Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2019 r., V SA/Wa 303/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2019 r., V SA/Wa 303/18
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Miasta S. (dalej: Miasto, Skarżący) jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Minister lub Organ) z [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] października 2017 r. nr [...] zobowiązującą Miasto S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 241.117 zł.
3 Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
4 W związku z ustaleniami audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku wobec Miasta S. w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do jej naliczenia na 2013 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku - przy piśmie z dnia 24 czerwca 2017 r. - przekazał Ministrowi Rozwoju i Finansów sprawozdanie z audytu z 9 czerwca 2017 r.
5 W wyniku audytu ustalono, że Miasto S. otrzymało część oświatową
6 subwencji ogólnej na rok 2013 zawyżoną wskutek nieprawidłowości popełnionych
7 przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej (SIO), według stanu na
8 dzień 30 września 2012 r., przez: Przedszkole Nr 1, Przedszkole Nr 3 i Przedszkole
9 Nr 5 w S..
10 Pismem z 12 września 2017 r. Miasto S. zostało powiadomione
11 przez Ministra Finansów o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w
12 sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za
13 rok 2013.
14 W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z [...] października 2017
15 r. nr [...] Minister Rozwoju i Finansów zobowiązał Miasto
16 S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji
17 ogólnej za rok 2013 w wysokości 241.117 zł.
18 Miasto S. złożyło wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
19 Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr
20 [...] Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy decyzję z
21 [...] października 2017 r.
22 W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z dnia
23 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017
24 r., poz. 1257), Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań
25 oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał
26 podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 między poszczególne
27 jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do
28 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie
29 sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu
30 terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. poz. 1541). Algorytm podziału części oświatowej
31 subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2013 przewidywał
32 m.in. wagę:
33 - P31 = 4,000 dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych,
34 słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z upośledzeniem
35 umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym lub głębokim - objętych
36 wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach
37 przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania
38 przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust. 3 ustawy z
39 dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz dla dzieci w przedszkolach i
40 oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych zorganizowanych w
41 podmiotach leczniczych,
42 - P39 = 9,500 dla wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz
43 dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem
44 Aspergera, będących wychowankami przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w
45 szkołach podstawowych, a także innych form wychowania przedszkolnego (na
46 podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991
47 r. o systemie oświaty).
48 Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji
49 ogólnej na 2013 r. dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta
50 S., stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego
51 dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z dnia
52 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2011, Nr 139, poz. 814
53 ze zm.), tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie
54 informacji oświatowej na dzień 30 września 2012 r. Dodatkowo w systemie informacji
55 oświatowej wykazywani byli uczniowie/dzieci na podstawie orzeczeń i opinii, o
56 których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty,
57 tj. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przez zespoły orzekające
58 działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym
59 poradniach specjalistycznych z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymagającej
60 stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.
61 Sposób wykazywania danych o liczbie uczniów/wychowanków w systemie
62 informacji oświatowej został opisany w Instrukcji wprowadzania i przekazywania
63 danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.13 (30
64 września 2012 r.).
65 Minister wyjaśnił, że zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do
66 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie
67 sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu
68 terytorialnego w roku 2013, wagami P31 i P39 mogły być przeliczone dzieci
69 posiadające orzeczenie, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września
70 1991 r. o systemie oświaty. W związku z tym, warunków do ujęcia w systemie
71 informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej
72 subwencji ogólnej na rok 2013 przy ww. wagach, nie spełniały dzieci objęte
73 wychowaniem i kształceniem specjalnym, które według stanu na dzień 30 września
74 2012 r. nie posiadały orzeczeń lub opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o
75 systemie oświaty.
76 W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w wyniku błędnych
77 danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30
78 września 2012 r. przez Dyrektorów:
79 - Przedszkola nr 5 w S. - liczba dzieci przeliczonych wagą P31 została
80 zawyżona o 4 dzieci, ponadto liczba dzieci przeliczonych wagą P39 została zawyżona
81 o 1 dziecko,
82 - Przedszkola nr 3 w S. - liczba dzieci przeliczonych wagą P31 została
83 zawyżona o 2 dzieci,
84 - Przedszkola nr 1 w S. - liczba dzieci przeliczonych wagą P31 została
85 zawyżona o 3 dzieci.
