Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2018 r., V SA/Wa 1245/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2018 r., V SA/Wa 1245/18
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant referent stażysta - Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi B.M. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Przedmiotem skargi z dnia 30 kwietnia 2018 r., wniesionej do Wojewódzkiego
3 Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. M., prowadzącą działalność
4 gospodarczą pod firmą "B." z siedzibą w
5 K. (dalej: Skarżąca, Wnioskodawca, Strona), jest informacja Polskiej Agencji
6 Rozwoju Przedsiębiorczości (zwany dalej PARP, Instytucja Pośrednicząca, IP, organ)
7 zawarta w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...]
8 wydana w przedmiocie protestu złożonego w ramach działania 1.3. Ponadregionalne
9 powiązania kooperacyjne, poddziałanie 1.3.2. Tworzenie sieciowych produktów przez
10 MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020.
11 Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
12 W dniu 28 grudnia 2017 roku Skarżąca złożyła do Polskiej Agencji
13 Przedsiębiorczości wniosek o dofinansowanie realizacji projektu p.n. "Dwa światy -
14 naturalny powrót do przeszłości z innowacyjną technologią przyszłości".
15 Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] PARP
16 poinformowała Skarżącą o tym, że wniosek o dofinansowanie projektu ... nie został wybrany do dofinansowania z uwagi na to, że Komisja Oceny
17 Projektów uznała, iż projekt nie spełnił kryteriów wyboru projektów ponieważ w wyniku
18 oceny merytorycznej projekt uzyskał 26 punktów, co jest wielkością umożliwiającą
19 otrzymanie dofinansowania, lecz nie spełnił Kryterium nr 8 - Potencjał rynkowy produktu
20 będącego efektem projektu oraz opłacalność produktu. Wskazano, że aby projekt mógł
21 zostać rekomendowany do dofinansowania musi uzyskać w pierwszym obszarze co
22 najmniej 2 pkt, w drugim obszarze co najmniej 2 pkt oraz w trzecim obszarze 3 pkt.
23 Projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obszarze pierwszym i
24 trzecim, łącznie przyznano 2 punkty a tym samym kryterium nie zostało spełnione.
25 Skarżąca wniosła protest, kwestionując ocenę projektu w odniesieniu do
26 wskazanego wyżej kryterium.
27 W odpowiedzi na protest pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. PARP
28 poinformowała, iż nie uwzględniła protestu, podtrzymując wcześniejszą ocenę. PARP
29 wzięła pod uwagę opinię niezależnego eksperta, powołanego do składu Komisji Oceny
30 Projektu, który stwierdził brak podstaw do zmiany oceny zakwestionowanego Kryterium
31 merytorycznego nr 8 - Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz
32 opłacalność projektu. Projekt otrzymał 2 pkt na 9 możliwych.
33 Wskazano, że z oceny dokonanej przez Panel Ekspertów wynika, że projekt nie
34 spełnił następujących elementów podlegających ocenie w ramach kryterium nr 8, tj.
35 1) w podkryterium Analiza rynku:
36 - brak właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji klientów
37 indywidualnych i instytucjonalnych (pkt b),
38 - brak przedstawienia realnej analizy wielkości potencjalnego popytu w
39 odniesieniu do obecnej i prognozowanej wielkości rynku (pkt c),
40 2) w podkryterium Ocena strategii produktu:
41 - brak przedstawienia realistycznej strategii produktu i uwzględnienia
42 potencjalnego ryzyka (pkt a),
43 - brak uprawdopodobnienia sukcesu rynkowego projektu (pkt d),
44 3) w podkryterium Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu:
45 - brak wykazania opłacalności projektu.
46 W podkryterium Analiza rynku projekt uzyskał 0 pkt z uwagi na brak spełnienia
47 wszystkich punktów od a. do d. (nie spełniono podpunktu b. oraz c.).
48 W podkryterium Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu nie
49 przyznano punktów. Aby projekt mógł zostać rekomendowany do dofinansowania musi
50 uzyskać w kryterium nr 8 w obszarze Analiza rynku dla produktu co najmniej 2 pkt, a w
51 obszarze Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu 3 punkty.
52 Przedmiotowy projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obu
53 obszarach.
54 PARP dokonując oceny zarzutów zawartych w proteście stwierdził odnośnie
55 Podkryterium: Analiza rynku, że przywołane w proteście przez Wnioskodawcę badanie
56 (załącznik do wniosku ...) nie może stanowić podstawy
57 oceny kryterium, gdyż nie zostało załączone do wniosku będącego przedmiotem oceny
58 (nr [...]). Eksperci dokonujący oceny nie mieli możliwości
59 zapoznania się z wynikami ww. badań. Uwaga Wnioskodawcy odnośnie braku
60 możliwości dołączenia do wniosku Raportu z wyników badań jest bezzasadna, gdyż
61 Wnioskodawca ma możliwość zaprezentowania dokumentu na Panelu Ekspertów lub
62 przedstawienia konkluzji z przeprowadzonego badania w odpowiednim polu we
63 wniosku. W nawiązaniu do właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji
64 klientów, należy zgodzić się z Ekspertami dokonującymi oceny projektu, że załączony
65 do wniosku Raport z wyników badań nie precyzuje jakie grupy klientów zainteresowane
66 są poszczególnymi usługami. Wyniki badań zostały przedstawione w sposób dosyć
67 ogólny, nie dający podstawy do prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na
68 produkt.
69 Wskazano przy tym, że zasadna jest natomiast uwaga Wnioskodawcy w zakresie
70 zarzutu Ekspertów odnośnie nieporównywalności danych w Raporcie z powodu
71 udzielania odpowiedzi na różne pytania przez różną liczbę osób. Wiarygodność wyniku
72 uzależniona jest przede wszystkim od ilości osób odpowiadających na pytanie, nie ma
73 natomiast znaczenia czy na wszystkie pytania odpowiadają te same osoby.
74 W ocenie PARP Eksperci słusznie zauważyli, że wskazana we wniosku
75 informacja na temat wzrostu zainteresowania jogą nie jest równoznaczna z
76 zapotrzebowaniem na usługi, które znajdą się w ofercie Wnioskodawcy, podobnie jak
77 wzrost popytu na surowce zielarskie nie oznacza zapotrzebowania na usługi planowane
78 do realizacji z wykorzystaniem produktów ziołowych. Uwaga Wnioskodawcy w tym
79 zakresie jest bezzasadna.
