Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2008 r., VI SA/Wa 545/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2008 r., VI SA/Wa 545/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę

Uzasadnienie

2 Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. D., od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2007 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

4 Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] października 2007 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wydał decyzję, mocą której cofnął stronie pozwolenie na broń palną myśliwską. Jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organ wskazał na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. warunkowo umarzający postępowanie karne toczące się przeciwko K. D. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. i art. 278 § 3 k.k. ([...]). Ponadto organ ustalił, że przeciwko stronie przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się jeszcze postępowanie karne o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. i z art. 12 k.k. [...]. Z tych względów organ I instancji zaliczył zatem stronę do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

5 Od tej decyzji K. D. (skarżący) wniósł w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Organowi I instancji zarzucił, iż błędnie utożsamił on orzeczenie warunkowo umarzające postępowanie karne z wyrokiem skazującym za przestępstwo. Odnośnie drugiego, toczącego się jeszcze przeciwko stronie postępowania karnego o czyn przeciwko mieniu, skarżący podniósł, iż organ I instancji nie wskazał tej okoliczności jako podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, a ponadto na ten temat wypowiedział się już Komendant Główny Policji w decyzji z dnia [...] marca 2003 r. wyjaśniając, że w takim przypadku należy wykazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zarzuconym stronie czynem, a jej dotychczasowym postępowaniem, czego organ I instancji nie uczynił. Strona posiadając od wielu lat pozwolenie na broń myśliwską, dotychczas nie użyła jej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przestrzega zasad bezpiecznego obchodzenia się z bronią i posiada właściwe warunki do jej przechowywania. W miejscu zamieszkania cieszy się opinią pozytywną, nie było też powodów do wydania opinii negatywnej przez środowisko łowieckie. Ponadto nie jest osobą porywczą i nie nadużywa alkoholu. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do cofnięcia jej pozwolenia na broń.

6 Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji nie znalazł podstaw do jej zmiany lub uchylenia.

7 Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ II instancji wskazał, iż bezspornym jest, że K. D. dokonał [...], a więc popełnił przestępstwo przeciwko mieniu. Wskazuje na to stanowisko Sądu Rejonowego w [...], który w sprawie o sygn. [...] warunkowo umorzył w stosunku do niego postępowanie karne. Taka decyzja sądu może mieć bowiem miejsce, m.in., wyłączne w przypadku, kiedy wina oskarżonego nie budzi wątpliwości. Organ przyjął, iż orzeczenie warunkowo umarzające postępowanie karne co prawda nie jest orzeczeniem skazującym lecz niewątpliwie świadczy o popełnieniu przez oskarżonego zarzucanego mu czynu. Ponadto, zdaniem organu nie można zatem utożsamiać przesłanek branych przez sąd pod uwagę w przypadku stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego z przesłankami, które wchodzą w rachubę w przypadku stosowania przez organ administracji publicznej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Pozytywna ocena sądu postawy oskarżonego w kontekście zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego nie wiąże organu Policji w postępowaniu administracyjnym co do ustalania przesłanek faktycznych i prawnych cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Organ powołał się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 6 września 2002 r. ( sygn. akt III SA 377/01 Lex nr 126796), iż umorzenie postępowania, zatarcie skazania czy też upływ czasu od chwili naruszenia norm prawa nie wykluczają możliwości negatywnej oceny posiadacza pozwolenia na broń.

8 Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zarzuconym stronie czynem, a jej dotychczasowym postępowaniem organ odwoławczy wyjaśnił, iż stanowisko to wynikało z innego stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania tej decyzji tj. w dniu [...] marca 2003 r.. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52, poz. 451), która znowelizowała przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, wprowadzając jego obecne brzmienie, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się (a w kontekście art. 18 ust. 1 pkt 2 - cofa) osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przed tą nowelizacją, a więc w czasie, kiedy organ odwoławczy wydał wspomnianą decyzję, zgodnie z przedmiotowym przepisem pozwolenia na broń nie można było wydać (należało cofnąć) osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczyło się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.