86 W tej sytuacji łącznie zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 46,7001, a tym
87 samym została zawyżona o kwotę 241.117,00 zł (po zaokrągleniu do pełnych
88 złotych) część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2013 dla Miasta S..
89 Organ podkreślił, że brak aktualnych na dzień sprawozdawczy orzeczeń
90 potwierdziło również Miasto S. w składanych wyjaśnieniach z 9 i 30
91 listopada 2017 r.
92 Miasto S. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
93 Warszawie skargę na opisaną decyzję. Wniosło o jej uchylenie w całości oraz o
94 zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów
95 zastępstwa procesowego.
96 Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:
97 1. art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 13-11-2003 r. o dochodach jednostek
98 samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1453) poprzez jego niewłaściwe
99 zastosowanie i ustalenie, że kwota 241.117 zł jest nienależnie uzyskaną kwotą
100 części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w sytuacji, w której jednostka
101 samorządu terytorialnego nie otrzymała części oświatowej subwencji ogólnej w
102 kwocie wyższej od należnej, w szczególności gdy orzeczenie o potrzebie
103 kształcenia specjalnego wydawane jest wyłącznie na wniosek rodziców bądź
104 prawnych opiekunów dzieci, zaś opóźnienie w jego złożeniu nie może mieć
105 wpływu na objęcie dziecka specjalną opieką i kształceniem, tym bardziej kiedy
106 kontrolowane przedszkola prawidłowo wypełniły obowiązek kształcenia
107 specjalnego wobec uczęszczających do niej uczniów/dzieci, a środki zostały
108 wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem,
109 2. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...].10.2017 r.
110 zobowiązującej Miasto S. do zwrotu nienależnej uzyskanej kwoty części
111 oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 241.117,00 zł, w sytuacji
112 gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów, które
113 nie zostały przez organ ponownie rozpoznający sprawę usunięte,
114 3. art 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w
115 całości zebranego materiału dowodowego i odniesienia się w treści uzasadnienia
116 decyzji do istotnych okoliczności, a mianowicie wyjaśnień dyrektorów
117 kontrolowanych placówek, z których wynika, że na dzień 30.09.2012 r.
118 poszczególni uczniowie nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia
119 specjalnego, jednakże była to sytuacja czasowa spowodowana wydłużonym
120 czasem oczekiwania na badania w poradni psychologiczno-pedagogicznej i
121 końcowym uzyskaniem stosownej opinii, które następnie zostały przedłożone, a
122 całość kwoty przyznanej dotacji została przeznaczona w całości na kształcenie
123 specjalne uczniów, w sytuacji kontynuowania rozpoczętego już kształcenia, gdyż
124 taki uczeń jest znany placówce, dysponuje ona orzeczeniami z lat ubiegłych, a
125 zaniechanie specjalistycznego kształcenia na cały rok, z uwagi tylko na
126 przedstawienie stosownego orzeczenia z uchybieniem terminu, może wręcz
127 zniweczyć dotychczasowe jej rezultaty, co naruszyło art. 11 k.p.a.,
128 4. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zredagowanie
129 uzasadnienia skarżonej decyzji przez co, organ ten nie wyjaśnił zasadności
130 przesłanek jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, a uzasadnienie decyzji ma
131 stanowić uzewnętrznienie motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko
132 wykaz zebranych faktów i norm natomiast twierdzenia jakoby powołane przez
133 skarżącego orzeczenie WSA w Gliwicach z 16.02.2017 r. (I SA/Gl 1040/60) nie
134 może znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie należy uznać za polemikę
135 organu ze stanowiskiem zaprezentowanym w tym orzeczeniu.
136 W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
137 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
138 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
139 administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują
140 wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której
141 mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie
142 stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
143 Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o
144 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) -
145 dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji
146 publicznej i stosują środki określone w ustawie.
147 Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu,
148 czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz
149 z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji
150 publicznej.
151 Badając legalność zaskarżonej decyzji należy uznać, że skarga nie zasługuje
152 na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja
153 została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym
154 wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu
155 mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia
156 prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub
157 wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej
158 decyzji.
