Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2016 r., V SA/Wa 3028/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2016 r., V SA/Wa 3028/15

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na niewystarczające udokumentowanie sytuacji majątkowej skarżącego. Powyższe orzeczenie skarżący zaskarżył zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II GZ 228/16, podzielając stanowisko Sądu I instancji.

3 Z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi (pomimo wezwania Sądu) postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. K. na postanowienie Ministra Finansów

4 z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

5 W dniu 16 sierpnia 2016 r. skarżący złożył (na urzędowym formularzu PPF) kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołał się na brak dochodów i brak majątku, wiek oraz odległość Sądu od miejsca jego zamieszkania. Oświadczył, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest zadłużony wobec banku, gminy oraz Agencji Nieruchomości Rolnych, a komornik sądowy zlicytował jego gospodarstwo rolne. Dodał, że nie jest w stanie egzystować.

6 Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia 24 sierpnia 2016 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:

7 a) wskazanie źródeł utrzymania, w szczególności oświadczenie czy skarżący korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to zobowiązano do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież),

8 b) oświadczenie czy skarżący posiada rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe) - jeżeli tak, to zobowiązano do nadesłania wyciągów z tych rachunków z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie transakcje dokonane w ww. okresie, a jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano go do złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie,

9 c) dokumentów potwierdzających podane w rubryce nr 9 formularza PPF informacje o zadłużeniu skarżącego względem banku, gminy i Agencji Nieruchomości Rolnych (ze wskazaniem wysokości zadłużenia) oraz zlicytowaniu przez komornika gospodarstwa rolnego skarżącego.

10 W wykonaniu wezwania Sądu skarżący (w piśmie z 27 września 2016 r.) podał, że "nie korzysta z pomocy ani też nie ma środków na utrzymanie". Wskazał również, iż kiedyś posiadał rachunek bankowy, ale nie ma wiedzy, czy "on dalej obowiązuje, gdyż nie posiada żadnych środków ani też oszczędności". Powtórzył, że jest zadłużony wobec banku, gminy , Agencji Nieruchomości Rolnych, a komornik odebrał i zlicytował jego majątek - gospodarstwo rolne. Do ww. pisma z 27 września 2016 r. załączył kserokopie następujących dokumentów:

11 - postanowienia komornika sądowego z 18 czerwca 2014 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji w sprawie, w której wierzycielem jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a należność główna wynosi 22.259,39 zł,

12 - postanowienia komornika sądowego z 1 lipca 2015 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji w sprawie, w której wierzycielem jest Agencja Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w G. z siedzibą w P. G., a należność główna wynosi 10.000,00 zł,

13 - zawiadomienia Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w G. z siedzibą w P. G. z dnia 30 stycznia 2015 r. o płatności, wskazującego, że należność skarżącego względem Agencji obejmuje kwotę 1.085.493,68 zł,

14 - postanowienia Sądu Rejonowego w Bytowie (I Wydział Cywilny) z 15 stycznia 2016 r. o zwolnieniu dłużnika W.K. od opłaty od zażalenia (ze względu na znaną Sądowi z urzędu wysokość zadłużenia W. K.).

15 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).

16 Podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). Taka sytuacja miała miejsce właśnie w niniejszej sprawie, przy czym odpowiedź skarżącego na wezwanie Sądu nie jest kompletna i spójna. Skarżący bowiem – podobnie jak podczas rozpoznawania jego poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie wyjaśnił kto zapewnia mu utrzymanie, skoro nie osiąga żadnych dochodów i nie dysponuje żadnym majątkiem. Skarżący ograniczył się w tym zakresie do stwierdzenia, że nie korzysta z żadnej pomocy oraz powołał się na stan swojego zadłużenia. Jednocześnie nie wskazał z jakich powodów nie uzyskuje dochodów, nie nadesłał też żadnego dokumentu, z którego wynikałoby że jest osobą bezrobotną, czy też niezdolną do pracy, bądź pozbawioną jakichkolwiek świadczeń socjalnych Tymczasem nie sposób przyjąć, iż skarżący egzystuje nie uzyskując żadnego dochodu oraz nie korzystając z pomocy społecznej, pomocy członków rodziny lub osób trzecich. Nie można również zaakceptować, że skarżący funkcjonuje bez ponoszenia żadnych wydatków. W tym miejscu zaakcentować należy, iż to sprawą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane. Zauważyć przy tym wypada, że skarżący winien być świadomy obowiązku wszechstronnego i dokładnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, ponieważ przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy zostały mu wyjaśnione w toku pierwszego postępowania zainicjowanego jego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Pomimo tego, występując z kolejnym wnioskiem, skarżący złożył oświadczenia tej samej treści, nie wyjaśniając wątpliwości wskazanych w poprzednim postępowaniu, zarówno w postanowieniu Sądu I instancji, jak i postanowieniu Sądu II instancji.

17 Przedstawienie przez skarżącego swojej sytuacji majątkowej w sposób niepełny i nielogiczny może jedynie prowadzić do konstatacji, iż jego kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy także nie zasługuje na uwzględnienie.

18 Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.