80 Odnośnie analizy wielkości potencjalnego popytu w odniesieniu do obecnej i
81 prognozowanej wielkości rynku, PARP zgodził się z Ekspertami dokonującymi oceny
82 projektu, że Wnioskodawca nie wskazał wiarygodnych danych pozwalających na
83 oszacowanie potencjalnego pobytu na nową usługę w ujęciu ilościowym i
84 wartościowym. Informacje przedstawione we wniosku dotyczą jedynie ogólny danych
85 wykorzystania bazy noclegowej na rynku turystycznym. W wyniku realizacji projektu
86 Wnioskodawca nie będzie natomiast oferował usługi noclegowej, ale zorganizowane
87 pobyty wypoczynkowe, w ramach których niezbędne jest zapewnienie m.in. noclegu.
88 Motywatorem wyboru usługi przez przyszłych odbiorów nie będzie nocleg, ale
89 kompleksowa oferta wypoczynkowa.
90 Jak słusznie zauważa Wnioskodawca, wskaźnik wykorzystania miejsc
91 noclegowych informuje o średnim a nie maksymalnym wykorzystaniu miejsc
92 noclegowych w danym okresie czasu, niemniej jednak Wnioskodawca we wniosku nie
93 wskazał maksymalnego obłożenia obiektów noclegowych w poszczególnych okresach.
94 Z uwagi na powyższe w ocenie PARP trudno jest potwierdzić prawidłowość przyjętych
95 założeń odnośnie ilości miejsc noclegowych niezbędnych do świadczenia usługi.
96 PARP wskazał też, że dodatkowo w proteście wskazuje się, że ocena dokonana
97 przez PE wydaje się subiektywna. Wnioskodawca podkreśla, że wzorując się na swoim
98 innym wniosku ([...]) przeprowadzona ocena w zasadzie
99 identycznych założeń i wniosków z poszczególnych badań została oceniona
100 pozytywnie. PARP w pierwszej kolejności podkreślił odnośnie tego zarzutu, że w
101 każdym z przypadków ocena ekspercka jest dokonywana w innym składzie i stąd
102 wynika rozbieżność ocen między oceną wniosku złożonego w IV etapie a oceną
103 wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zasadą oceny projektów, jest niezależność opinii
104 ekspertów w odniesieniu do ocenianego wniosku o dofinansowanie projektu. Tym
105 samym za bezzasadny uznano zarzut, iż projekt powinien zostać oceniony w zakresie
106 przedmiotowego kryterium w sposób tożsamy w obu naborach.
107 Dodatkowo wskazano, że skład komisji zmieniono, zlecając w zakresie protestu
108 wykonanie niezależnej opinii przez eksperta dotychczas niezaangażowanego w proces
109 oceny wniosku. Mając także na uwadze podnoszone argumenty, do przygotowania
110 opinii zaangażowano eksperta oceniającego posiadającego bogate doświadczenie w
111 ocenie projektów w swojej specjalizacji.
112 Odnośnie Podkryterium: Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu
113 PARP wskazał na to, że co do opłacalności projektu, należy zgodzić się z Ekspertami,
114 że wyliczony przez Wnioskodawcę wskaźnik NPV jest błędny i wyliczony niezgodnie z
115 metodologią obliczania wskaźnika NPV.
116 Zgodnie z metodyką, wartości przepływów pieniężnych w poszczególnych latach
117 należy przemnożyć przez współczynnik dyskontowy, a następnie sumować otrzymane
118 wielkości. Wnioskodawca natomiast dokonał podzielenia wartości przepływów
119 pieniężnych przez wartości współczynnika dyskontowego, co istotnie zaburza
120 ostateczny wynik wskaźnika. Zastrzeżenia budzi także uwzględnienie w wyliczeniach
121 przychodów z całej działalności Wnioskodawcy, a nie tylko z działalności projektowej.
122 Należy zgodzić się z Ekspertami, że nieprawidłowe jest zaliczanie do
123 przychodów wartości amortyzacji, gdyż nie stanowi ona wydatku, niemniej jednak w
124 przypadku Wnioskodawcy powiększenie przychodów o kwotę amortyzacji miało na celu
125 zniwelowanie kosztu amortyzacji ujętego w pozycji Nt. Uwaga Wnioskodawcy w tym
126 zakresie jest więc zasadna.
127 Nie można również zgodzić się ze stwierdzeniem Ekspertów, że projekt powinien
128 wykazywać opłacalność z podstawowych przepływów pieniężnych bez uwzględnienia
129 wartości rezydualnej. Zapisy Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu
130 w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, nie precyzuje
131 sposobu wyliczenia wskaźnika NPV. Szczegółowa informacja jak obliczyć NPV znajduje
132 się w załączniku do wniosku o dofinansowanie Prognoza finansowa projektu pod tabelą
133 służącą do wyliczenia NPV, gdzie wyraźnie wskazano, że w wyliczeniach NPV należy
134 uwzględnić wartość rezydualną. W przypadku inwestycji infrastrukturalnych
135 charakteryzujących się długim okresem zwrotu takie podejście jest jak najbardziej
136 zasadne.
137 Pomimo jednak, że wartość NPV przyjmuje wartość dodatnią, nie można
138 potwierdzić opłacalności projektu. Eksperci uznali brak możliwości potwierdzenia
139 prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości zapotrzebowania na usługi
140 oferowane w wyniku realizacji projektu, brak jest więc możliwości stwierdzenia, że
141 założenia stanowiące podstawę kalkulacji prognozy finansowej są wiarygodne i
142 potwierdzają realność prognozy, a tym samym nie można przyznać punktów z tytułu
143 opłacalności projektu.
144 Podsumowując PARP stwierdził, że protest w zakresie Kryterium merytorycznego
145 nr 8 - Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz opłacalność projektu
146 jest bezzasadny, pomimo, że argumentacja Wnioskodawcy w odniesieniu do części
147 zarzutów stawianych przez Ekspertów została uznana. Brak jest jednakże podstaw do
148 zmiany punktacji w kryterium.
149 Tym samym PARP podtrzymał ocenę negatywną, ponieważ projekt nie spełnił
150 kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania
151 albo skierowany do właściwego etapu oceny.
152 Pismem z dnia 23 lipca 2018 r. B. M. wniosła skargę na powyższe
153 rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając
154 się na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach
155 realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie
156 finansowej 2014-2020 (dalej: ustawy wdrożeniowej") stwierdzenia, że ocena projektu
157 została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny
158 wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia PARP.
159 Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: naruszenie ustawy wdrożeniowej, a w
160 szczególności jej art. 37, art. 41, art. 43 oraz art. 45.
