Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., VI SA/Wa 2271/11
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., VI SA/Wa 2271/11
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej oddala skargę
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), w związku z art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.), § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą (Dz. U. Nr 137, poz. 967 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o., M. [...],[...]K., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2010 r. wymierzającą karę pieniężną w wysokości 2.000,00 zł (dwa tysiące złotych) i nałożył karę pieniężną w wysokości 1.500,00 zł, płatną w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stała się ostateczna, za wprowadzenie do obrotu pięciu partii artykułów rolno - spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej-
3 -"Ser p. d. Gruyere a'200 kg, o wielkości partii 19,2 kg, nr partii 6041006, z datą minimalnej trwałości: 30.09.10 r.,
4 -"Ser G.p." a'0,150 kg, o wielkości partii 9 kg, nr partii 17071001, z datą minimalnej trwałości: 08.10.10 r.,
5 -"Ser p.d. Raclette " - blok o masie 41,576 kg, nr partii 7071001, z datą minimalnej trwałości: 11.10.10 r.,
6 -"Ser p. d. G." - tarty a'0,150 kg, o wielkości partii 32,4 kg, nr partii 2110901, z datą minimalnej trwałości: 06.10.10 r.,
7 -"Ser p. d. R." blok o masie 6,448 kg, nr partii 22051001, z datą minimalnej trwałości: 16.09.10 r.
8 W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniach 4-6 sierpnia 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K., przeprowadzili w spółce kontrolę w trakcie której, z magazynu wyrobów gotowych zostały obrane próbki w celu sprawdzenia oznakowania.
9 W wyniku oceny znakowania zakwestionowano oznakowania kontrolnych partii serów, tj.:
10 artykułu o nazwie "Ser G. p. z uwagi na:
11 brak informacji dotyczącej metod wytwarzania, tj. "podpuszczkowy dojrzewający", co stanowiło naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w związku z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
12 brak informacji dotyczącej klasy jakości handlowej, co było niezgodne z § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych,
13 podanie niewłaściwej kolejności składników odżywczych, tj. "białko, tłuszcz, węglowodany niezgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą,
14 dwóch partii artykułu o nazwie "Ser p. d. Gruyere", z uwagi na:
15 umieszczenie sformułowania "Smak Francji" oraz logo: "FRANSER" z wizerunkiem wieży Eiffla, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
16 - zastosowanie obcojęzycznej nazwy Gruyere, co stanowiło naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych, w związku z art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
17 podanie niewłaściwej kolejności składników odżywczych, tj. "białko, tłuszcz, węglowodany" niezgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą,
18 3) dwóch partii artykułu o nazwie "Ser p.d. Raclette ", z uwagi na:
19 umieszczenie sformułowania "Smak Francji" oraz logo: "FRANSER" z wizerunkiem wieży Eiffla, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
20 zastosowanie obcojęzycznej nazwy Raclette, co stanowiło naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
21 - podanie niewłaściwej kolejności składników odżywczych, tj. "białko, tłuszcz, węglowodany", niezgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą.
22 Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie spółki od decyzji nakładającej karę w wysokości 2000 zł, stwierdził, iż Wojewódzki Inspektor JHARS w K. nie określił w sentencji decyzji, że kara ta została nałożona w związku z wprowadzeniem do obrotu sześciu przedmiotowych partii artykułów o jakości handlowej nieodpowiadającej przepisom jakości handlowej, w związku z czym jednym z powodów uchylenia decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. była konieczność sformułowania nowej sentencji, ze wskazaniem czynu, za który została nałożona przedmiotowa kara.
23 Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ przytoczył treść przepisów stanowiących materialno prawną podstawę zaskarżonej decyzji.
24 Stwierdził, iż wszelkie czynności związane z przeprowadzoną kontrolą przebiegały zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i uzasadnił wysokość wymierzonej kary.
25 W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. Sp. z o.o., zwana dalej skarżącą wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji bądź stwierdzenie ich nieważności, wstrzymanie wykonania decyzji, umorzenie postępowania objętego skargą oraz zasądzenie koszów postępowania.
