Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2020 r., V SA/Wa 1368/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2020 r., V SA/Wa 1368/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. w C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi [...] Zakłady [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] uchylające w całości postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia a 2019 r. nr [...] i umarzające postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet.

3 Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

4 W dniu [...] października 2018 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek Strony o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych - bukmacherskich i totalizatora przez sieć Internet urządzanych na stronie internetowej: [...].. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r Minister Finansów wezwał Spółkę w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.) – dalej jako "O.p", do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, poprzez przedłożenie:

5 - ekspertyzy dowodów udziału w zakładach potwierdzającej ich zabezpieczenie przed ingerencją osób nieuprawnionych i możliwość weryfikacji ich autentyczności.

6 - zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą należności celnych,

7 - uwierzytelnionego tłumaczenia na język polski zaświadczeń, że wspólnicy, członkowie zarządu, rady nadzorczej spółki nie byli skazani za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

8 Termin na uzupełnienie ww. braków formalnych wniosku upływał w dniu 13 grudnia 2018 r.

9 W zakreślonym terminie Strona wskazała, że przedłożyła już aktualne zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach i należnościach celnych z dnia [...] października 2018 r. nr [...] zatytułowane "zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach i należnościach celnych" i tym samym spełniony został wymóg zawarty w art. 36 pkt 17 ustawy z dnia a 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 847, ze zm.) – dalej jako "u.g.h.".

10 Dokonana przez Ministra Finansów analiza dokumentów przedłożonych w odpowiedzi na powyższe wezwanie wykazała jednak, że Spółka w dalszym ciągu nie przedstawiła aktualnego zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą należności celnych, z którego wprost wynikałoby, że nie zalega z zapłatą tych należności. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Minister Finansów pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Strony o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet.

11 Następnie w dniu [...] stycznia 2019 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęły wyjaśnienia Strony oraz zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] stycznia 2019 r. potwierdzające niezaleganie przez Spółkę zarówno z zapłatą podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz należności celnych. Spółka wskazała przy tym, że załączone do wniosku o wydanie zezwolenia zaświadczenie potwierdzało brak posiadania przez nią zobowiązań podatkowych oraz należności celnych. Z uwagi na zakres złożonego wniosku o wydanie ww. zaświadczenia, urząd skarbowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające obejmujące badanie ewentualnego występowania zaległości w zakresie podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz należności celnych. Zatem, w ocenie Spółki, gdyby takie należności w ramach prowadzonego postępowania zostały stwierdzone, ujęto by je w wydanym zaświadczeniu. Jedocześnie Spółka z ostrożności procesowej wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o wydanie zezwolenia poprzez przedłożenie zaświadczenia o niezaleganiu z zapłatą należności celnych.

12 W dniu [...] lutego 2019 r. do organu wpłynęło z kolei zażalenie Spółki na postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r.

13 Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał ww. postanowienie w mocy. Na postanowienie to Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, który uchylił je wyrokiem z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1046/19. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2019 r. było przedwczesne, gdyż organ w pierwszej kolejności winien rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku wraz z kluczowym, wg. Strony dowodem w postaci zaświadczenia z [...] stycznia 2019 r. odnoszącego się do zaświadczenia z [...] października 2018 r. złożonego wraz z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Dopiero po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu organ mógł rozstrzygnąć sprawę w zakresie pozostawienia podania bez rozpoznania.

14 Po rozpatrzeniu wniosku Spółki z dnia [...] stycznia 2019 r. postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Minister Finansów odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Minister uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przywrócił termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku.

15 Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Minister Finansów uchylił własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r. i umorzył postępowanie w sprawie o udzielenie Spółce zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet.