161 Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 37 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy wdrożeniowej
162 poprzez nierzetelną, pozbawioną uzasadnienia w dokumentach aplikacyjnych ocenę
163 Wniosku, w zakresie uznania, iż nie spełnia on merytorycznego kryterium nr 8. W
164 rozstrzygnięciu protestu w podkryterium: Analiza rynku podniesiony jest zarzut braku
165 możliwości zapoznania się Ekspertów z treścią badania. Podnoszenie zarzutu, że
166 określone badanie nie zostało dołączone do wniosku z przyczyn celowych ograniczeń
167 co do ilości załączników ( do 5 szt.) i ich rozmiaru nie może być powodem negatywnej
168 oceny kryterium wyboru projektów. Należy również zauważyć, że konkluzja z
169 przeprowadzonego badania została przedstawiona w odpowiednim polu wniosku, co
170 zostało przytoczone w złożonym proteście. Przytoczona w rozstrzygnięciu protestu
171 możliwość zaprezentowania na Panelu Ekspertów (PE) jest niemożliwa do
172 zrealizowania. Zgodnie z regulaminem konkursu Wnioskodawca w trakcie PE
173 zobowiązany jest do dokonania w nieprzekraczalnym czasie 30 minut prezentacji
174 projektu obejmującej zagadnienia dotyczące kryteriów oceny merytorycznej.
175 Przeprowadzenie tak szerokiego zakresu prezentacji w tak krótkim
176 regulaminowym czasie uniemożliwia zaprezentowanie dodatkowych dokumentów.
177 Należy zauważyć, że wnioskodawca nie został zobowiązany do dostarczenia badania w
178 oparciu o art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej.
179 W nawiązaniu do przytoczonej w rozstrzygnięciu zgody z oceną Ekspertów
180 dotyczącej właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji klientów Skarżąca nie
181 zgadza się z brakiem podstaw do prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na
182 produkt stwierdzając naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Załączony do
183 wniosku o dofinansowanie raport z badań Badanie preferencji klientów Agroturystyki
184 nad Bugiem dotyczy badania preferencji klientów, jak również miało na celu zbadanie
185 zainteresowania projektowanym produktem sieciowym i składem pożądanych usług i
186 ich możliwą dostępność cenową, jednak nie stanowiło bezpośredniej podstawy do
187 oszacowania zapotrzebowania rynkowego na produkt. Załączony raport pomimo
188 zarzucanego braku sprecyzowania zainteresowania poszczególnych grup klientów w
189 sposób bardzo szczegółowy w rozbiciu na poszczególne usługi przewidywane do
190 realizacji w ramach projektu nie jest dość ogólny jak to stwierdzono w rozstrzygnięciu
191 protestu. Przeprowadzone badanie wyznacza grupy klientów w ujęciu struktury płci,
192 wieku, miejsca zamieszkania z uwzględnieniem najczęstszych regionów i wielkości
193 miejscowości, jak również z uwzględnieniem wykształcenia i osiąganych dochodów.
194 Zauważono też, że zapotrzebowanie rynkowe na produkt nie opierało się jedynie
195 na badaniu kwestionowanym w rozstrzygnięciu protestu. W złożonym wniosku w polu
196 Zapotrzebowanie rynkowe na produkt (str. 65-66) wyraźnie określono, że z uwagi na
197 brak innych dostępnych danych w oszacowaniu potencjalnego popytu posłużono się
198 wynikami badań statystycznych przeprowadzonych przez GUS. Podstawowe dane na
199 podstawie których przeprowadzono oszacowania wielkości rynku, na podstawie których
200 dokonano oszacowania przewidywanych przychodów uzyskane zostały z badań
201 przeprowadzonych przez Główny Urząd Statystyczny zebranych w raporcie GUS -
202 Turystyka 2016. Pozostałe badania miały charakter pomocniczy i stanowiły
203 potwierdzenie obserwowanych procesów zachodzących na rynku usług turystycznych.
204 Zarówno badanie osób ćwiczących jogę stwierdzające związek ćwiczenia jogi z chęcią
205 poprawy kondycji fizycznej i psychicznej, jak również badania dotyczące popytu na
206 surowce zielarskie i badania stresu miały na celu pokazanie potrzeb i preferencji
207 klientów. Potrzeby i preferencje klientów przekładają się na zapotrzebowanie na
208 poszczególne usługi planowane do realizacji w ramach wnioskowanego projektu.
209 Stwierdzenie w rozstrzygnięciu, że uwaga Wnioskodawcy w tym zakresie jest
210 bezzasadna z jednoczesnym brakiem podania rzeczowego uzasadnienia jest zdaniem
211 Skarżącej niewłaściwa. Skarżąca nie zgadza się z przytoczonym w rozstrzygnięciu
212 uzasadnieniem dotyczącym analizy wielkości potencjalnego popytu w odniesieniu do
213 obecnej i przyszłej wielkości rynku. Zorganizowane pobyty turystyczno-zdrowotne będą
214 głównie przeznaczone dla klientów z poza Polski Wschodniej dlatego muszą oferować
215 usługę noclegu. Mając na uwadze, że średni wskaźnik wykorzystania miejsc
216 noclegowych w obiektach zdrowotnych wynosi 77,8 %, jak również że wszystkie pakiety
217 zaplanowane w ramach zorganizowanych pobytów produktu sieciowego oferować będą
218 usługi zdrowotne uwzględniając informację, że średnie wykorzystanie miejsc
219 noclegowych obejmuje przerwy wynikające z bieżących remontów i sezonowości to nie
220 ulega wątpliwości, że maksymalne wykorzystanie w niektórych okresach osiągnie
221 100%. Wskazano też na ocenę otrzymaną w poprzednim wniosku [...] , gdzie przyjęto do analizy identyczny
222 wskaźnik wykorzystania miejsc
223 noclegowych.
