Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2018 r., V SA/Wa 1000/18

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2018 r., V SA/Wa 1000/18

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na operacje typu "Restrukturyzacja małych gospodarstw" p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Uzasadnienie

2 W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

3 W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jest bezrobotna, nie pracuje, utrzymuje się z prowadzenia małego gospodarstwa rolnego, z którego uzyskuje dochód roczny w wysokości około 12.000 zł. Skarżąca wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką. Do majątku zaliczyła dom o powierzchni 80 m.kw., nieruchomość rolną o powierzchni 6,9 ha oraz budynki gospodarcze i sprzęt do prowadzenia gospodarstwa. Podstawą utrzymania rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 1.800 zł. Do zobowiązań i stałych wydatków miesięcznych Strona zaliczyła wydatki na energię elektryczną (150 zł), wywóz odpadów (100 zł), wodę i gaz (250 zł), koszty ogrzewania (400 zł), wydatki na kształcenie (400 zł), koszty utrzymania gospodarstwa, w tym wyżywienie (300 zł) oraz koszty leczenia (200 zł).

4 W związku z tym, iż złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy na podstawie zarządzenia z 24.08.2018 r. wezwano Stronę do udzielenia informacji oraz złożenia określonych w wezwaniu dokumentów. Wezwanie doręczono (...) września 2018 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwania, nie nadesłała informacji oraz nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów

5 Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.

6 Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.

7 Wobec tego, iż oświadczenia złożone przez Skarżącą na urzędowym formularzu PPF okazały się niewystarczające do oceny, czy nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (jako warunku udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie) Skarżąca została wezwana do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę sytuacji majątkowej oraz do złożenia określonych dokumentów.

8 Mając na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane uznać należało, iż Skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w jej sprawie wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi.

9 Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

10 W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.