Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2010 r., VI SA/Wa 764/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2010 r., VI SA/Wa 764/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi G. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego G. F. kwotę 177 (sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania G. F., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej zwaną "k.p.a.", art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 oraz ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz Ip. 1.8 pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 235, poz. 1701), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 roku o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 500 złotych.

3 Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławszy wskazał, iż w trakcie kontroli drogowej w dniu [...] września 2009 r. w miejscowości D. pojazdu marki [...] o numerze rej. [...] wykonującego krajowy transport regularny osób, ustalono naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienia wszystkich wymagań określonych ustawą. Kierowca okazał wymagane zaświadczenie wystawione przez firmę A. z siedzibą B. [...] natomiast przewoźnikiem wykonującym przewóz była firma M. z siedzibą B. [...]. Powyższe ustalenia zawarto w protokole kontroli z dnia [...] września 2009 r.

4 Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701) kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1.

5 Organ uzasadnił, iż bezspornym w sprawie jest fakt, iż na dzień kontroli kierowca nie posiadał właściwego zaświadczenia potwierdzającego jego zatrudnienie jak i spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.

6 Organ przywołując treść art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym wskazał, że przewoźnik drogowy wykonujący przewóz wydaje kierowcy zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w ustawie. Powyższy obowiązek dotyczy także niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz. Fakt, iż kontrolowany kierowca wykonywał przewóz na rzecz G. F. wynika z protokołu kontroli podpisanego przez kierowcę bez zgłaszania jakichkolwiek uwag. Uprawnione jest zatem twierdzenie, iż stosowne zaświadczenie powinno być wystawione przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz.

7 Od powyższej decyzji G. F., zwany dalej skarżącym, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.

8 Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego;

9 - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - przez zaniechanie uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 stycznia 2010 r. i umorzenia postępowania,

10 oraz naruszenie prawa materialnego;

11 - art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż przewoźnik korzystający z pracy kierowcy zatrudnionego u innego przewoźnika i nie związany bezpośrednio z kierowcą stosunkiem zatrudnienia, innym stosunkiem pracy albo zlecenia, zobowiązany jest do wydania kierowcy zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w ustawie.

12 Skarżący wywodził, że nieuprawnione jest tworzenie reguły, iż poddane kontroli przez organ zaświadczenie musi być wystawione przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz. Podnosił, że kierowca okazał zaświadczenie i nie zostało ono przez organ administracji uznane za prawidłowe, jedynie z braku tożsamości przewoźnika i wystawcy zaświadczenia. Kierowca wskazał, iż jest zatrudniony przez firmę A.

13 Skarżący stwierdził, że korzysta z kierowców którzy są zatrudnieni przez A. - a jedynie przewóz wykonywany jest na rzecz M.. Korzystanie z kierowcy odbywa się każdorazowo w porozumieniu z A. Przyjmując pogląd przedstawiony przez organ administracji - to skarżący musiałby wydawać zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy - nie wiadomo w jaki sposób i na jakiej podstawie, gdyż tego kierowcy nie zatrudnia. M. korzysta z fachowego kierowcy - co do którego uprawnień, umiejętności, odpowiedzialność ponosi podmiot udostępniający pracę tego kierowcy.

14 Zdaniem skarżącego ustawodawca jasno dopuszcza możliwość korzystania przez przewoźnika z pracy kierowcy zatrudnionego w innym podmiocie, co przenosi faktycznie na kierowcę obowiązek legitymowania się dokumentem potwierdzającym wymagania przewidziane ustawą i wydanym przez jego pracodawcę. W przypadku korzystania z pracy kierowcy na podstawie umowy zawartej z innym przewoźnikiem - przewoźnika z kierowcą nie łączy żaden stosunek prawny, gdyż jest on jedynie związany umową z innym przewoźnikiem, który udostępnia kierowcę. Skarżący nie może zatem wydać zaświadczenia o przewidzianej treści, gdyż nie zna sytuacji prawnej kierowcy, natomiast wydanie takiego zaświadczenia przez podmiot udostępniający kierowcę jest dopuszczalne i w ocenie skarżącego zostało przewidziane omawianą normą prawną.