224 Skarżąca przedstawiła wiarygodne dane pozwalające na oszacowanie
225 potencjalnego popytu na produkt w ujęciu ilościowym i wartościowym w odpowiednich
226 polach wniosku ( str. 66-69). Dodatkowo zauważono, że w obliczu przytoczonych
227 wyjaśnień dotyczących błędnego założenia w oparciu o niewłaściwą definicję wskaźnika
228 poziomu wykorzystania miejsc noclegowych jako wartość maksymalną w miejsce
229 właściwej wartości średniej zakwestionowaną w proteście i podtrzymaną w
230 rozstrzygnięciu, zmniejszenie łącznej kwoty kosztów kwalifikowanych o koszty
231 dotyczące miejsc noclegowych w budynku zakwaterowania turystycznego nie jest
232 zasadny, pomimo wyrażonej pod presją czasu przez Skarżącą zgody na takie działanie
233 Komisji Oceny Projektów.
234 Odniesiono się też do rozbieżności ocen między oceną wniosku złożonego w IV
235 etapie a oceną wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zmiana składu Komisji Oceny
236 Projektów (KOP) nie może być przyczyną błędnej i subiektywnej oceny. Kryteria oceny
237 projektów powinny zapewniać równe traktowanie wnioskodawców niezależnie od składu
238 KOP. W przypadku uzasadnionych wątpliwości w ocenie spełnienia kryteriów wyboru
239 projektów, Instytucja Wdrażająca lub Instytucja Pośrednicząca zgodnie z art. 37 ustawy
240 wdrożeniowej może wymagać od wnioskodawców informacji i dokumentów
241 niezbędnych w powyższym zakresie. Skarżąca podtrzymuje zarzut, iż projekt powinien
242 zostać oceniony w zakresie podkryterium Analiza rynku w sposób tożsamy w obu
243 naborach w oparciu o przejrzyście skonstruowane kryteria wyboru projektów zgodnie z
244 art. 37 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej. Zastanawiająca jest
245 ocena niezależnego dodatkowego jednego Eksperta powołanego do przygotowania
246 opinii przytoczonej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu, stwierdzająca zarzuty
247 podnoszone w proteście za bezzasadne jednocześnie nie przytaczając rzeczowych
248 argumentów uzasadniających takie stanowisko.
249 W rozstrzygnięciu protestu w zakresie podkryterium Prognoza finansowa
250 wskazuje na opłacalność projektu ocena wniosku o dofinansowanie przedstawiona w
251 piśmie PARP z dnia [...] kwietnia 2018 r. w zakresie powyższego przedmiotowego
252 podkryterium kwestionuje sposób wyliczenia NPV i wyliczoną jego wartość według
253 Komisji Oceny Projektów mniejszą od zera. W złożonym proteście Skarżąca przyznaje,
254 że w wyliczeniach dokonano drobnego błędu rachunkowego. W rozstrzygnięciu
255 podnoszony jest ponownie zarzut, że z godnie z metodyką, wartości przepływów
256 pieniężnych w poszczególnych latach należy przemnożyć przez współczynnik
257 dyskontowy, a następnie sumować otrzymane wielkości. Wnioskodawca natomiast
258 dokonał podzielenia wartości przepływów pieniężnych przez wartości współczynnika
259 dyskontowego, co istotnie zaburza ostateczny wynik wskaźnika.
260 Skarżąca zgadza się z zaistnieniem powyższego drobnego błędu rachunkowego,
261 jednak nie zgadza się ze stwierdzeniem istotnego zaburzenia ostatecznego wyniku.
262 Zdaniem Skarżącej jest to oczywista omyłka, którą mogła zostać poprawiana z
263 udziałem lub bez udziału wnioskodawcy zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
264 Wyżej. Skarżąca dokonała ponownych wyliczeń NPV eliminując zaistniały błąd i w
265 złożonym proteście podaje poprawnie wyliczoną dodatnią wartość NPV zarówno bez
266 uwzględnienia wartości rezydualnej, jak też z jej uwzględnieniem. Opłacalność projektu
267 jest zachowana jeżeli wartość NPV jest większa od zera. W rozstrzygnięciu protestu
268 uznane są zarzuty podnoszone w proteście co potwierdza zarzucane naruszenie art. 37
269 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy wdrożeniowej, jednak pomimo uznania dodatniej wartości NPV
270 ocena przedmiotowego kryterium pozostaje niezmieniona, z czym Skarżąca nie zgadza
271 się.
272 Skarżąca nie zgadza się ze stwierdzeniem Ekspertów, że pomimo uzyskania
273 dodatniej wartości NPV nie można potwierdzić opłacalności projektu z uwagi na brak
274 możliwości potwierdzenia prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości
275 zapotrzebowania na usługi oferowane w wyniku realizacji projektu. W dokonanej ocenie
276 wniosku Komisja Oceny Projektów w rozpatrywanym podkryterium nie zarzuca
277 podnoszonych w rozstrzygnięciu protestu zarzutów. W ocenie możemy przeczytać, że
278 Wnioskodawca zaprezentował sposób wyliczenia ceny usług oraz ich szacowaną ilość,
279 dokonał porównania z ofertą konkurencyjną na rynku nie stwierdzając w ocenie
280 błędnych lub wątpliwych założeń stanowiących podstawę sporządzenia prognozy
281 finansowej projektu. Podnoszenie nowych zarzutów dopiero w fazie rozstrzygnięcia
282 protestu pozbawia Skarżącą możliwości dwuinstancyjnego postępowania
283 przedsądowego, jak i rzetelnego postępowania zapewnionych przez art. 78 Konstytucji
284 RP oraz art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
285 Niewłaściwa ocena KOP dokonana w zakresie podkryterium Analiza rynku nie
286 może się przekładać w sposób automatyczny na podkryterium Prognoza finansowa
287 wskazuje na opłacalność projektu, które powinno być oceniane wyłącznie na podstawie
288 dodatniej wartości NPV przy braku innych zarzutów w zakresie przedmiotowego
289 podkryterium w dokonanej ocenie wniosku.
290 W ocenie Skarżącej, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w toku
291 postępowania oceniła wniosek w sposób nierzetelny z pominięciem przez organ
292 możliwości zwrócenia się o dodatkowe wyjaśnienia.
293 Złożono również wniosek o zobowiązanie PARP do dostarczenia do sprawy
294 umowy zawartej między Instytucjami Zarządzającą a Pośredniczącą. Uzasadniono to
295 tym, że Skarżąca winna mieć możliwość zapoznania się z treścią takiej umowy w celu
296 sprawdzenia, czy zachowane zostały przez stronę przeciwną wszystkie postanowienia
297 tej umowy mające istotne znaczenie proceduralne w niniejszej sprawie, w
298 szczególności możliwość rozpatrzenia złożonego protestu przez PARP.
299 W odpowiedzi na skargę PARP wniósł o jej oddalenie. IP przesłała też żądane
300 przez Stronę skarżącą porozumienie z dnia 28 kwietnia 2015 r., zawarte pomiędzy
301 Ministrem Infrastruktury i Rozwoju a PARP, potwierdzające umocowanie PARP jako
302 organu właściwego w sprawie.
303 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
304 Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie
305 wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w
306 zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.