159 Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób
160 prawidłowy.
161 W sprawie zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego
162 w postaci ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr
163 256 poz. 2572 ze zm.) - dalej: u.s.o., rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z
164 dnia 20 grudnia 2012 r. r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji
165 ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. z 2012 r., poz.
166 1541) - dalej: rozporządzenie MEN z 2012 r., ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o
167 dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1453 ze zm.) -
168 dalej: u.d.j.s.t. oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
169 administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) - dalej: k.p.a.
170 Podstawę materialnoprawną rozpoznawanej sprawy stanowi art. 37 ust. 1
171 u.d.j.s.t., z którego wynika, że w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu
172 terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister
173 właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
174 1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w
175 zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie
176 otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli
177 nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie
178 rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do
179 przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i
180 zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;
181 2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że
182 jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie
183 subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
184 Minister orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej przez Miasto kwoty części
185 oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok stwierdzając, że nastąpiło nieprawidłowe
186 jej naliczenie wskutek uwzględnienia przy jej obliczaniu:
187 - w wadze P31 - 9 dzieci, które na dzień 30 września 2012 r. nie posiadały
188 aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (orzeczenia zostały uzyskane
189 i dostarczone do przedszkola po terminie sprawozdawczym),
190 - w wadze P39 - 1 dziecka, które na dzień 30 września 2012 r. nie posiadało
191 aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (orzeczenie zostało
192 uzyskane i dostarczone do przedszkola po terminie sprawozdawczym).
193 Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji
194 ogólnej na 2013 rok dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta,
195 stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci, młodzieży,
196 wychowanków) w roku szkolnym 2012/2013, wykazane przez dyrektorów szkół i
197 placówek oświatowych w SIO, według stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień
198 10 października 2012 r., zweryfikowane przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i
199 placówki oświatowe.
200 Zgodnie z algorytmem, określonym w załączniku do rozporządzenia MEN z
201 2012 r., wagę:
202 - P31 = 4,000 przewidziano dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących,
203 niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z
204 upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym lub
205 głębokim - objętych wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach,
206 oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także w innych formach
207 wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust.
208 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz dla dzieci w
209 przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych
210 zorganizowanych w podmiotach leczniczych,
211 - P39 = 9,500 przewidziano dla wychowanków ośrodków rewalidacyjnowychowawczych oraz dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z
212 autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, będących wychowankami przedszkoli,
213 oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także innych form
214 wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust.
215 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty).
216 Warunków do ujęcia w SIO, a następnie uwzględnienia przy naliczeniu części
217 oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 przy ww. wagach, nie spełniały więc
218 dzieci, które według stanu na dzień 30 września 2012 r. nie posiadały wymaganych
219 orzeczeń o potrzebie objęcia wychowaniem i kształceniem specjalnym w
220 przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach
221 podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego.
222 W świetle art. 71b ust. 1 u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i
223 młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej
224 organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki
225 w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub
226 oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o.
227 Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w
228 przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach
229 integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach
230 wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o. W
231 zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego,
232 dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i
233 wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich
234 zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz
235 zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę (art. 71b ust. 2 u.s.o.).
236 Jednocześnie w myśl art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego
237 wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego
238 albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i
239 indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych
240 organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające
241 działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w
242 poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego
243 określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju
244 niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.
245 Tym samym jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem
246 specjalnym w SIO, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie
247 uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013,
248 stanowiły aktualne orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w
249 tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczniowie
250 posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sporządzania
251 sprawozdania SIO, tj. na dzień 30 września 2012 r., powinni zostać wykazani w SIO
252 zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu wydanym na dany etap
253 edukacyjny (§ 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18
254 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające
255 działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych - Dz. U. Nr
256 173, poz. 1072).
257 Z powyższego wynika, że żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym na
258 podstawie art. 71b ust. 3 u.s.o., nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do
259 uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów
260 niepełnosprawnych. Tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2012 r.
261 orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej mogli być objęci odpowiednią
262 wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 dla danej
263 jednostki samorządu terytorialnego.
