Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2020 r., VI SA/Wa 2284/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2020 r., VI SA/Wa 2284/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2019 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia w całości postępowania w sprawie zastosowania środka przewidzianego w ustawie Prawo bankowe oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zawiadomieniem z dnia 3 sierpnia 2018 r. Komisja Nadzoru Finansowego powiadomiła Radę Nadzorczą I. S.A. o wszczęciu z urzędu postępowania

3 w przedmiocie zastosowania środka przewidzianego w art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22aa ust. 1 Prawa bankowego w stosunku do M. S. jako członka Zarządu I. S.A. w celu ustalenia, czy wymieniona osoba daje rękojmię należytego wykonywania powierzonych obowiązków.

4 W dniu 1 października 2018 r. do Komisji Nadzoru Finansowego wpłynął wniosek M. S. o udostępnienie akt przedmiotowego postępowania na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. oraz o dopuszczenie do przedmiotowego postępowania w charakterze strony na podstawie art. 28 k.p.a. W piśmie z dnia 11 października 2018r. M. S. zaprezentowała swoje stanowisko odnośnie oceny jej dotychczasowego doświadczenia zawodowego.

5 W dniu 16 listopada 2018 r. zgodnie z publicznie dostępną informacją

6 z raportu bieżącego nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. na swojej stronie internetowej I. S.A. poinformował, że M. S. złożyła rezygnację z pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu I. S.A. ze skutkiem na dzień złożenia rezygnacji.

7 Pismem z dnia 12 grudnia 2018 r. M. S. podtrzymała wniosek złożony w dniu 1 października 2018r. wniosła o przedstawienie informacji, co do stanu postępowania w sprawie oraz o umorzenie postępowania w przedmiocie zastosowania środka przewidzianego w art. 22d ust. 2 Prawa bankowego, jednakże nie z przyczyny bezprzedmiotowości tego postępowania wynikającego ze złożenia przez nią rezygnacji, ale z uwagi na brak przesłanek do zastosowania tego przepisu.

8 Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Komisja Nadzoru Finansowego umorzyła postępowanie w sprawie udostępnienia M. S. akt wszczętego przez KNF z urzędu postępowania w przedmiocie zastosowania środka przewidzianego w art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22aa ust. 1 Prawa bankowego w stosunku do M. S. jako członka Zarządu I. S.A. w celu ustalenia, czy wymieniona osoba daje rękojmię należytego wykonywania powierzonych obowiązków. Komisja w uzasadnieniu powołała się na bezprzedmiotowość postępowania głównego w przedmiocie zastosowania środka przewidzianego w art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22aa ust. 1 Prawa bankowego w stosunku do M. S. jako członka Zarządu I. S.A., rzutującą na bezprzedmiotowość postępowania incydentalnego w przedmiocie udostępnienia M. S. dostępu do akt postępowania.

9 W dniu 11 lutego 2019r. do Komisji Nadzoru Finansowego wpłynął wniosek M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z wydaniem postanowienia Komisji z dnia [...] stycznia 2019 r.

10 W dniu 25 marca 2019 r. wpłynęło do organu nadzoru pismo skierowane do Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, w którym M. S. podniosła, że postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r. nie jest zgodne ze stanem faktycznym, ponieważ wniosek nie dotyczył wglądu do akt postępowania głównego, ale dopuszczenia do udziału w postępowaniu głównym w charakterze strony.

11 Z uwagi na powstałe wątpliwości wynikające z treści zarzutów podnoszonych przez M. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz treści sentencji postanowienia KNF z dnia [...] stycznia 2019 r., pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. organ nadzoru podjął próbę ich wyjaśnienia. Pismem z dnia 11 kwietnia 2019r. M. S. podtrzymała wniosek złożony do KNF w dniu 11 lutego 2019 r. dotyczący ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej postanowieniem KNF z [...] stycznia 2019r., w tym dopuszczenia jej do udziału w sprawie w charakterze strony.

12 W dniu [...] lipca 2019r. KNF wydała postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie KNF z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia stronie skarżącej akt postępowania głównego.

13 Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Komisja Nadzoru Finansowego umorzyła

14 w przedmiocie zastosowania środka przewidzianego w art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22aa ust. 1 ustawy Prawo bankowe stosunku do M. S. jako członka zarządu I. S.A., w celu ustalenia, czy wymieniona osoba daje rękojmię należytego wykonywania powierzonych obowiązków.