307 U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.) – dalej: "ustawa wdrożeniowa", "ustawa" - w zw. z art. 3
308 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
309 administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.
310 W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny
311 legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego,
312 skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia,
313 że:
314 a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i
315 naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do
316 ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
317 b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując
318 sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39
319 ust. 1.
320 Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa",
321 prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie
322 ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy
323 nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania
324 administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników
325 organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację
326 zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów
327 administracyjnych wskazuje, że przy interpretacji przepisów ustawy wdrożeniowej
328 przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach
329 sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami
330 systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie
331 obowiązującego.
332 Uznać należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana
333 jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia
334 systemu realizacji programu operacyjnego.
335 Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również
336 legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły
337 ostateczny wynik w zaskarżonej informacji, stwierdzić trzeba, iż odpowiadają one
338 prawu.
339 Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania KOP oraz
340 organu rozpoznającego protest z prawem powszechnie obowiązującym, w tym
341 zgodności z:
342 - rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia
343 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego
344 Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu
345 Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
346 oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy
347 ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego
348 Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i
349 Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE. L
350 347 str. 320),
351 - rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia
352 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i
353 przepisów szczególnych dotyczących celu " Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia "
354 oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 ( Dz. Urz. UE L 347
355 str.289)
356 - rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r.
357 uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w
358 zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE. L 187 str. 1),
359 - rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca
360 2014r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr
361 1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu
362 Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności,
363 Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz
364 Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne
365 dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
366 Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego
367 (Dz. Urz. UE. L 138 str. 5),
368 - ustawą z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie
369 polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020,
370 - Programem Operacyjnym Polska Wschodnia 2014-2020, zatwierdzonym
371 decyzją Komisji Europejskiej z dnia 16 grudnia 2014r.,
372 - Wytycznymi ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego w zakresie
373 trybu wyboru projektów na lata 2014 – 2020 (wydanymi na podstawie art. 5 ust. 1
374 ustawy wdrożeniowej),
375 - Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO PW 2014-2020,
376 - Regulaminem konkursu Oś priorytetowa: I Przedsiębiorcza Polska Wschodnia,
377 Działanie 1.3 Ponadregionalne powiązania kooperacyjne, Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie
378 sieciowych produktów przez MŚP , nr konkursu 3, obowiązujący od 11 października
379 2017 r.,
380 - Kryteriami wyboru projektów PO PW, Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych
381 produktów przez MŚP, stanowiącymi załącznik nr 1 do regulaminu,
382 Przy czym wskazać należy, że dokumenty określające warunki i procedury
383 obowiązujące w programach operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia
384 ustawowego, tj. art. 6, art.7, art. 41 ustawy wdrożeniowej.
385 Dokonując oceny zaskarżonej informacji należy zauważyć, że projekt Skarżącej
386 spółki po rozpatrzeniu protestu nie spełnił kryteriów oceny w ramach spornego
387 kryterium nr 8 Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz opłacalność
388 produktu. Wskazano, że aby projekt (który uzyskał łącznie 26 pkt) mógł zostać
389 rekomendowany do dofinansowania, musi uzyskać w pierwszym obszarze tego
390 kryterium co najmniej 2 pkt, w drugim obszarze co najmniej 2 pkt oraz w trzecim
391 obszarze 3 pkt. Projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obszarze
392 pierwszym i trzecim, łącznie przyznano 2 punkty a tym samym kryterium nr 8 nie
393 zostało spełnione.
394 W myśl postanowień Regulaminu konkursu , a konkretnie § 11 ust. 1, projekt
395 może zostać wybrany do dofinansowania, gdy spełnił kryteria wyboru projektów oraz
396 kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie pozwala na wybranie go
397 do dofinansowania.
398 W ust. 3 zapisano zaś, że projekt nie może zostać wybrany do dofinansowania,
399 gdy spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie
400 projektów w ramach konkursu nie pozwala na jego dofinansowanie lub nie spełnił
401 kryteriów wyboru projektów.
402 W § 14 zawarto postanowienia dot. procedury odwoławczej. Wynika z nich, że w
403 przypadku negatywnej oceny projektu, o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy
404 wdrożeniowej, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu na zasadach
405 określonych w rozdziale 15 ustawy wdrożeniowej. Protest wnoszony jest do PARP.
406 PARP rozpatruje protest weryfikując prawidłowość oceny projektu, o której mowa w art.
407 57 ustawy wdrożeniowej. Projekt może otrzymać dofinansowanie w wyniku procedury
408 odwoławczej pod warunkiem, że spełnił kryteria wyboru projektów i uzyska co najmniej
409 tyle punktów, ile uzyskał projekt umieszczony na ostatnim miejscu na liście projektów
410 wybranych do dofinansowania w ramach konkursu z uwzględnieniem kryteriów
411 rozstrzygających oraz pod warunkiem dostępności środków finansowych.
412 Jednocześnie z treści § 8 i § 10 Regulaminu konkursu wynika, że ocena
413 projektów dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów (KOP) i dzieli się na ocenę
414 formalną i merytoryczną, natomiast ocena merytoryczna projektów jest dokonywana
415 przez KOP w formie Panelu Ekspertów. Ocena merytoryczna projektów dokonywana
416 jest w oparciu o kryteria merytoryczne, określone w załączniku nr 1 do Regulaminu.
417 W myśl postanowień ogólnych Regulaminu konkursu przez Panel Ekspertów
418 (panel członków KOP) rozumie się członków KOP dokonujących wspólnej oceny
419 merytorycznej projektu.
420 Regulamin określa też zasady składania wniosków o dofinansowanie, i tak z § 6
421 ust. 14 wynika, że złożenie załączników musi nastąpić w terminie 2 dni roboczych od
422 dnia złożenia wniosku o dofinansowanie w Generatorze Wniosków. Wszystkie
423 dokumenty stanowiące załączniki do wniosku powinny być aktualne na dzień składania
424 wniosku. Nie jest dozwolone dołączanie dokumentów sporządzonych lub wystawionych
425 z datą późniejszą niż dzień złożenia wniosku.
426 Ponadto w § 7 ust 1 znalazł się zapis, że w przypadku stwierdzenia we wniosku
427 o dofinansowanie braków formalnych lub oczywistych omyłek, PARP wzywa
428 wnioskodawcę do ich uzupełnienia lub poprawienia. Wezwanie kierowane jest przez
429 PARP na adres poczty elektronicznej wnioskodawcy. Wnioskodawca musi uzupełnić
430 braki formalne lub poprawić oczywiste omyłki, w terminie 7 dni od dnia wysłania przez
431 PARP wezwania. PARP może wysłać wezwanie do wnioskodawcy na każdym etapie
432 konkursu.
