Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., V SA/Wa 1404/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., V SA/Wa 1404/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja

3 Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "organ") z dnia [...] czerwca 2019 r. o numerze [...], uchylająca decyzję z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] i

4 odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

5 oraz ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 51 007,85 zł.

6 Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

7 Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, ZUS odmówił A. K.

8 (dalej: "Skarżąca", "Strona") umorzenia składek na ubezpieczenia

9 społeczne w łącznej kwocie 40 154,25 zł, ubezpieczenie zdrowotne w łącznej

10 kwocie 17 370,10 zł oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 3 192,28 zł za okresy wskazane w decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ przedstawił sytuację majątkową i zdrowotną Skarżącej, ustaloną na postawie zebranego materiału dowodowego.

11 Powołując się na przepisy art. 28 ust. 3 oraz ust. 3a ustawy z 13 października 1998

12 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), dalej: "u.s.u.s." oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", ZUS nie stwierdził zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek.

13 Wobec powyższego Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie

14 sprawy.

15 Decyzją z [...] października 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, ZUS utrzymał w

16 mocy rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2017 r. Organ wskazał, że w przypadku

17 Skarżącej

18 nie zachodzi całkowita nieściągalność należności uzasadniająca umorzenie

19 zaległych

20 składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W ocenie organu Skarżąca nie

21 udowodniła

22 również, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie

23 opłacić

24 tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej oraz jej

25 rodziny.

26 Wobec powyższego nie ma podstaw do umorzenia ww. należności.

27 Od przedmiotowej decyzji Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu

28 Administracyjnego. W skardze zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art.

29 107 §

30 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

31 (Dz.U. z

32 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", a także przepisów prawa materialnego, tj.

33 art. 28 ust. 2, 3, 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia.

34 Wyrokiem z 27 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2244/17 Wojewódzki Sąd

35 Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2017 r.

36 o

37 wskazanym wyżej numerze. W uzasadnieniu wyroku zaznaczono, że organ ocenił

38 sytuację Skarżącej w sposób dowolny, bez rozważenia wszystkich podnoszonych

39 przez

40 nią argumentów obrazujących faktyczne możliwości zarobkowe rodziny jak i jej

41 sytuację

42 życiową, bez właściwego rozważenia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, co

43 doprowadziło do naruszenia treści art. 7, art. 77 § 1 jak również art. 80 K.p.a.

44 Decyzją z [...] czerwca 2019 r. o wskazanym powyżej numerze, ZUS uchylił

45 rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2017 r. i jednocześnie odmówił umorzenia należności

46 z

47 tytułu składek w łącznej kwocie 51 007,85 zł. Uzasadniając decyzję organ

48 przedstawił

49 sytuację majątkową i zdrowotną Skarżącej, ustaloną na postawie zebranego

50 materiału

51 dowodowego. Powołując się na przepisy art. 28 ust. 3 oraz ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3

52 ust.

53 1 rozporządzenia organ nie stwierdził zaistnienia przesłanek uzasadniających

54 umorzenie należności z tytułu składek. Wskazując, że Skarżąca w dalszym ciągu jest

55 przedsiębiorcą ZUS dokonał analizy wniosku również pod kątem wystąpienia

56 przestanek wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii

57 Europejskiej

58 (Dz. U. UE C 83 z dnia 30 marca 2010 r.). W kontekście powyższego wyjaśniono, że

59 zakres prowadzonej przez Skarżącą działalności oraz fakt, że jest mikroprzedsiębiorcą

60 przemawiają za tym, że jej udział w rynku jest minimalny, a usługi świadczone są

61 na

62 rynku lokalnym. W ocenie organu nie zostały zatem spełnione przesłanki

63 warunkujące

64 udzielenie pomocy. Dalej wyjaśniono, że zadłużenie nie powstało na skutek

65 nadzwyczajnych zdarzeń losowych lecz jest wynikiem nieopłacania składek z tytułu

66 prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto w ocenie organu w

67 przedmiotowej

68 sprawie nie została udowodniona całkowita i trwała niezdolność do pracy

69 zarobkowej.

70 W kontekście powyższego organ wskazał, że od listopada 2018 r. Skarżąca pełni

71 funkcję sołtysa we wsi L., a w okresie od 14 maja 2019 r. do 31 maja 2019

72 r. pracowała na umowę zlecenie. Zaznaczono, że mąż Skarżącej uzyskał kwalifikacje

73 rolnicze i teraz może podjąć pracę zarówno w należącym do niego gospodarstwie

74 rolnym jak i w okolicznych gospodarstwach, które oferują zatrudnienie. Natomiast

75 okoliczność, że dochód uzyskiwany przez Skarżącą i jej męża jest niewysoki, nie

76 stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek.

