Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r., V SA/Wa 1023/12

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r., V SA/Wa 1023/12

Sentencja

1 Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2340/11 oddalającym skargę J. W. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia ... września 2011 r. Nr ... znak ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

2 Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF – wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

3 W uzasadnieniu oświadczył, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, posiada dom o pow. ... m ² (z lat ...-tych), innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych Skarżący nie posiada. Dochody w jego gospodarstwie domowym ze świadczeń emerytalnych Skarżącego i jego małżonki wynoszą łącznie około ... zł. Skarżący wydaje na prywatne wizyty u lekarzy około ... zł miesięcznie, na lekarstwa wydaje około ... zł miesięcznie, a za energię elektryczną, gaz z butli, wodę i telefon płaci około ... zł miesięcznie.

4 Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

5 Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a.). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.

6 Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Z uwagi na wyjątkowy charakter prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. W sytuacji, gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub finansowe powinna partycypować w kosztach postępowania. Jednocześnie zakres w jakim zostaje przyznane prawo pomocy zależy od rzeczywistej potrzeby, która podlega ocenie przy uwzględnieniu możliwości finansowych strony.

7 W związku z powyższym zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie byłby zobowiązany ponieść w toczącym się postępowaniu oraz jego możliwości finansowych.

8 Biorąc powyższe pod uwagę oraz kierując się celem instytucji prawa pomocy jakim jest zapewnienie stronie dostępu do sądu należało uznać, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nie jest natomiast zasadny w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych.

9 Skarżący wraz z małżonką uzyskuje dochody ze świadczeń emerytalnych w wysokości... zł i nie ma nikogo na utrzymaniu. Skarżący wskazał w swoim oświadczeniu m.in. konieczność zakupu leków za kwotę... zł miesięcznie, jednakże wskazane oświadczenie z uwagi na jego wyjątkowość powinno zostać poparte np. dowodami zakupu leków. Nie można w tej sytuacji przyjąć wyłącznie na podstawie oświadczenia, iż skarżący rzeczywiście ponosi aż tak wysokie wydatki na leczenie. Należało zatem uznać, iż dochody Skarżącego z uwzględnieniem kosztów utrzymania mieszkania oraz części wydatków na leczenie, dają mu możliwość poniesienia przewidywanych kosztów sądowych, które w przedmiotowej sprawie nie są wysokie.

10 Podsumowując wskazać należy, iż dochód gospodarstwa domowego Skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do Skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Wskazane powyżej okoliczności, świadczą natomiast o tym, iż Skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty sądowe.

11 Porównując natomiast jego sytuację majątkową z obciążeniem finansowym wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

12 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.