433 W ust. 4 wskazano, że Wnioskodawca jest zobowiązany do uzupełnienia lub
434 poprawienia wniosku o dofinansowanie wyłącznie w zakresie wskazanym w wezwaniu.
435 Niedopuszczalnym jest dokonanie przez wnioskodawcę innych zmian we wniosku, niż
436 wskazane w wezwaniu. Niedopuszczalne jest dokonanie przez wnioskodawcę zmian
437 we wniosku przed wysłaniem wezwania przez PARP.
438 Ust. 5 zawiera zaś zapis:
439 Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie lub poprawienie w nim oczywistej omyłki
440 dotyczy:
441 1) braku wymaganego załącznika do wniosku o dofinansowanie (w tym
442 złożenia załącznika w innym formacie, niż określony w § 6 ust. 12, złożenia załącznika
443 w wersji uniemożliwiającej jego odczytanie);
444 2) braku kompletności przesłanego załącznika (tj. braku stron, braków w
445 podpisach, pieczęciach, w potwierdzeniach za zgodność z oryginałem);
446 3) sporządzenia załącznika na niewłaściwym wzorze;
447 4) braku czytelności załącznika (...).
448 W ocenie Sądu nie można rozumieć zapisów Regulaminu konkursu tak, jak na to
449 wskazuje Skarżąca w swojej skardze i innych pismach kierowanych do PARP.
450 Zgodnie z przytoczonymi powyżej zapisami Regulaminu konkursu - po
451 dokonanej ocenie formalnej - KOP dokonuje oceny merytorycznej projektu, która jest
452 następnie przedstawiona wnioskodawcy. Na etapie tej części oceny (oceny
453 merytorycznej) dochodzi do spotkania przedstawicieli wnioskodawcy z Panelem
454 Ekspertów.
455 Patrząc na cyt. zapisy Regulaminu nie można zgodzić się ze Skarżącą, iż mogła
456 ona złożyć w późniejszym terminie dodatkowy załącznik do wniosku, a mianowicie
457 załącznik składany przy innym, wcześniejszym projekcie w ramach innego konkursu.
458 Nie może też skutecznie Strona skarżąca żądać brania pod uwagę przy ocenie projektu
459 dokumentów dołączonych do innego projektu czy oceny dokonywanej przez PARP w
460 ramach innego projektu i innego konkursu, czy też wzywania Wnioskodawcy do
461 składania wyjaśnień, albowiem zapisy Regulaminu konkursu oraz zapisy ustawy
462 wdrożeniowej, nie wskazują na taką możliwość.
463 Należy przy tym podkreślić, że brak tego załącznika, a mianowicie raportu z
464 badań dot. produktów ziołowych, co podkreśliła PARP, nie był powodem negatywnej
465 oceny kryterium wyboru projektów.
466 Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 w zw. pozostałymi
467 przepisami ustawy wdrożeniowej - Sąd uznał, iż przy ocenie projektu nie doszło do
468 naruszenia art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez brak zapewnienia przejrzystości i
469 rzetelności stosowanych reguł. Należy przy tym podkreślić, że ustawa wdrożeniowa nie
470 definiuje żadnego z tych pojęć. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane
471 w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. a i b Wytycznych w zakresie
472 trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5
473 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa
474 ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych.
475 Zgodnie z Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu
476 do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana
477 co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu,
478 jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie
479 na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym
480 znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem.
481 W ramach konkursu PARP na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze
482 komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz
483 udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców.
484 Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z
485 ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co
486 najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów,
487 które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie
488 przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie
489 zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o
490 negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności
491 uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub
492 wskazanie okoliczności, które zdecydowały o negatywnej ocenie merytorycznej.
493 Informacja dot. oceny wniosku Strony skarżącej zawiera pisemne uzasadnienie
494 wyniku oceny spełnienia spornych kryteriów oraz wskazanie wszystkich okoliczności,
495 które przesądziły o negatywnej ocenie merytorycznej. Tym samym informacja spełnia
496 wymogi rzetelności określone w Wytycznych.
497 Sąd pragnie przy tym podkreślić, że ocena projektu jest dokonywana tylko i
498 wyłącznie na podstawie treści wniosku, jak i załączników do niego dołączonych, przy
499 czym treść wniosku nie podlega zmianom ani modyfikacjom, chyba że organ wezwie
500 Wnioskodawcę do dokonania uzupełnienia braków formalnych.
501 Sąd dokonując oceny dokumentów przedłożonych przez Skarżącego: wniosku,
502 oceny projektu, protestu oraz rozstrzygnięcia protestu, stwierdził, iż należy zgodzić się z
503 organem, iż zapisy zawarte we wniosku potwierdzają prawidłowość przeprowadzenia
504 oceny projektu.
505 Sąd – dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia – wskazuje na wstępie, że
506 projekt Skarżącego nie spełnił kryterium oceny w jednym kryterium merytorycznym.
507 Sąd w uzasadnieniu wyroku (w części historycznej) specjalnie przytoczył
508 obszerne stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu protestu, aby umożliwić dokładne
509 prześledzenie sposobu oceny organu.
510 Dokonując oceny rozstrzygnięcia protestu pod kątem wskazanym w przepisach
511 prawa, należy stwierdzić, iż organ odniósł się do wszystkich zarzutów, szczegółowo je
512 opisując i odpowiadając na nie. Oceniający dokonali innej oceny projektu, niż
513 oczekiwana przez Skarżącą, co z kolei spowodowało niespełnienie przez projekt
514 opisanych kryteriów.
515 Sąd nie jest przy tym uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej wniosku,
516 albowiem uprawnienia do tego posiadają eksperci, powoływani do oceny projektów w
517 danym konkursie. Sąd nie dysponuje specjalistyczną wiedzą niezbędną do rzetelnej i
518 szczegółowej oceny projektów w ich warstwie merytorycznej. Uprawnieniem Sądu jest
519 dokonanie oceny, czy organy prawidłowo dokonały oceny protestu w świetle art. 58
520 ustawy wdrożeniowej i przepisów właściwych dla danego konkursu, zawartych w
521 Regulaminie konkursu.
522 Sąd rozpatrując skargę sprawdza, czy ocena projektu została przeprowadzona w
523 sposób naruszający prawo, i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik tej oceny,
524 nie jest natomiast jego zadaniem dokonywanie oceny merytorycznej tj. weryfikacji,
525 dlaczego oceniający wniosek eksperci ocenili wniosek jako spełniający dane kryterium,
526 czy też nie.