77 Zaznaczono, że sam fakt pozostawania osobą bezrobotną nie stanowi elementu

78 wyjątkowości, zatem nie może stanowić okoliczności skutkującej umorzeniem

79 należności. W ocenie organu trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę

80 długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w

81 dłuższym okresie czasu. Podkreślono, że niskie dochody, jak i konieczność

82 ponoszenia

83 zwyczajnych wydatków związanych z utrzymaniem nie stanowią przesłanki do

84 umorzenia należności publicznoprawnych. Ponadto w przypadku Skarżącej nie ma

85 przeciwwskazań zawodowych ani zdrowotnych do kontynuowania zatrudnienia i

86 uzyskania środków finansowych niezbędnych do uregulowania zadłużenia z tytułu

87 składek. Jednocześnie podkreślono, że zadłużenie posiadane z innych tytułów

88 również

89 nie stanowi przesłanki umorzenia należności.

90 Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu

91 Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia art. 7,

92 art. 8,

93 art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia. W

94 motywach skargi wskazała na trudną sytuację materialną i rodziną. Wyjaśniła, że

95 opieka

96 nad dziećmi, edukacja córki jak również warunki środowiskowe i komunikacyjne, a

97 także kwalifikacje i wykształcenie nie dają jej nieograniczonych możliwości

98 podjęcia

99 stałego zatrudnienia i uzyskania wynagrodzenia w wysokości pozwalającej na

100 spłatę

101 zadłużenia. Wyjaśniła, że całodniowa praca poza domem będzie wiązać się z

102 koniecznością wynajęcia opiekunki lub opłacenia prywatnej opieki żłobkowej dla

103 rocznego syna, wynajęcia osoby dowożącej starszą córkę do szkoły oddalonej o ok.

104 20

105 km od miejsca zamieszkania, czy zakupu opału na zimę w sytuacji gdy nie będzie

106 miała

107 możliwości samodzielnie pozyskać go z lasu. Wskazała również na ewentualne

108 koszty

109 przejazdu do pracy wynikające z odległości miejsca zamieszkania od ośrodków

110 miejskich jak również na brak jakiegokolwiek połączenia komunikacyjnego z

111 miejscem

112 zamieszkania. W odniesieniu do zawartej umowy zlecenia wyjaśniła, że umowa ta

113 była

114 jednorazowa i krótkotrwała, a wiązała się z funkcją operatora internetowego przy

115 wyborach do Parlamentu Europejskiego, za którą otrzymała 250 zł brutto. Skarżąca

116 wyjaśniła również, że gospodarstwo prowadzone przez jej męża nie przynosi

117 większych

118 dochodów. W jego skład nie wchodzą żadne maszyny, a budynek

119 gospodarskoinwentarski nie pozwala utrzymywać zwierząt gospodarskich bowiem

120 wymaga

121 długotrwałych i kosztownych prac porządkowo-remontowych. Natomiast

122 drewniany,

123 samodzielnie zbudowany kurnik nie może być wykorzystany do chowu takiej ilości

124 kur,

125 która przyniosłaby dochód kwalifikujący się do opodatkowania. Skarżąca

126 zaznaczyła, że

127 zysk z gospodarstwa nie zapewnia czteroosobowej rodzinie dochdu powyżej

128 minimum

129 socjalnego i nie umożliwia spłaty tak dużego zadłużenia względem ZUS. Odnośnie

130 zmiany miejsca zamieszkania wyjaśniła, że w związku z brakiem własnego

131 mieszkania,

132 brakiem możliwości uzyskania kredytu hipotecznego oraz brakiem środków na

133 wynajem

134 mieszkania nie miała wyboru i nie mogła podjąć innej decyzji.

135 W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte

136 w

137 uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

138 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

139 Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu

140 przed

141 sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.,

142 sądy

143 administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują

144 środki

145 określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu

146 administracyjnego

147 jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem,

148 to

149 znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i

150 zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu

151 faktycznego.

152 Strona zaskarżyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca

153 2019

154 r., uchylającą decyzję z [...] sierpnia 2017 r. i odmawiająca umorzenia należności z

155 tytułu

156 składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne w łącznej

157 kwocie

158 51 007,85 zł.

159 Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu

160 Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2244/17,

161 którym uchylono decyzję z [...] października 2017 r. odmawiającą umorzenia ww.

162 należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie

163 zdrowotne.

164 W uzasadnieniu wyroku zaznaczono, że organ ocenił sytuację Skarżącej w sposób

165 dowolny, bez rozważenia wszystkich podnoszonych przez nią argumentów

166 obrazujących faktyczne możliwości zarobkowe rodziny jak i jej sytuację życiową,

167 bez

168 właściwego rozważenia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, co

169 doprowadziło

170 do naruszenia treści art. 7, art. 77 § 1 jak również art. 80 K.p.a.

171 Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania

172 wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego

173 działanie,

174 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem

175 zaskarżenia.