15 W zaskarżonej decyzji wskazano na bezprzedmiotowość postępowania

16 z uwagi na fakt rezygnacji M. S. z zajmowanego stanowiska, co uczyniło toczące się postępowanie art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22aa ust. 1 ustawy Prawo bankowe bezprzedmiotowym. Organ administracji nie może merytorycznie rozpatrywać sprawy, nawet sprawy która została wszczęta z urzędu, jeżeli w sposób oczywisty stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego jej rozpatrzenia, w tym gdy sprawa administracyjna utraciła swój byt.

17 Pismem z dnia 2 października 2019r. M. S. wniosła skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

18 1) naruszenie przepisów postępowania mające pływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

19 a) art. 10 w zw. z art. 28 kpa poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że postępowanie w sprawie nie dotyczy interesu prawnego skarżącej co w konsekwencji spowodowało nieprawidłowe przyjęcie przez Komisję, że skarżącej nie przysługuje status strony, skutkujące uniemożliwieniem jej czynnego udziału w postępowaniu;

20 b) art. 105 kpa poprzez jego błędną wykładnię i umorzenie postępowania w wyniku uznanie, że stało się ono bezprzedmiotowe, w sytuacji, w której postępowanie

21 w pierwszej kolejności nie powinno zostać wszczęte wobec braku ku temu przesłanek, ewentualnie zaś powinno zostać umorzone wobec braku przesłanek do zastosowania środka przewidzianego w art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22aa ust. 1 Prawa bankowego;

22 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

23 a) art. 22 aa w zw. z art. 22d Prawa bankowego poprzez jego błędną interpretację

24 i uznanie, że istnieją przesłanki uzasadniające wszczęcie w stosunku do skarżącej postępowania na podstawie wskazanych przepisów Prawa bankowego;

25 b) art. 22 aa Prawa bankowego poprzez jego błędną interpretację i w efekcie uznanie, że skarżącej nie przysługuje interes prawny w przystąpieniu do postępowania.

26 Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o zmianę decyzji z dnia [...] lipca 2019r. poprzez wskazanie, że umorzenie postępowania nastąpiło wobec braku przesłanek do zastosowania środka przewidzianego w art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22aa ust. 1 Prawa bankowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

27 W uzasadnieniu rozwinęła podniesione zarzuty podkreślając, że w jej ocenie przysługuje jej interes prawny i powinna zostać uznana za stronę postępowania,

28 a tym samym jest uprawniona do złożenia przedmiotowej skargi. Interes prawny skarżącej wynika wprost z art. 22aa w zw. z art. 22d ust. 2 Prawa bankowego.

29 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie

30 o oddalenie.

31 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

32 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania.

33 W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

34 Zgodnie z art. 22d ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 2019 poz. 2357) Komisja Nadzoru Finansowego może zawiesić

35 w czynnościach członka rady nadzorczej lub zarządu banku, o których mowa w ust. 1, do czasu podjęcia przez właściwy organ banku uchwały w sprawie wniosku o jego odwołanie.

36 Stosownie do art. 22d ust. 1 ustawy Prawo bankowe członkiem zarządu lub rady nadzorczej, o którym mowa w tym przepisie jest członek wymienionego

37 tu organu banku, który nie spełnia wymogów określonych w art. 22aa ustawy Prawo bankowe. Zgodnie z art. 22aa ust. 1 ustawy Prawo bankowe członkowie zarządu

38 i rady nadzorczej banku powinni mieć wiedzę, umiejętności i doświadczenie, odpowiednie do pełnionych przez nich funkcji i powierzonych im obowiązków, oraz dawać rękojmię należytego wykonywania tych obowiązków. Rękojmia, o której mowa w zdaniu poprzedzającym, odnosi się w szczególności do reputacji, uczciwości

39 i rzetelności danej osoby oraz zdolności do prowadzenia spraw banku w sposób ostrożny i stabilny.

40 Komisja w sytuacji gdy członek zarządu banku nie spełnia wymogów określonych w art. 22aa, na podstawie art. 22d ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe dysponuje dwoma alternatywnymi środkami nadzorczymi, które może skierować do banku, w którym taki członek zarządu pełni swoją funkcję. Zastosowanie tych środków adresowane jest bezpośrednio jedynie do banku.