264 Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie
265 sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z 8 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK
266 2092/11, z 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 589/12, z 8 marca 2013 r., sygn. akt II
267 GSK 2375/11, z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1767/13, z 17 grudnia 2017 r.,
268 sygn. akt II GSK 3054/17, wyroki WSA w Warszawie: z 15 października 2015 r., sygn.
269 akt V SA/Wa 2975/15, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 924/16, z 10 stycznia
270 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1708/12, z 16 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa
271 3834/15, z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3331/15, z 25 maja 2016 r., sygn.
272 akt V SA/Wa 3795/15, z 3 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 12/15, z 14 listopada
273 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1142/14, z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa
274 1708/12; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej
275 Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
276 Trzeba też podkreślić, że przedmiotem prowadzonego przez Ministra
277 Finansów postępowania był zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej
278 subwencji ogólnej za rok 2013. W ramach tego postępowania badaniu i analizie
279 poddana została prawidłowość naliczenia uzyskanej przez Miasto S. na rok
280 2013 części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z algorytmem podziału części
281 oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2013,
282 określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20
283 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla
284 jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013.
285 W szczególności badaniu podlegało czy dzieci, które zostały uwzględnione
286 przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta S. na rok
287 2012 przy wadze P31 i P39 posiadały według stanu na dzień 30 września 2013 r.
288 orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni
289 specjalistycznych, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r.
290 o systemie oświaty, wydane z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymieniony w
291 opisie ww. wagi.
292 Bezspornie - na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie
293 ustalono, że dziesięcioro dzieci (3 dzieci w Przedszkolu Nr 1 w S. i 2
294 dzieci w Przedszkolu Nr 3 w S. oraz 4 dzieci w Przedszkolu Nr 5 w
295 S.) - nie posiadało orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego
296 uprawniających do wykazania w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień
297 30 września 2012 r., a tym samym naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na
298 rok 2013 stosownie do opisu ww. wag.
299 Zatem w świetle ustalonego stanu faktycznego minister właściwy do spraw
300 finansów publicznych był zobligowany na mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13
301 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do wydania
302 decyzji zobowiązującej Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej
303 subwencji ogólnej za rok 2013.
304 W świetle tych rozważań potwierdzonych licznym orzecznictwem należy
305 stwierdzić, że zarzuty skargi naruszenia przez organ przepisów ustawy o dochodach
306 jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozporządzeniem MEN z 2012 r. są
307 niezasadne, bowiem okolicznością bezsporną jest w sprawie, że przyczyną
308 wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w SIO według stanu na
309 dzień 30 września 2012 r. było objęcie potrzebą kształcenia specjalnego dzieci, które
310 nie posiadały aktualnego orzeczenia stosownej poradni psychologicznopedagogicznej.
311 Należy zgodzić się z organem, że w tym zakresie obowiązuje formalna teoria
312 dowodów, wykluczająca zastępowanie aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia
313 specjalnego (objęcia potrzebą wczesnego wspomagania rozwoju dzieci) innymi
314 dowodami, w tym innymi opiniami z poradni psychologiczno-pedagogicznej,
315 orzeczeniami o niepełnosprawności czy też indywidualną oceną ucznia
316 przeprowadzoną przez szkołę, opartą np. na obserwacjach własnych,
317 potwierdzonych rozmowami z uczniami i ich rodzicami, okazującymi stosowną
318 dokumentację medyczną lub też opartą na nieaktualnych opiniach lub orzeczeniach
319 wydanych w latach poprzednich (por. wyroki NSA: z 8 marca 2013 r., sygn. akt II
320 GSK 2375/11, z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, z 7 grudnia 2017
321 r., sygn. akt II GSK 3 054/17).
322 Tym samym organ nie naruszył przepisów procesowych z art. 7, art. 77 § 1 w
323 związku z art. 80 k.p.a., bowiem materiał dowodowy w sprawie został zebrany w
324 sposób wyczerpujący, a dokonana jego ocena nie była dowolna. Minister, wydając
325 zaskarżoną decyzję, podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu
326 faktycznego, opierając ją na dokumentach sporządzonych przez organy administracji
327 publicznej w zakresie ich działania, w tym na ustaleniach kontroli. Jednocześnie
328 dokonał wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału
329 dowodowego oraz dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących w przedmiotowej
330 materii przepisów prawa materialnego.