176 Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów

177 prawnych i

178 sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc

179 prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa,

180 pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z

181 25

182 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w internetowej Centralnej

183 Bazie

184 Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako:

"CBOSA").

185 Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są

186 konsekwencją

187 oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia

188 sprawy, w celu uniknięcia popełnienia błędów. Wytyczają one kierunek, w którym

189 powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci

190 np.

191 uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy (zob. wyrok WSA w

192 Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14, CBOSA). Z

193 powoływanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez

194 organ

195 administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do

196 dalszego

197 biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu

198 faktycznego lub zmiany przepisów prawa.

199 Zgodnie z art. 123 u.s.u.s., w sprawach uregulowanych tą ustawą, a do takich

200 należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, stosuje

201 się

202 przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

203 (t.

204 j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.".

205 Jak wynika z treści sentencji, podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji

206 stanowił

207 art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. zgodnie z którym, organ odwoławczy utrzymuje w mocy

208 zaskarżoną decyzję.

209 Katalog rodzajów orzeczeń jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy,

210 zawarty w przepisie art. 138 K.p.a., obejmuje decyzje merytoryczne,

211 merytorycznoreformacyjne, kasacyjne i decyzje umarzające postępowanie.

212 Organowi odwoławczemu

213 przysługują zarówno kompetencje kontrolne, jak i merytoryczne. Oznacza to, że

214 organ

215 odwoławczy jest zobowiązany do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu

216 pierwszej instancji, jak również do rozpoznania sprawy merytorycznie. Wynika to

217 jednoznacznie z wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności

218 postępowania

219 administracyjnego.

220 Z dalszej treści sentencji i uzasadnienia decyzji wynika natomiast, że organ

221 odwoławczy

222 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy.

223 Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowi art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie

224 z

225 którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w

226 całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę

227 decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

228 W zaskarżonej decyzji zatem wskazano nieprawidłową podstawę prawną

229 rozstrzygnięcia. Już tylko to naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa

230 uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

231 Z akt sprawy wynika, iż organ rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległych składek

232 w

233 kontekście art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. i art. 28 ust. 3a u.s.u.s w zw. z § 3 ust. 1

234 rozporządzenia.

235 Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane

236 tylko w

237 przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem postanowień ust. 3a.

238 Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:

239 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości

240 niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił

241 przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza

242 kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak

243 jest

244 następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na

245 osoby

246 trzecie;

247 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie

248 upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i 361 pkt 1ustawy z dnia 28

249 lutego

250 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r.

251 poz. 791);

252 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku

253 majątku, z

254 którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych,

255 możliwości

256 przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

257 z

258 dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

259 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu

260 likwidacyjnym;

261 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w

262 postępowaniu egzekucyjnym;

263 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu

264 upadłościowym;

265 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z

266 którego można prowadzić egzekucję;

267 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot

268 przekraczających wydatki egzekucyjne.

269 Orzekając w sprawie ZUS prawidłowo ustalił, że w rozpoznawanej sprawie nie

270 występują przesłanki umożliwiające umorzenie należności z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

271 Natomiast zdaniem Sądu, organ dokonał w sposób nieprawidłowy analizy pod

272 kątem

273 zaistnienia przesłanek w zakresie możliwości umorzenia należności na podstawie

274 art.

275 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, a w szczególności pkt 1 i 3 tego

276 przepisu. W tym zakresie uzasadnienie decyzji nie poddaje się kontroli Sądu i

277 narusza

278 zasadę związania organu oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

279 Warszawie wyrażoną w wyroku z 27 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2244/17, a

280 tym

281 samym dyspozycję art. 153 p.p.s.a.

282 Należy jeszcze raz podkreślić, że niezastosowanie się przez organ administracji przy

283 ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku,

284 narusza

285 zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób

286 rozstrzygnięcie jest wadliwe.

287 Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia

288 społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te

289 ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku

290 ich

291 całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki dające możliwość umorzenia

292 należności składkowych zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra

293 Gospodarki,

294 Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad

295 umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z § 3

296 ust. 1

297 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli

298 zobowiązany

299 wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie

300 opłacić

301 tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i

302 jego

303 rodziny, w szczególności w przypadku:

304 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego

305 rodzinę

306 możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

307 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego

308 nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek

309 mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

310 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad

311 przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości

312 uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

313 W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów

314 postępowania w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Przede wszystkim

315 organ,

316 wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 77 § 1 K.p.a., nie rozpatrzył w sposób

317 wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto nie odniósł

318 się

319 również do już zebranego materiału dowodowego, co spowodowało, że

320 uzasadnienie

321 zostało sporządzone z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a.

