Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r., V SA/Wa 2675/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r., V SA/Wa 2675/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA – Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi F. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez odmowę ustanowienia radcy prawnego

Uzasadnienie

2 Na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. F. G., dalej: "Skarżący" lub "Strona" złożył pismo, w którym cofnął skargę oraz zażądał zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł.

3 Postanowieniem z 11 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi F. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Powyższe orzeczenie jest prawomocne od 30 czerwca 2016 r.

4 Natomiast postanowieniem z 22 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącemu zwrotu kwoty 200 zł, wpisanej do rejestru opłat sądowych WSA w Warszawie w dniu [...] lutego 2016 r. pod poz. [...] tytułem wpisu sądowego.

5 W dniu 8 sierpnia 2016 r. (data nadania) Skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, użytkuje nieruchomość rolną o powierzchni około 6 ha oraz 0,5 ha łąki, zajmuje mieszkanie o powierzchni 12 m. kw.; nie posiada domu. Z rubryki 10 wniosku wynika, że źródłem miesięcznego utrzymania Skarżącego jest świadczenie emerytalne w wysokości 250 zł oraz dochód z gospodarstwa w wysokości 700 zł. Skarżący wykazał również oszczędności w wysokości około 2.800 zł, a do majątku zaliczył sprzęt do prowadzenia gospodarstwa (ciągnik i przyczepa rolnicza). Ze złożonych wyjaśnień wynika również, że Skarżący jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 14 ha (spadek po matce). Do stałych wydatków Skarżący zaliczył koszty leczenia (300 zł rocznie) oraz koszt ubezpieczenia (OC) ciągnika (140 zł).

6 Postanowieniem z 6 września 2016 r. starszy referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 7 października 2016 r. Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

8 Niniejsza sprawa została wszczęta skargą z dnia 20 maja 2015 r.

9 Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a" w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.

10 Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

11 W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w całości. Zauważyć należy, że wniosek ten został złożony po umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego postanowieniem tut. Sądu z dnia 11 maja 2016 r. w związku z cofnięciem przez Skarżącego skargi oraz w związku z odmową zwrotu kwoty 200 (dwustu) złotych, wpisanej do rejestru opłat sądowych WSA w Warszawie w dniu 11 lutego 2016 r. pod poz. 4030 tytułem wpisu sądowego. Zauważyć należy, że stosownie do art. 227 § 1 i § 2 p.p.s.a. na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje zażalenie, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Od zażaleń, o których mowa w § 1, nie pobiera się opłat sądowych. Na podstawie wskazanej regulacji wolne od wpisu pozostaje ewentualne zażalenie na postanowienie tut. Sądu z 22 lipca 2016 r. wydane w przedmiocie odmowy zwrotu zapłaconego w niniejszej sprawie wpisu sądowego.

12 Na podstawie art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu odmawiające zwrotu wpisu sądowego jest wolne od kosztów sądowych, dlatego rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne, a w konsekwencji, stosownie do art. 249a p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu.

13 W związku z powyższym wniosek Skarżącego należy ocenić pod kątem zasadności ustanowienia radcy prawnego, a więc w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przechodząc do analizy informacji przedstawionych przez Skarżącego oraz wynikających z akt sprawy wskazać należy, że Skarżący posiada majątek, bo tak należy ocenić okoliczność, że Skarżący jest jednym ze współwłaścicieli nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni [...] ha. Istotne jest również, że Skarżący prowadzi działalność rolniczą na użytkach rolnych o powierzchni około [...] ha oraz łące (0,70 ha) i zadeklarował, że uzyskuje z użytkowanej nieruchomości rolnej dochód. Łączny zadeklarowany miesięczny dochód Skarżącego wynosi 950 zł, w tym 700 zł z gospodarstwa rolnego i 250 zł z tytułu świadczenia emerytalnego. Do stałych wydatków Skarżący zaliczył koszty leczenia (300 zł rocznie ) oraz ubezpieczenie OC ciągnika (140 zł). Podkreślić przede wszystkim należy, że Skarżący na formularzu PPF oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie około 2.800 zł.

14 Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż w orzecznictwie podnosi się, że okoliczność posiadania środków pieniężnych (w szczególności zgromadzonych na rachunku bankowym) jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, wobec czego wyjaśnienia w tym zakresie winny być zgodne ze stanem rzeczywistym i wyczerpujące, tj. w pełni obrazować stan jej pieniężnego posiadania (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt. I GZ 3/07).

15 Reasumując, jeżeli wnioskodawca dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi to winien partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie na Skarżącym nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a mając na uwadze posiadany majątek, stały uzyskiwany dochód oraz oszczędności nie można stwierdzić, że poniesienie części kosztów postępowania sądowego (wynagrodzenia radcy prawnego) spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu Skarżącego.

16 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia, a na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.