9 Ponadto, na co również wskazał organ I instancji, przeciwko K. D. toczy się jeszcze inne postępowanie karne, także o przestępstwo przeciwko mieniu, bowiem sprawa prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] dotyczy kradzieży stopów srebra na szkodę H. [...], gdzie był on zatrudniony. W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, bezsprzecznie zachodzą przesłanki cofnięcia stronie pozwolenia na broń, a argumenty i zarzuty strony nie mogą wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia tej sprawy co do jej istoty. Jak bowiem wskazano, zastosowane przepisy prawa materialnego mają charakter obligatoryjny, w związku z czym w tego rodzaju sytuacjach organy Policji muszą jedynie ustalić fakt, np. prowadzenia przez uprawniony organ postępowania karnego (tak, np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 maja 2005r. sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, Lex nr 168056, z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1574/06, nie publ.). Oznacza to zwolnienie organu administracji publicznej z obowiązku badania dotychczasowego życia posiadacza pozwolenia na broń i wykazywania związku przyczynowo-skutkowego między popełnionym przez niego lub zarzuconym mu przestępstwem wymienionym w przykładowym katalogu z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i dotychczasowym jego postępowaniem, a obawą, o której mowa w tym przepisie prawa. O istnieniu tej obawy rozstrzygnął sam ustawodawca, dając tym samym prymat interesowi społecznemu nad interesem obywatela (art. 7 k.p.a.).

10 Niezależnie od powyższego organ II instancji zauważył, że skarżący - jak wynika z opinii z jego macierzystego koła łowieckiego został ukarany za nieprawidłowe wykonywanie polowania, przy czym nie było to jego jedyne naruszenie etyki łowieckiej. Wbrew dobrej opinii z miejsca zamieszkania, organ stwierdził, że strona nie przestrzega prawa, co dyskwalifikuje ją jako osobę chcącą posiadać reglamentowane uprawnienie, jakim jest pozwolenie na broń palną, w tym myśliwską do celów łowieckich. W świetle powyższego obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy jest więc w stosunku do skarżącego w pełni uzasadniona. Ustalony stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy obliguje zatem organy Policji do cofnięcia mu pozwolenia na broń myśliwską, niezależnie od tego, że stawiane mu w postępowaniach karnych zarzuty nie miały bezpośredniego związku z bronią palną. Natomiast fakt właściwego przechowywania przez stronę broni i amunicji nie ma wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy.

11 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.D. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego zarzucając jej:

12 - naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez przyjęcie, iż zachodzą ustawowe przesłanki nakazujące cofnięcie skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej, czyli istnieje uzasadnione podejrzenie, iż skarżący może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem, podczas gdy jak wynika z dokumentów przyjętych w poczet materiału dowodowego, w szczególności Wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. warunkowo umarzającego postępowanie karne, brak jest uzasadnionych przesłanek uzasadniających cofnięcie udzielonego pozwolenia,

13 - naruszenie przepisów postępowania - art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. i przyjęcie, że uczestnictwo skarżącego w Kole Łowieckim wiązało się z popełnieniem przez niego przewinień dyscyplinarnych, podczas gdy jedyne postępowania dyscyplinarne jakie toczyło się wobec skarżącego zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. wobec stwierdzenia, iż kara wymierzona przez Zarząd Koła jest adekwatna, zaś skarżący nie dopuścił się przewinienia polegającego na polowaniu niezgodnym z prawem;

14 Ponadto skarżący wniósł o rozważanie możliwości zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego, w trybie art. 193 Konstytucji RP w związku z art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z dnia 1 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 1997 Nr 102, poz. 643) z pytaniem, czy przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni palnej i amunicji w zakresie w jakim pozwala na cofnięcie pozwolenia na broń, jedynie z uwagi na fakt toczącego się postępowania karnego o przestępstwa wymienione w tym przepisie, jest zgodny z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 2 Konstytucji RP.

15 W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż gdyby ustawodawca zamierzał sankcjonować na gruncie ustawy o broni i amunicji zachowanie objęte wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, to by to wypowiedział wprost, skoro tego nie uczynił, to organ nie może w drodze wykładni dokonywać interpretacji dalej idącej, niż to wynika z wykładni językowej.