322 Sąd podziela w tym względzie stanowisko zawarte w wyroku tut. Sądu z 13

323 grudnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1991/07 (LEX nr 484910), w którym

324 wywiedziono,

325 że: "Uzasadnienie decyzji spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji

326 podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, a do takich należą

327 decyzje

328 w przedmiocie umorzenia należności (...). Pozwala ono bowiem na dokonanie

329 oceny

330 przez organ wyższej instancji, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem

331 przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w

332 szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów

333 podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy

334 materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew

335 zasadom

336 logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się

337 ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a.

338 Wyjaśnianie

339 stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy,

340 ma

341 bowiem ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej

342 wykonaniu".

343 Należy podkreślić, że organ jedynie hipotetycznie rozważał przesłankę z § 3 ust.

344 1 pkt 1 rozporządzenia, nie dokonując całościowej analizy sprawy Skarżącej.

345 Organ w decyzji wskazuje na możliwość ratalnej spłaty należności, jednakże taka

346 możliwości przy dochodach Skarżącej wydaje się być czysto iluzoryczna, o czym

347 Strona

348 również wspominała w swojej korespondencji.

349 Sąd podziela stanowisko organu, że ZUS ma obowiązek stania na straży

350 finansów ubezpieczeń społecznych. Jednakże stanie na straży tych finansów nie

351 może

352 być przesłanką przesądzającą, że w każdych okolicznościach organ odmawia

353 umorzenia należności. Skoro racjonalny ustawodawca przewidział przesłanki

354 umorzenia

355 należności, to zdawał sobie także sprawę z konieczności dbania o stan finansów

356 publicznych. Jednakże mimo to umożliwił w ściśle określonych wypadkach

357 umorzenie

358 należności, nakazując w takich sytuacjach uwzględniać "słuszny interes strony"

359 (art. 7

360 k.p.a.). Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny analizując (w wyroku z

361 24

362 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 170/12) pojęcie "ważnego interesu dłużnika" nie

363 można

364 ograniczać tylko do sytuacji nadzwyczajnych czy zdarzeń losowych, gdyż

365 funkcjonuje

366 ono w zdecydowanie szerszym znaczeniu uwzględniającym także sytuację

367 ekonomiczną Strony, wysokość dochodów, zakres wydatków. Zawężanie wymagań

368 umorzenia należności do sytuacji, gdy spłata składek uniemożliwi stronie

369 zaspokojenie

370 niezbędnych potrzeb życiowych byłoby niedopuszczalną interpretacja na

371 niekorzyść

372 dłużnika. Skoro strona powołuje się na własny interes w umorzeniu należności, to

373 nie

374 dopuszczalne było nie rozważenie tego interesu i poprzestanie tylko na wykazaniu

375 interesu ogólnego (dbałość o finanse ubezpieczeń społecznych, równość wobec

376 prawa,

377 domniemanie znajomości prawa), który legł u podstaw odmowy umorzenia

378 należności.

379 Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu, w przeprowadzonym

380 postępowaniu zabrakło należytego zastosowania art. 7 K.p.a. i 77 § 1 K.p.a. Organ

381 winien, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, rozważyć i wyważyć

382 interes społeczny i słuszny interes Strony. Twierdzenia ZUS wskazujące, że spłata

383 należności z tytułu składek nie pociągnie za sobą zbyt ciężkich skutków oraz nie

384 pozbawi strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jawią się

385 obecnie jako zupełnie dowolne, gdyż organ nie odnosi jej do możliwości

386 zarobkowych

387 Strony, uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków oraz istniejącego

388 zadłużenia i

389 jego wysokości. Możliwości płatnicze strony winny być oceniane wg rzeczywistych

390 możliwości, a nie tylko hipotetycznej możliwości. Zatem trzeba stwierdzić, że ZUS

391 nie

392 dokonał wszechstronnej analizy sprawy.

393 Ponownie wydając decyzję ZUS winien uwzględnić przedstawioną w wyroku

394 ocenę i w wypadku powstania określonych wątpliwości organ zwróci się do

395 Skarżącej o

396 informację w tym zakresie. Pełne przedstawienie toku rozumowania organu

397 wydającego

398 decyzję powinno być zawarte w uzasadnieniu decyzji zgodnym z art. 107 § 3 K.p.a. i

399 realizującym zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Uchybienia w tym

400 zakresie - zależnie od ich stopnia - mogą skutkować nawet uchyleniem decyzji

401 obarczonej taką wadą, zwłaszcza, gdy decyzja ma charakter uznaniowy, a z taką

402 sytuacją mamy do czynienia w niniejszym przypadku.

403 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić stan faktyczny w oparciu

404 o

405 całość zebranego materiału dowodowego, uwzględniając przedstawione wyżej

406 wywody

407 i wykładnię prawa.

408 W ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów

409 prawa, w

410 tym m.in. art. 153 p.p.s.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik

411 sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art.

412 145 §

413 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.