331 Należy zauważyć, że reguła wyrażona w art. 7 in fine k.p.a. ma zastosowanie
332 przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania
333 administracyjnego (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2744/94,
334 z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, z 15 maja 2013 r., sygn. akt II
335 GSK 432/12), natomiast decyzja wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.
336 jest decyzją związaną. Minister nie mógł odstąpić od jej wydania, uzasadniając to
337 słusznym interesem obywateli i uwzględniając okoliczności, na które powołuje się
338 Skarżący (tj. niepełnosprawność dziecka, , wydanie kolejnego orzeczenia kilka dni po
339 30 września 2013 r., wdrożenie metod specjalnego kształcenia wobec dziecka,
340 pomimo krótkotrwałego braku aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia
341 specjalnego), bowiem uwzględnienie tych okoliczności i odstąpienie od wydania
342 decyzji spowodowałoby naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 12 października
343 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 17 lutego 2017 r.,
344 sygn. akt V SA/Wa 770/16, z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 463/12, z
345 dnia 18 października 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 456/18).
346 Organ prawidłowo wskazał, że możliwość uwzględniania słusznego interesu
347 obywateli istnieje tylko w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji uznaniowej.
348 Jeśli więc kontrolowana placówka oświatowa na dzień 30 września 2012 r. zawyżyła
349 liczbę osób posiadających orzeczenia o potrzebie objęcia wychowaniem i
350 kształceniem specjalnym (wagi P31 i P39), a faktycznie wskazane dzieci na wskazaną
351 datę nie posiadały wymaganego orzeczenia, to zasadnie organ to zweryfikował, co w
352 konsekwencji znalazło wyraz w decyzji nakazującej Miastu dokonanie zwrotu
353 nienależnie uzyskanej kwoty z tytułu subwencji ogólnej na rok 2013.
354 W tym miejscu warto zauważyć, że to na Skarżącym i jego organie, a także
355 osobach mu podległych (np. dyrektorach Przedszkoli) spoczywał określony
356 obowiązek sprawozdawczy, wynikający z prawa oświatowego, który powinien być
357 wykonywany rzetelnie. Podmioty te zobowiązane są do przedstawiania informacji
358 zgodnych z rzeczywistością. Obowiązkiem placówek szkolnych i przedszkolnych jest
359 systematyczne weryfikowanie liczby uczniów i dzieci posiadających orzeczenia o
360 potrzebie kształcenia specjalnego (objęcia potrzebą wczesnego wspomagania
361 rozwoju dzieci) oraz liczby uczniów/dzieci ogółem (por. wyrok WSA w Warszawie z 8
362 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 139/16).
363 Mając na uwadze treść art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zasadnie Minister orzekł
364 jak w zaskarżonej decyzji, uznając, że Miasto otrzymało nieprawidłowo ustaloną
365 część oświatową subwencji ogólnej. Przepis ten jest samoistną podstawą do żądania
366 zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji (por. wyrok NSA z 30 września 2014
367 r., sygn. akt II GSK 1450/13, wyrok z 23 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa
368 1113/16).
369 W ocenie Sądu zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi
370 ustaleniami faktycznymi i prawnymi organu.
371 Tym samym organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów
372 prawa materialnego.
373 Jednocześnie - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy
374 wydając zaskarżone decyzje odniosły się do zgromadzonego materiału
375 dowodowego, jak i twierdzeń Skarżącego. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak
376 podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również
377 zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który
378 mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie naruszyły też
379 dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
380 Należy podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145
381 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie
382 przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na
383 wynik sprawy.
384 Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy
385 istotny dla rozstrzygania. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy
386 przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera
387 szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na
388 których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił
389 wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy
390 prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
391 Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów
392 postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do
393 uwzględnienia skargi.
394 Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja
395 odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
396 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151
397 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o systemie oświaty, art. 2
- Ustawa o systemie oświaty, art. 71
- Dz. U. z 2017 r. poz. 1453, art. 37