Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2011 r., V SA/Wa 1340/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2011 r., V SA/Wa 1340/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz P. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 W dniu [...] maja 2005r. skarżący P. J. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. We wniosku zadeklarował do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanej dalej płatnością ONW, dwadzieścia dwie działki rolne oznaczone literami od A do W usytuowane na działkach ewidencyjnych o numerach: [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...]), [...] woj. [..., pow. [...], gm. [...]), [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...], obręb [...]), [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...], obręb [...]), [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...], obręb [...]). Łączna powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do płatności z tytułu ONW wynosiła 20,55 ha.

3 W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. (dalej: Kierownik Biura) decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006r. przyznał P. J. płatności z tytułu ONW na rok 2005 w łącznej wysokości [...] zł. Powierzchnia, do której została przyznana płatność wynosiła 20,55 ha.

4 W dniu [...] września 2006r. do Biura Powiatowego ARiMR w G. wpłynęło oświadczenie P. J. złożone w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w związku z wykrytym błędem kontroli zobowiązań wieloletnich ONW. W oświadczeniu tym wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] stycznia 2006r. grunty przez niego dzierżawione od Lasów Państwowych zostały sprzedane bez jego wiedzy W. G., a umowa dzierżawy zerwana przed czasem.

5 W związku z powyższym, Kierownik Biura postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] maja 2006r. o przyznaniu P. J. płatności ONW na 2005r. i decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. uchylił dotychczasową decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2006r. i odmówił P.J. przyznania płatności ONW na 2005r. z uwagi na fakt, że na dzień wydania decyzji ONW na rok 2005 (tj. na dzień [...] maja 2006 r.) wnioskodawca nie był w posiadaniu działek rolnych o powierzchni 14,20 ha.

6 Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. Dyrektor Oddziału stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006r. i odmowie przyznania P. J. płatności ONW na rok 2005, wskazując, że przyjęty przez Kierownika Biura tryb weryfikacji decyzji w drodze wznowienia postępowania był nieprawidłowy, z uwagi na to, iż fakt utraty posiadania przez P. J. gruntów dzierżawionych od Lasów Państwowych był znany organowi przed dniem wydania decyzji. P.J. składając bowiem w dniu [...] maja 2006r. (a więc przed dniem wydania decyzji z dnia [...] maja 2006r.) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, powiadomił organ o fakcie utraty gruntów (strona 2, poz. 12 tabeli VII wniosku). Tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz.1071 z 2000 r. z poźn. zm., powoływanej dalej jako k.p.a.).

7 Następnie Dyrektor Oddziału w dniu [...] stycznia 2011r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności ONW wydanej przez Kierownika Biura dnia [...] maja 2006r.

8 W dniu [...] lutego 2011r. Dyrektor Oddziału decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura z dnia [...] maja 2006r. o przyznaniu P. J. płatności ONW na rok 2005.

9 W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, Prezes ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2011r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając jej prawidłowość pod względem faktycznym i prawnym. Organ II instancji w uzasadnieniu podniósł m.in., iż w rozpatrywanej sprawie złożenie wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 przez P. J. miało miejsce w dniu [...] maja 2005 r., natomiast utrata posiadania przez stronę gruntów o powierzchni 14,20 ha (działka ewidencyjna nr [...]) użytkowanych na podstawie umowy dzierżawy zawartej z Lasami Państwowymi miała miejsce wskutek sprzedaży ww. gruntów W. G. w dniu [...] stycznia 2006r. Działki rolne O, P, R, S, T, U, W, zgłoszone przez P. J. we wniosku z dnia [...] maja 2005r. były położone na działce ewidencyjnej stanowiącej przedmiot ww. umowy. Powyższe oznacza, iż na dzień wydania decyzji, tj. [...] maja 2006r. działka ewidencyjna nr [...] nie była w posiadaniu wnioskodawcy. Prezes ARiMR podkreślił, iż powyższe okoliczności znane były Kierownikowi Biura przed wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006r., gdyż w dniu [...] maja 2006r. P. J. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, w którym zawarł informację o przyczynach niezadeklarowania działki ewidencyjnej nr [...] do płatności ONW (adnotacja na stronie 2, poz. 12 tabeli VII wniosku na 2006r.). W ocenie Prezesa ARiMR, za rażące naruszenie prawa w decyzji Kierownika Biura nr [...] z dnia [...] maja 2006r. należy uznać przyznanie P. J. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 do wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, pomimo iż w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji doszło do przeniesienia posiadania części działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, na których znajdują się działki rolne zadeklarowane we wniosku z dnia [...] maja 2005r. Przyznanie zatem P.J. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 decyzją Kierownika Biura z dnia [...] maja 2006r. stanowiło rażące naruszenie § 2 ust. 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.u. z 2004r. Nr 73, poz. 657 ze zm., dalej "rozporządzenie ONW") w związku z art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

10 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący P. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału oraz o utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Biura z dnia [...] maja 2006r. o przyznaniu płatności ONW. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

11 - art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, pomimo braku odpowiednich ku temu przesłanek;

12 - § 2 rozporządzenia ONW poprzez odmowę przyznania płatności na rok 2004 pomimo spełnienia wszelkich niezbędnych warunków określonych w przepisach prawa.