16 W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przedstawił w pierwszej kolejności przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Następnie zaś wskazał, że w niniejszej sprawie przesłankę do uchylenia rozstrzygnięcia z dnia [...] stycznia 2019 r. stanowiło wydanie w dniu [...] maja 2020 r. postanowienia o przywróceniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku Spółki o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Jednakże z uwagi na okoliczność zmiany stanu faktycznego i wydanie w dniu [...] grudnia 2019 r. przez Ministra Finansów decyzji nr [...] udzielającej Spółce zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych - bukmacherskich i totalizatora przez sieć Internet, prowadzenie dalszego postępowania w sprawie powyższego wniosku stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

17 W skardze na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie w zakresie dotyczącym umorzenia postępowania w sprawie z wniosku Spółki z dnia [...].10.2018 r. o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

18 - art. 208 § 1 O.p. z uwagi na jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na wydanie przez Ministra Finansów w innym postępowaniu nr [...] udzielającej Spółce zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet,

19 - art 207 § 2 O.p. w związku z art 32 ust 2 u.g.h., poprzez nie rozpatrzenie przez Ministra Finansów sprawy z wniosku Spółki z dnia [...] października 2018 r. o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych przez sieć Internet co do jej istoty i nie wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej przedmiotową sprawę.

20 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

22 Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

23 W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

24 Stosownie do art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

25 Na podstawie art. 135 ppsa sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

26 Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).

27 Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

28 Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie m.in. art. 208 § 1 O.P. , zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości ma charakter obligatoryjny tj. w przypadku jej stwierdzenia organ ma obowiązek umorzyć postępowanie.

29 Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W orzeczeniu z 4.11.2009 r. WSA w Lublinie podkreślił, że "bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu" (wyrok WSA w Lublinie, I SA/Lu 451/09, LEX nr 532454).

30 W sprawie niniejszej przedmiotem postępowania było udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Zakłady te miały być świadczone za pośrednictwem strony internetowej [...] . Sprawa została wszczęta wnioskiem Strony z [...].10.2018 r. Na skutek braków formalnych wniosek ten został pozostawiony bez rozpatrzenia, a Spółka wszczęła procedurę odwoławczą od powyższego rozstrzygnięcia. Równocześnie , w dniu [...] marca 2019 r. złożyła wniosek tożsamy tj. o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich i totalizatora – przez sieć Internet za pośrednictwem strony internetowej [...] Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zakończone wydaniem przez Ministra Finansów decyzji z [...].12.2019r. udzielającej wnioskowanego zezwolenia na okres 6 lat od dnia doręczenia decyzji. Oznacza to, że wnioskowane zezwolenie zostało już udzielone w innym postępowaniu i od tego momentu nie istnieje przedmiot sprawy objętej wnioskiem z [...].10.2018 r. Spółce nie może być udzielone zezwolenie o tożsamej treści, gdyż taka decyzja byłaby nieważna ( art. 247 § 1 pkt 4 O.p. ).

31 Niezależnie jednak od ostatniej kwestii ( Strona twierdzi, że mogłaby zmienić wniosek w czasie trwania postępowania nim wywołanego ) należy jednak stwierdzić, że nie jest to argument wskazujący na nieprawidłowe zastosowanie art. 208 § 1 O.p. Brak przedmiotu postępowania powstał z chwilą , gdy decyzja z [...].12.2019 r. stała się ostateczna . Przestała istnieć sprawa administracyjna, o której należałoby rozstrzygnąć decyzją w rozumieniu art. 207 § 2 O.p. Jak wspomniano wyżej, stwierdzenie zaistnienia tej przesłanki musi prowadzić do umorzenia postepowania.

32 Sąd podziela pogląd Ministra, że Strona posiada interes prawny w uzyskaniu kolejnej decyzji zezwalającej na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet po zakończeniu obowiązywania zezwolenia z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. Sytuację tę reguluje art. 49 ust. 5 u.g.h., zgodnie z którym podmiot posiadający zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, które wygasa z uwagi na upływ terminu, na jaki zostało ono udzielone, może wystąpić jednorazowo o jego przedłużenie na okres 6 lat. Jednak jest to wniosek odrębny i odmienny od złożonego [...].10.2018 r. , a umorzenie postępowania niczym nie ogranicza prawa Strony do złożenia takiego wniosku.

33 Powyżej przedstawiony pogląd prowadzi do uznania, że w sprawie nie zachodzi zarzucane w skardze naruszenie art. 207 § 2 O.p.

34 W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.