15 W ocenie skarżącego po stronie podmiotu udostępniającego pracę kierowcy, istnieje obowiązek potwierdzenia tych okoliczności, a po stronie kierowcy posiadanie dokumentów.

16 W odpowiedzi na skargę organ, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

19 Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1.

20 Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz.

21 Stosownie do art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym przewoźnik drogowy to przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

22 Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy o czasie pracy kierowców lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych.

23 Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 1.8. lit. 3 załącznika do ww. ustawy, która karą w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.

24 W niniejszej sprawie bezsporne jest, że kierowca kontrolowanego pojazdu przedstawił zaświadczenie wystawione przez firmę A. - podmiot zatrudniający kierowcę. Organy Inspekcji Transportu Drogowego nałożyły karę za brak zaświadczenia wystawionego przez skarżącego G. F., na którego rzecz kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał przewóz.

25 Art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym statuuje obowiązek legitymowania się przez kierowcę zaświadczeniem wydanym przez przewoźnika drogowego.

26 Pojęcie przewoźnika drogowego jest zdefiniowane w powołanym wyżej art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym. Powołane przepisy nie wskazują jednak na wywiedziony przez organ obowiązek legitymowania się zaświadczeniem wystawianym przez przewoźnika drogowego wykonującego kontrolowany przewóz drogowy.

27 W szczególności obowiązku tego nie można wywodzić z treści ustępu 2 powoływanego art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym.

28 Wskazuje on bowiem jedynie na odpowiednie zastosowanie dyspozycji ustępu 1 do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz do niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz.

29 W przedmiotowej sprawie kierowcy nie łączył z przewoźnikiem wykonującym kontrolowany przewóz żaden stosunek cywilnoprawny. Jego praca została udostępniona przez inny podmiot na podstawie umowy zawartej między przewoźnikiem wykazującym kontrolowany transport a tym podmiotem. Organ nie ustalał, czy zaświadczenie, którym legitymował się kierowca zostało wystawione przez podmiot posiadający status przewoźnika drogowego.

30 W ocenie Sądu, w świetle powołanych przepisów dopuszczalna jest sytuacja legitymowania się przez kierowcę zaświadczeniem wystawionym przez zatrudniającego go przewoźnika drogowego innego niż przewoźnik wykonujący dany transport drogowy. W takiej sytuacji przewoźnik wykonujący dany transport dopełnia ciążących na nim obowiązków starannego działania sprawdzając czy kierowca, którego usługi "wynajął" legitymuje się odpowiednim zaświadczeniem.

31 Celem wprowadzenia do ustawy o transporcie drogowym przepisów statuujących po stronie kierowcy obowiązek odbywania szkoleń okresowych, a po stronie zatrudniających ich przewoźników drogowych obowiązek wystawiania zaświadczeń było wymuszenie na przewoźnikach drogowych posługiwania się profesjonalistami przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie mnożenie zaświadczeń potwierdzających spełnienie wymagań określonych w ustawie.

32 W przypadku korzystania z pracy kierowcy na podstawie umowy zawartej z innym podmiotem – przewoźnika z kierowcą nie łączy żaden stosunek prawny, gdyż jest on jedynie związany umową z innym podmiotem, który udostępnia kierowcę.

33 W ocenie Sądu nie ma jednak przeszkód, aby zaświadczenie, o którym mowa w art. 5 wystawił podmiot zatrudniający kierowcę, o ile posiada on status przewoźnika drogowego.

34 W konsekwencji - zdaniem Sądu - działanie organów obu instancji naruszyło przepisy prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.

35 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali czy zaświadczenie, którym w przedmiotowej sprawie legitymował się kontrolowany kierowca zostało wystawione przez podmiot posiadający status przewoźnika drogowego i rozpozna sprawę ponownie mając na względzie przedstawioną wyżej wykładnię art. 5 ustawy z 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym.

36 Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie -działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

37 Jednocześnie Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a.

38 Orzekając z kolei o zwrocie kosztów postępowania, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 200 p.p.s.a.