26 Skarżąca podniosła zarzut naruszenia
27 art. 6, 7, 8, 9, 104 i 107 kpa poprzez:
28 - wskazania w sentencji decyzji czynu, za który została nałożona kara niezgodnie z zebranym materiałem dowodowym, poprzez uznanie, iż skarżąca wprowadziła do obrotu partie serów wskazane w sentencji pomimo braku przesłanek wskazujących na wprowadzenie do obrotu oraz wyraźne wskazanie w uzasadnieniu, iż przedmiotowe partie serów, zostały przez organ I instancji zajęte poprzez co nie zostały wprowadzone do obrotu;
29 - powołanie, jako podstawy prawnej przepisów nie związanych ze sprawą, bądź też stosowanie przepisów prawa krajowego zawartego w polskich ustawach i rozporządzeniach wykonawczych sprzecznie z treścią obowiązujących aktów prawnych Unii Europejskiej, przy ścisłym zobowiązaniu państw członkowskich do niestosowania norm prawnych bardziej rygorystycznych niż przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej;
30 - brak określenia wysokości kary i sposobu jej obliczenia zgodnie z przywołaną w sentencji podstawą prawną na podstawie której ją orzeczono:
31 - sprzeczność pomiędzy sposobem obliczania kary wynikającym z podstawy prawnej ujawnionej w sentencji i faktycznym ustaleniem organu nie związanym ze sposobem oznaczonym w podstawie prawnej wskazanej przez organ;
32 w związku z powyższym mające wpływ na wynik postępowania rażące naruszenie norm postępowania zawartych w art. 40a ust 1 pkt. 3) ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 138 § 2 kpa, oraz w zw. z treścią sentencji i uzasadnienia skarżonej decyzji organu II instancji z dnia 20 września 2011 r. w zakresie w jakim organ ten orzekł co do istoty sprawy w przedmiocie nałożenia kary bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego wartości korzyści majątkowej, jaka mogła być uzyskana przez Skarżącą przez wprowadzenie do obrotu określonych co do wielkości (w kilogramach) partii produktów oznaczonych w sentencji decyzji, opierając się natomiast na ustaleniach organu I instancji w zakresie obrotu osiągniętego w roku obrotowym 2009 - jako na przesłance nie mającej znaczenia dla sprawy;
33 - prowadzenia dwóch postępowań w ramach jednej kontroli i w efekcie wydania przez Organ l instancji dwóch różnych decyzji pod jedną sygnaturą, tożsamą datą i z tożsamymi dowodami, tożsamej stronie postępowania i różnych podstawach prawnych, co za tym idzie stwarzanie niepewności prawnej skarżącej, co narusza prawo i stan ten winien doprowadzić do zgodnego z prawem organ II instancji, a czego nie uczynił;
34 - stosowanie zakazanej dowolności w uznaniu administracyjnym w zakresie przyjęcia faktów za udowodnione i arbitralnej ocenie sprzecznej z zasadami zdrowego rozsądku i doświadczenia życiowego;
35 - oraz zarzut rażącego naruszenia przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania żywności wartością odżywczą, oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. poprzez przyjęcie, iż skarżąca miała obowiązek:
36 - stosowania kolejności oznaczeń składników odżywczych wskazanej przez Inspekcję,
37 - umieszczenia na etykiecie wprowadzanych do obrotu serów oznaczenia: "podpuszczkowy dojrzewający" skoro brak jest takiego zobowiązania w przepisach prawa,
38 - obowiązku podania informacji o klasie jakości handlowej sera Gouda, skoro brak takiej klasyfikacji wynikającej z przepisów prawa,
39 zakazu umieszczania na etykiecie - serów Gruyere, Maribier oraz Raclette słów: "smak Francji" skoro zarówno receptura, jak i prawo używania (oraz ciągłość jego stosowania) wynika z faktu, iż firma skarżąca jest firmą założoną przez francuzów i posiadająca prawo do używania oryginalnych receptur francuskich serów, których obecny właściciel - nigdy nie modyfikował pod kątem procesów wytwarzania, a umowa nabycia praw właścicielskich do udziałów w skarżonej firmie przenosiła na nabywcę (obecnego właściciela) wszelkie prawa, również te określające tradycje serowarskie z zaznaczeniem widocznym tego wkładu jak również hasłem reklamowym stosowanym od dnia powstania firmy w postaci słów "smak Francji";
40 - uznania, iż użycie słów nazw powszechnie stosowanych do rodzajów sera, które podlegały kontroli (tj. Gruyere, Raclette, Maribier) mogło wprowadzić konsumenta w błąd, skoro zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji - nie przeprowadziły nawet badań organoleptycznych na okoliczność udowodnienia, iż partie serów określonych w sentencji skarżonej decyzji nie odpowiadają walorom smakowo-zapachowym i konsystencji produktów uznanych przez organy kontrolne - jako wzorce uprawniające do stosowania tych nazw;
41 - ewentualnie nieuprawnionego uznania, noszącego znamiona dowolności w uznaniu administracyjnym, iż podmioty serowarskie będące producentami polskimi - nie mogą stosować żadnych oznaczeń obcojęzycznych (nazw) dla prezentacji serów będących ich produktem, również w sytuacji braku zastrzeżenia przez prawo danej obcojęzycznej nazwy, jako nazwy prawem chronionej - dotyczyć to winno zdaniem skarżącej każdej nazwy serów tj. gouda, emmental, ementalski, edam, edamski, itp. ..., skoro wszystkie te słowa zapożyczone są z języków obcych;
42 - tym samym naruszenie przepisów art. 6, 7, 8,10; art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., co powoduje, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona w całości i postępowanie w przedmiotowej sprawie zostać umorzone.