41 Jak wyjaśnił organ środek o którym mowa w art. 22d ust. 1 ustawy Prawo bankowe ma charakter niewładczy i obejmuje wystąpienie do właściwego organu banku z wnioskiem o odwołanie niespełniającego wymogów wskazanych

42 w wymienionym tu przepisie członka zarządu. Natomiast środek wskazany w art. 22d ust. 2 ustawy Prawo bankowe ma charakter władczy. Jego zastosowanie wymaga wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania następujących rozstrzygnięć w sprawie: merytorycznego w przypadku stwierdzenia zachodzenia przesłanek zastosowania tego przepisu albo umarzającego postępowanie w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Decyzja taka, jeżeli będzie miała charakter merytoryczny rozstrzygający o obowiązku banku, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 11 ustawy Prawo bankowe będzie miała moc ostatecznej decyzji administracyjnej i będzie podlegała natychmiastowemu wykonaniu.

43 Organ wszczynając postępowanie zgodnie z art. 22d ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe jako wyłączną stronę uznał bank.

44 W ocenie sądu na uwzględnienie zasługuje zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organ art. 10 kpa w związku z art. 28 kpa poprzez uznanie, że postępowanie w sprawie nie dotyczy jej interesu prawnego przez co uniemożliwiono jej czynny udział w przedmiotowym postępowaniu głównym z art. 22d ust. 2 ustawy Prawo bankowe. Strona skarżąca wskazuje, że jej interes prawny do udziału w postępowaniu wynika wprost z przepisu art. 22aa tej ustawy z uwagi na fakt określenia w tym przepisie, konkretnych wymogów jakie winna spełniać dana osoba, aby zostać członkiem zarządu banku. W jej ocenie KNF rozstrzygając o zawieszeniu członka zarządu banku nie tylko orzeka w zakresie interesu prawnego banku, ale również w zakresie interesu prawnego członka jego zarządu.

45 Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA

46 w Warszawie z dnia 16 lutego 2018r. sygn. akt VI SA/Wa 2125/17. Wprawdzie sprawa dotyczyła kwestii spełniania przez członka zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń przesłanek określonych w art. 48 ust. 1 z dnia [...] września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, to jednak rozstrzyga ten sam problem a mianowicie możliwość udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez KNF przez podmiot którego w istocie to postępowanie dotyczy. Sąd w powołanej sprawie doszedł do wniosku, że skarżący, posiada w niniejszej sprawie interes prawny, którego źródłem są art. 48 ust. 1 oraz art. 51 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej i poczynił w tym zakresie szerokie rozważania. Wyrokiem z dnia 20 września 2019r. sygn. akt II GSK 1408/18 NSA skargę oddalił skargę kasacyjną. Rozważania prawne zawarte

47 w uzasadnieniach powołanych orzeczeń są aktualne również na gruncie niniejszej sprawy.

48 Niezalenie jednak od powyższego, w ocenie sądu, brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem z chwilą rezygnacji przez skarżącą

49 z zajmowanego stanowiska w zarządzie I. S.A. postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

50 Bezprzedmiotowość postępowania wynika z faktu rezygnacji strony skarżącej z zajmowanego stanowiska, co uczyniło toczące się postępowanie na gruncie art. 22d ust. 2 w zw. z art. 22aa ust. 1 ustawy Prawo bankowe bezprzedmiotowym.

51 Sąd zgadza się z organem, że w związku z rezygnacją członka zarządu, ze sprawowania funkcji w zarządzie I. S.A., w postępowaniu wszczętym przez KNF w dniu [...] sierpnia 2018 r. zaistniał brak sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie. Komisja Nadzoru Finansowego nie ma podstaw do orzekania w przedmiocie zawieszenia

52 w czynnościach członka rady nadzorczej lub zarządu banku, w sytuacji gdy strona zrezygnowała z zajmowanego stanowiska. Zachodzi zatem okoliczność pozbawiająca organ nadzoru możliwości dalszego merytorycznego badania sprawy, w tym do jej umorzenia po merytorycznym zbadaniu przesłanek zastosowania przepisu, na podstawie którego wszczęto postępowanie.

53 Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.