527 Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, iż PARP w
528 szczegółowy sposób odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w proteście.
529 W wyniku ponownej oceny Skarżąca nadal nie uzyskała spełnienia
530 kwestionowanego kryterium. Organ wskazał przy tym, że mimo uznania częściowej
531 zasadności protestu, wniosek został oceniony negatywnie w dwóch podkryteriach, co w
532 myśl Regulaminu konkursu spowodowało jego ocenę negatywną.
533 W ocenie Sądu z przedstawionej dokumentacji projektu, która podlegała ocenie
534 IP, na podstawie przytoczonych powyżej zapisów Regulaminu konkursu, organ wywiódł
535 prawidłową ocenę, której nie można zarzucić dowolności i braku zasadności. Jednostka
536 prawidłowo wskazała też, że ocena treści wniosku o dofinansowanie w kontekście
537 spełniania określonych kryteriów odbywa się wyłącznie na podstawie jego treści (oraz
538 załączników). Późniejsze dodatkowe informacje, w szczególności przekazywane w
539 proteście, nie mogą być brane pod uwagę na etapie rozpatrywania protestu.
540 Należy też zauważyć, że z Regulaminu konkursu i załączników do niego wynika,
541 jakie kryteria będą oceniane, czemu mają one służyć i w związku z tym, co należy
542 zamieścić we wniosku, aby dane kryterium mogło zostać pozytywnie dla wnioskodawcy
543 ocenione.
544 Ustawodawca w art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej postanowił, że regulamin
545 konkursu zawiera wzór wniosku o dofinansowanie projektu. Wniosek o dofinansowanie
546 stanowi jeden z podstawowych dokumentów dotyczących procedury dofinansowywania
547 unijnego i nie można uznać go w okolicznościach faktycznych sprawy za dokument
548 niemający wiążącego charakteru (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r. sygn. akt II
549 GSK 2113/14, odnoszący się analogicznie do art. 29 ust. 2 pkt 8 u.z.p.p.r.; wszystkie
550 powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń
551 Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
552 Na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego
553 konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por.
554 wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11). Podkreślić wypada
555 także, że Strona skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są
556 one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik
557 konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w
558 postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie
559 stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z
560 wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Brak podanej informacji lub też
561 podanie informacji w sposób niejednoznaczny winien zostać oceniony negatywnie.
562 Organ w żaden sposób nie naruszył art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który
563 stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w
564 sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp
565 do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
566 Postanowienia Regulaminu konkursu obowiązują w równym stopniu wszystkich
567 beneficjentów. Nie można więc zasadnie twierdzić, aby zastosowanie wspomnianych
568 postanowień Regulaminu konkursu względem Strony skarżącej, do czego obowiązany
569 był organ, naruszyło powołany przepis (podobnie NSA w wyroku z 9 stycznia 2014r., II
570 GSK 2322/13).
571 Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że
572 prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy
573 u.z.r.p.s. ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem,
574 kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd
575 administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a
576 także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie
577 obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec
578 kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.r.p.s., postanowienia systemu realizacji
579 programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.
580 Dokumenty określające warunki i procedury obowiązujące w programach
581 operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego, tj. art. 5, art.6,
582 art. 41 ustawy wdrożeniowej. Z upoważnienia nie wynika, że akty te mogą regulować
583 pewne kwestie odmiennie niż ustawa wdrożeniowa. Dotyczy to przede wszystkim
584 przepisów z art. 45 ust.4 ustawy wdrożeniowej (właściwa instytucja przekazuje
585 wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z
586 uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub
587 informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektu) oraz art. 58 ust. 1
588 pkt. 1 tej ustawy (właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę
589 na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności
590 treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu,
591 wraz z uzasadnieniem). Zgodnie z zacytowanym przepisem ustawowym obie informacje
592 dotyczące oceny projektu i rozstrzygnięcia protestu muszą zawierać uzasadnienie.
593 Uzasadnienie to musi odzwierciedlać zasadę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy
594 wdrożeniowej stanowiącą, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do
595 dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia
596 wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów
597 do dofinansowania. Skoro ww. informacje kierowane do wnioskodawcy zgłoszonego
598 projektu stanowią o dwustopniowym postępowaniu konkursowym kontrolowanym
599 również przez sąd administracyjny, to nie ulega wątpliwości, że wymagane przez
600 ustawodawcę uzasadnienie tych informacji musi spełniać element rzetelnego
601 wyjaśnienia przyjętej oceny. Wskazać należy, jak słusznie zaakcentował Naczelny Sąd
602 Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1051/13):
603 "uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją
604 ustawową rolę, tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny,
605 która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i
606 wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia
607 wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej
608 projekt został oceniony negatywnie. Jeżeli uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia
609 stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, trzeba uznać je za odpowiadające prawu.".
610 Natomiast w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1113/13) NSA
611 zaakcentował, iż: "...instytucja rozpatrująca protest powinna przeprowadzić
612 szczegółową analizę środka procesowego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych
613 zarówno przez ekspertów w kartach ocen merytorycznych jak i skarżącą Spółkę w treści
614 złożonego protestu. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne "mechaniczne"
615 odwoływanie się do ocen recenzentów, czy wcześniej do ocen ekspertów.".
616 Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez
617 Instytucję Pośredniczącą, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku
618 procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonym
619 rozstrzygnięciu, wypada stwierdzić, że odpowiadają one prawu.
620 Odnosząc się zaś do poprawności oceny projektu to należy wskazać, że w tym
621 zakresie możliwości sądu administracyjnego są ograniczone do zbadania, czy ocena
622 została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności
623 odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W ocenie
624 Sądu takich błędów IP nie popełniła. Przeprowadzona ocena nie jest obarczona
625 ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie stanowiska
626 oceniającego, argumenty na jego poparcie. Analizując treść wniosku, pisma
627 informującego o negatywnej ocenie merytorycznej, protestu oraz pisma zawierającego
628 odpowiedź na protest, należy stwierdzić, iż oceniający w sposób trafny wskazali na
629 powody negatywnej oceny merytorycznej wniosku. Ocena zawiera szczegółowe
630 wyjaśnienie zasad oceny i uzasadnienie negatywnej oceny merytorycznej. Zarzuty
631 protestu jak i skargi nie podważają skutecznie prawidłowości dokonanej oceny.