13 Rozwijając motywy skargi, skarżący podniósł, iż jego zdaniem późniejsze przekazanie gruntów rolnych nowemu właścicielowi nie miało znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Podkreślił, iż wszelkie prace agrotechniczne w roku 2005 na przedmiotowych gruntach zostały przez wykonane przez niego samego i to skarżący czerpał dochody z zebranych płodów rolnych. Tym samym fakt utraty posiadania gruntów po zakończeniu sezonu rolniczego nie spowodował, zdaniem skarżącego, utraty prawa do otrzymania płatności na rok 2005. W związku z powyższym nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności, gdyż nie doszło do naruszenia żadnego przepisu dotyczącego przyznania płatności ONW.

14 W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

16 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

17 W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.)

18 Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Odziału ARiMR w T. z dnia [...] lutego 2011r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu P. J. płatności ONW za 2005 r.

19 Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jej uchylenie.

20 Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy orzekające stanu faktycznego wnioskodawca był w posiadaniu działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności ONW przez cały 2005 r. i utracił posiadanie działek rolnych znajdujących się na działce ewidencyjnej nr [...] w 2006 r. Informację o utracie posiadania tej działki organ orzekający uzyskał [...] maja 2006 r., a więc przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności za 2005 r.

21 Decyzja przyznająca P. J. płatność ONW za 2005 r. została wydana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów (Dz.U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem ONW.

22 Za rażące naruszenie prawa organy orzekające uznały fakt, iż w dacie wydawania decyzji o przyznaniu płatności ONW wnioskodawca nie był już w posiadaniu części działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności. W ocenie organów orzekających stanowi to rażące naruszenie przepisu §2 ust.1 oraz §4 ust.2 rozporządzenia w związku z art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W ocenie organów orzekających, w świetle wskazanych wyżej przepisów warunek posiadania działek rolnych zadeklarowanych we wniosku powinien być spełniony w dacie wydawania decyzji o przyznaniu płatności ONW.

23 Stanowisko to w ocenie Sądu jest niesłuszne i nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

24 §2 ust.1 rozporządzenia ONW stanowi, że:

25 " Płatność ONW udziela się producentowi rolnemu:

26 1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), oraz

27 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar."

28 Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia 1257/1999/WE dodatki wyrównawcze stanowiące wsparcie dla rolników na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania należą się producentom prowadzącym działalność rolniczą na minimalnym wymaganym areale upraw oraz zobowiązującym się do prowadzenia działalności rolniczej na terenie ONW przez okres minimum 5 lat od pierwszej wypłaty danego dodatku wyrównawczego.

29 Płatność ONW jest ustalana w relacji do danego roku kalendarzowego na podstawie składanego corocznie wniosku i jest wypłacana do dnia 1 grudnia roku, w którym złożono dany wniosek (§ 4 ust. 1, § 6 ust. 3 i ust. 6 powyżej cytowanego rozporządzenia). Decyzję w sprawie wniosku winno się natomiast wydać do dnia 30 kwietnia roku następnego (§ 6 ust. 5). Z tego też względu stwierdzić należy, że przeszkodą do wypłaty producentowi rolnemu za dany rok kalendarzowy płatności ONW nie mogą być zmiany stanu faktycznego w zakresie gospodarowania na danych gruntach zaistniałe po upływie określonego we wniosku roku kalendarzowego. To bowiem fakt gospodarowania na określonej nieruchomości, w roku, którego płatność dotyczy, a nie data wydawania decyzji przez właściwy organ decyduje o przyznaniu prawa do płatności wynikających z posiadania działki.

30 Dlatego utrata posiadania działki w 2006 r. nie powinna mieć wpływu na przyznanie płatności za 2005 r. nawet jeżeli nastąpiła przed wydaniem decyzji za 2005 r.

31 Odrębnym zagadnieniem jest wywiązywanie się przez beneficjentów pomocy ONW z obowiązku prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych objętych wnioskiem ONW przez okres 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego.

32 W przepisach rozporządzenia ONW określone zostały konsekwencji nie wywiązania się przez beneficjenta z powyższego zobowiązania.

33 W §9 ust.2 pkt 2 przewidziany został obowiązek zwrotu całości lub części otrzymanych płatności w przypadku zaniechania przez producenta rolnego działalności rolniczej w okresie objętym zobowiązaniem, w ust.3 natomiast określone zostały sytuacje zwalniające beneficjenta z obowiązku zwrotu otrzymanych płatności ONW.

34 Fakt niewywiązania się przez beneficjenta z przyjętych zobowiązań w roku następującym po roku, którego płatność dotyczy nie może stanowić podstawy do uznania, że decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa.

35 Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nie było podstaw do uznania, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...] maja 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

36 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.a i c uchylił zaskarżoną decyzję.

37 O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.