16 W ocenie skarżącego nietrafne jest stanowisko organu wskazujące, iż w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, istnieje obowiązek wydania tego rodzaju decyzji, w razie ujawnienia się okoliczności z art. 15 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. W tym zakresie skarżący powołuje się uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 236/06, Lex nr 222039), iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji wskazuje wprawdzie, iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny (sformułowanie: "cofa pozwolenie") stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej (pozbawionej uznaniowości), niemniej mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy należy przyjąć, iż taka decyzja ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego").

17 W konsekwencji tych wywodów skarżący stwierdza, iż zasadniczym kryterium jakie powinien badać organ w tego rodzaju postępowaniu, jest ustalenie, czy istnieje realna obawa użycia broni w sposób sprzeczny z prawem, domniemaniem jest zaś, iż sytuacja taka ma miejsce w razie ziszczenia się dyspozycji wskazanej w zdaniu drugim pkt. 6 ustawy o broni i amunicji. Domniemanie to podlega jednak obaleniu w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Samo przypuszczenie organu, że być może skarżący użyje broni jest w tym wypadku niewystarczające, nie znajduje bowiem poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

18 Odnosząc się zaś do toczącego się postępowania karnego w przedmiocie przywłaszczenia mienia, które zawisło przed Sądem Rejonowym w [...], skarżący wskazał, iż takie ustawowe ujęcie możliwości cofnięcia pozwalnia na broń przed prawomocnym skazaniem, budzą poważane wątpliwości natury konstytucyjnej, zwłaszcza w kontekście ochrony praw nabytych oraz zasady domniemania niewinności. Zdaniem skarżącego sam fakt toczącego się postępowania karnego o jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, nie może być samoistną i jedyną przesłanką do cofnięcia pozwalnia na broń. Warunkiem koniecznym jest bowiem ustalenie, iż fakt wszczęcia postępowania karnego, przekłada się na obawę, iż dana osoba może użyć broni i w każdym wypadku organ winien taką okoliczność wykazać.

19 W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

20 Przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, a odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze uznał je za nieuzasadnione.

21 Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

22 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

23 Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.

24 Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.

25 Badając zaskarżoną decyzję pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie jest zasada.

26 Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji pozwolenie na broń cofa się jeśli osoba, której pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

27 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawomocne skazanie ubiegającego się o pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ustawy o broni i amunicji nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, Lex nr 168056). Powyższa reguła ma zastosowanie także w sprawach dotyczących cofnięcia pozwoleń na broń i znalazła swoje potwierdzenie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku tego Sądu z dnia 30 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1166/06.

28 W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa się za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wprowadzoną z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż taką obawę mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

29 W sprawie niniejszej w stosunku do skarżącego organy powoływały się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. warunkowo umarzający postępowanie karne toczące się przeciwko K. D. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. i art. 278 § 3 k.k. ([...]). Ponadto zostało ustalone, że przeciwko stronie przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się jeszcze postępowanie karne o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. i z art. 12 k.k. dotyczące kradzieży stopów srebra na szkodę [...] mienia znacznej wartości [...]. Z tych względów organ I instancji zaliczył zatem stronę do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

30 W tej sytuacji, podzielając ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że chybione są argumenty skargi, iż organ Policji dopuścił się naruszenia przepisów w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

31 Należy zatem podzielić argumenty Komendanta Głównego Policji, iż z cytowanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji wynika, że organy policji były zobligowane cofnąć wydane pozwolenie na posiadanie broni skarżącemu jako osobie oskarżonej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Cofnięcie to następuje bez względu na inne okoliczności świadczące o posiadanych przez stronę kwalifikacjach łowieckich i nienagannej opinii w środowisku.

32 Ustosunkowując się do zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez przyjęcie, iż mimo warunkowego umorzenia postępowania karnego zachodzą ustawowe przesłanki nakazujące cofnięcie skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany jest pogląd, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest oczywiście równoznaczne z wyrokiem skazującym, ale zawiera w sobie - implicite - stwierdzenie popełnienia przestępstwa.(wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006 r. , sygn. akt II OSK 1366/05, Lex nr 318325). W konsekwencji fakt warunkowego umorzenia postępowania karnego nie wyklucza strony z katalogu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji.

33 Jednocześnie należy - zdaniem Sądu - podkreślić, iż wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską organ co do zasady uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

34 Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, brak było uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia wniosku skargi domagającego się zakwestionowania konstytucyjności przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni palnej i amunicji.

35 Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.