632 W szczególności należy tu – w ocenie Sądu – wskazać na prawidłowe wskazanie
633 braku spełnienia podkryterium Analiza rynku projekt uzyskał 0 pkt z uwagi na brak
634 spełnienia wszystkich punktów od a. do d. (nie spełniono podpunktu b. oraz c.).
635 W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem PARP, jak też z Ekspertami
636 dokonującymi oceny projektu, że załączony do wniosku Raport z wyników badań nie
637 precyzuje jakie grupy klientów zainteresowane są poszczególnymi usługami. Wyniki
638 badań zostały przedstawione w sposób dosyć ogólny, nie dający podstawy do
639 prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na produkt.
640 Wskazana we wniosku informacja na temat wzrostu zainteresowania jogą, jak też
641 wzrost popytu na surowce zielarskie, nie jest równoznaczna z zapotrzebowaniem na
642 usługi, które znajdą się w ofercie Wnioskodawcy. W tym kontekście należy też zgodzić
643 się z organem, iż Wnioskodawca nie wskazał wiarygodnych danych pozwalających na
644 oszacowanie potencjalnego pobytu na nową usługę w ujęciu ilościowym i
645 wartościowym. Informacje przedstawione we wniosku dotyczą jedynie ogólny danych
646 wykorzystania bazy noclegowej na rynku turystycznym.
647 Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem projektu "Dwa światy" – naturalny
648 powrót do przeszłości z innowacyjną technologią przyszłości była kompleksowa usługa
649 polegająca na oferowaniu zorganizowanych pobytów mających na celu proekologiczny,
650 połączony z edukacją, rozrywką i zabawą, zajęciami ruchowymi i holistyczną dbałością
651 o zdrowie wypoczynek. Podkreślono przy tym w projekcie, że chodzi o przedstawienie
652 dwóch światów, tj. rzeczywistości współczesnej w zderzeniu z historyczną.
653 W wyniku realizacji projektu Wnioskodawca nie będzie tym samym oferował tylko
654 usługi noclegowej, ale zorganizowane pobyty wypoczynkowe, w ramach których
655 niezbędne jest zapewnienie m.in. noclegu. Motywatorem wyboru usługi przez
656 przyszłych odbiorów nie będzie zatem nocleg, ale kompleksowa oferta wypoczynkowa.
657 W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, iż wniosek nie zawiera zapisów, które
658 pozwoliłyby na ocenę oferowanej pełnej usługi wg zapisów projektu w kontekście
659 realnej analizy rynku.
660 Należy też zgodzić się z organem, że w każdym z przypadków ocena
661 dokonywane przez Panel Ekspertów jest dokonywana w innym składzie i stąd może
662 wystąpić rozbieżność ocen między oceną wniosku złożonego w IV etapie a oceną
663 wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zasadą oceny projektów, jest niezależność opinii
664 ekspertów w odniesieniu do ocenianego wniosku o dofinansowanie projektu. Nie można
665 tym samym podzielić zarzutu Skarżącej, że projekt powinien zostać oceniony w
666 zakresie przedmiotowego kryterium w sposób tożsamy w obu naborach.
667 Odnośnie podkryterium: Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu
668 nie przyznano punktów. W uzasadnieniu PARP wskazał na to, że co do opłacalności
669 projektu, należy zgodzić się z Ekspertami, że wyliczony przez Wnioskodawcę wskaźnik
670 NPV jest błędny i wyliczony niezgodnie z metodologią obliczania wskaźnika NPV.
671 Również Skarżąca potwierdziła ten błąd.
672 Pomimo jednak, że wartość NPV – po dokonaniu prawidłowego obliczenia -
673 przyjmuje wartość dodatnią, należy zgodzić się ze stanowiskiem PARP, że nie można
674 potwierdzić opłacalności projektu. Prawidłowo bowiem Eksperci uznali brak możliwości
675 potwierdzenia prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości zapotrzebowania
676 na usługi oferowane w wyniku realizacji projektu, brak jest tym samym możliwości
677 stwierdzenia, że założenia stanowiące podstawę kalkulacji prognozy finansowej są
678 wiarygodne i potwierdzają realność prognozy, a tym samym nie można przyznać
679 punktów z tytułu opłacalności projektu.
680 W ocenie Sądu brak wykazania realnej analizy zapotrzebowania na
681 proponowane w projekcie usługi (jeśli chodzi o wszystkie proponowane usługi w ramach
682 projektu, łącznie z noclegami), miał zasadniczy wpływ na ocenę również tego
683 podkryterium. PARP słusznie przy tym wskazała na brak możliwości weryfikacji
684 poprawności danych co do przyjętych przez Skarżącą założeń. W ocenie Sądu zabrakło
685 podstaw, na jakich zostały oparte kalkulacje, gdyż przedstawione badania są ogólne i
686 odnoszą się tylko do bazy lokalowej (dane za Głównym Urzędem Statystycznym).
687 Również przedstawiony przez Wnioskodawcę raport z badań pt. Badanie preferencji
688 klientów Agroturystyki nad B. nie mógł stanowić podstawy do dokonania rzetelnej
689 analizy odnośnie prognozy finansowej, gdyż był zbyt ogólny w swoich założeniach. Brak
690 też było analizy porównawczej co do cen podobnych produktów oferowanych na rynku,
691 jak te zawarte w projekcie.
692 Na zakończenie Sąd zauważa, że PARP w swoim rozstrzygnięciu odniósł się
693 szczegółowo do zarzutów protestu, które odnosiły się do wszystkich
694 zakwestionowanych podkryteriów. Organ odniósł się do wszystkich zarzutów Strony
695 skarżącej zawartych w proteście, a tym samym w żaden sposób nie naruszył przepisów
696 ustawy wdrożeniowej odnośnie stosowania procedury odwoławczej.
697 Należy przy tym powtórzyć, że Sąd - orzekając na podstawie cyt. przepisu art. 61
698 ust. 8 ustawy wdrożeniowej - ocenia działania organu pod kątem przesłanki wskazanej
699 w tym przepisie tj. czy organ oceniając projekt dokonywał tego w sposób naruszający
700 prawo i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Nie jest natomiast rolą
701 Sądu dokonanie oceny merytorycznej projektu, bowiem nie jest do tego upoważnionym,
702 nie ma też takich możliwości.
703 W ocenie Sądu PARP tym samym nie naruszyła przepisów ustawy
704 wdrożeniowej, zapisów Regulaminu konkursu, jak też mających zastosowanie w
705 sprawie przepisów prawa wspólnotowego, wskazanych w skardze.
706 Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na
707 zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 61