026 nie miałaby wpływu na wynik sprawy.

1027 Niezależnie od powyższych względów, warto odwołać się w tym miejscu do

1028 wyroku TSUE z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt C-64/16, w którym

1029 podkreślono, że Unia jest Unią prawa, w której jednostki mają prawo

1030 zakwestionować przed sądem zgodność z prawem każdej decyzji lub każdego

1031 innego aktu krajowego dotyczącego zastosowania wobec nich aktu Unii (pkt 31

1032 wyroku). Artykuł 19 TUE, w którym skonkretyzowano afirmowaną w art. 2 TUE

1033 wartość państwa prawnego, powierza zadanie zapewniania kontroli sądowej w

1034 porządku prawnym Unii nie tylko Trybunałowi, ale również sądom krajowym (pkt 32

1035 wyroku). Sądy te pełnią więc, we współpracy z Trybunałem, wspólne zadania,

1036 służące zapewnieniu poszanowania prawa w wykładni i stosowaniu traktatów (pkt 33

1037 wyroku). Wynika stąd, że każde państwo członkowskie powinno zapewnić, by organy

1038 należące - jako "sąd" w rozumieniu prawa Unii - do systemu środków odwoławczych

1039 w dziedzinach objętych prawem Unii odpowiadały wymogom skutecznej ochrony

1040 sądowej (pkt 37 wyroku). W tej kwestii należy zauważyć, że wśród okoliczności, jakie

1041 należy uwzględnić przy ocenie, czy dany organ ma status "sądu", znajdują się:

1042 ustawowa podstawa prawna organu, jego stały charakter, obligatoryjny charakter

1043 jego jurysdykcji, kontradyktoryjność postępowania, stosowanie przez organ

1044 przepisów prawa oraz jego niezawisłość (pkt 38 wyroku). Tym samym, jeżeli sąd

1045 krajowy może rozstrzygać - jako "sąd" w znaczeniu wskazanym w pkt 38 niniejszego

1046 wyroku - kwestie dotyczące stosowania lub wykładni prawa Unii, czego

1047 zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego, to dane państwo członkowskie

1048 powinno zapewnić, że organ ten spełnia integralne wymogi skutecznej ochrony

1049 sądowej zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE (pkt 40 wyroku).

1050 Wskazać zatem należy, że od 1 maja 2004 r., a więc od daty akcesji

1051 Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w

1052 Warszawie jest również sądem unijnym i może rozstrzygać kwestie dotyczące

1053 stosowania lub wykładni prawa Unii. Zgodnie bowiem z art. 184 Konstytucji

1054 Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.)

1055 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (jako inny sąd administracyjny) został

1056 powołany do kontroli działalności administracji publicznej, sprawowanej po myśli art.

1057 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

1058 (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w oparciu o kryterium zgodności z prawem, w

1059 konsekwencji czego, jego prawna kompetencja jako sądu krajowego i jako sądu

1060 unijnego, do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA

1061 z dnia 24 maja 2018 r. o sygn. akt II GSK 5708/16).

1062 Sąd za niezasadny uznał także zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 91

1063 ust.3 Konstytucji.

1064 Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej, dokonywanie

1065 wpisu, jego zmiana i wykreślenie stanowiłyby czynności materialno-prawne, które

1066 mogłyby zostać dokonane wyłącznie po zatwierdzeniu ich osobiście przez Ministra

1067 Finansów bądź upoważnionego przez niego sekretarza lub podsekretarza stanu.

1068 Poprawność dokonywanych w Rejestrze wpisów zapewniona zostanie poprzez

1069 wprowadzenie kontroli sądowo-administracyjnej. O ile sam wpis stanowi czynność

1070 materialno-prawną, to już odpowiedź organu na sprzeciw przybiera formę decyzji

1071 administracyjnej. W związku z tym służy od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu

1072 Administracyjnego w Warszawie, do którego kompetencji należeć będzie ostateczne

1073 rozstrzygnięcie kwestii wpisu do Rejestru.

1074 Następnie wskazać należy, iż zgodnie z art. 8 u.g.h., do postępowań w

1075 sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy O.p., chyba że

1076 ustawa stanowi inaczej.

1077 W odniesieniu do postępowania w sprawie wpisu domen do Rejestru, w art.

1078 15f ust. 10 u.g.h. postanowiono, iż do decyzji, o której mowa w ust. 9, nie stosuje się

1079 przepisu art. 221 § 1 O.p. ani przepisu art. 52 § 4 p.p.s.a. (ten ostatni przepis został

1080 uchylony z dniem 1 czerwca 2017 r.).

1081 Zgodnie z art. 221 § 1 O.p., w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji

1082 przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej

1083 lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten

1084 sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu

1085 odwoławczym.

1086 Wskazać należy, iż chociaż zastosowanie art. 200 § 1 O.p. nie zostało

1087 wyraźnie wyłączone przez ustawodawcę w u.g.h., to jednak ponieważ art. 15f ust. 9

1088 u.g.h. nakłada na Ministra obowiązek wydania decyzji o pozostawieniu nazwy

1089 domeny w Rejestrze albo o jej wykreśleniu z Rejestru – w terminie 7 dni od dnia

1090 otrzymania sprzeciwu, siłą faktu przepis ten nie ma w prowadzonym postępowaniu

1091 zastosowania.

1092 Jednak powyższa specyfika postępowania nie powoduje wyłączenia czynnego

1093 udziału strony . Z uwagi na specyficzny charakter samego wpisu do Rejestru, który

1094 stanowi czynność o charakterze materialno-prawnym, strona winna wszelkie zarzuty i

1095 argumenty wyrazić w sprzeciwie, w sposób umożliwiający organowi zweryfikowanie

1096 zasadności dokonanego wpisu ( art. 15f ust. 8 pkt 2 u.g.h.). Taka konstrukcja

1097 omawianych regulacji nie narusza - w ocenie Sądu - generalnej zasady czynnego

1098 udziału strony w postępowaniu.

1099 W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo

1100 przeprowadzonego postępowania. Ponadto decyzja ta zawiera wyczerpujące

1101 uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś dokonana przez Ministra ocena dowodów nie

1102 miała cech oceny dowolnej, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny i wobec

1103 tego korzystała z ochrony przewidzianej w art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Minister opisał

1104 stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów

1105 zawartych w sprzeciwie, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4

1106 O.p. Organ w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy, który bez

1107 przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając

1108 logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.

1109 Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności

1110 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a.,

1111 skargę oddalił.