43 Jednocześnie skarżąca zarzuciła:
44 nieważność skarżonej decyzji z uwagi na prawomocną decyzję wydaną przez skarżony organ w dniu 14 lipca 2011 r. (znak sprawy GI-BOLpr-610-249/10), której przedmiotem postępowania była decyzja organu I instancji o sygnaturze W1.12-K0-4400-320/10, z uwagi na istnienie dwóch decyzji do przywołanej sygnatury organu I instancji z tych samych dat z różnymi rozstrzygnięciami. a co za tym idzie brak możliwości jednoznacznego wskazania decyzji po jej oznaczeniu (względem sygnatury), co powoduje naruszenie art. 107 § 1 kpa,
45 - arbitralną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie odniesienie się do niego w uzasadnieniu decyzji,
46 - przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w zakresie orzeczenia wysokości kary nałożonej na Skarżącą z naruszeniem prawa materialnego pomieszczonego w art. 40a ust. 1 pkt 3) ujhars i prawa procesowego pomieszczonego w art. 110 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa,
47 - arbitralną ocenę, iż niewłaściwe były oznakowanie partie serów wymienione w sentencji skarżonej decyzji;
48 - brak prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych przez organ II Instancji,
49 - brak ustosunkowania się przez organ II Instancji do wszystkich zarzutów stawianych na decyzję organu,
50 Powyższe naruszenia prawa zdaniem skarżącej, doprowadziły Organy I i II instancji do błędnego zastosowania prawa, w konsekwencji czego została wymierzona kara nosząca znamiona bezprawności, co powoduje uzasadnione żądanie wyłączenia skarżonej decyzji z obrotu prawnego.
51 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
52 Na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. skarżący cofnął zarzuty skargi dotyczące stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
53 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
54 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
55 W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
56 Na wstępie wydaje się być zasadnym wyjaśnienie skarżącej, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji. Tak więc wniosek zawarty w skardze o umorzenie postępowania administracyjnego jako bezpodstawny nie znajduje żadnego uzasadnienia.
57 W niniejszej sprawie w dniach 4-6 sierpnia 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K., na podstawie stosownego upoważnienia, przeprowadzili w spółce kontrolę w trakcie której, z magazynu wyrobów gotowych zostały pobrane próbki w celu sprawdzenia oznakowania. W wyniku kontroli stwierdzono we wskazanych w zaskarżonej decyzji partiach serów, nieprawidłowości szczegółowo wymienione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, za które organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, nałożył karę pieniężna w wysokości 1500 zł.
58 Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
59 Jak stanowi art. 3 pkt 10 omawianej ustawy zafałszowany to "produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:
60 dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,
61 w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,
62 c) w oznakowaniu podano niezgodnie z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej".
63 Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W związku z tym niespełnienie wymagań zadeklarowanych w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.
64 Należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:
65 a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;
66 b) fałszowaniu żywności, oraz
67 c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.
68 Stosownie do art. 16 w/w rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno - spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.
69 Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno - spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
70 Przepis art. 45 ust. 2 powyższej ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.
71 Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej w przypadku artykułu rolno - spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stosownie zaś do art. 47 ust. 1 powyższej ustawy, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Oznakowaniem są zatem wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny. Nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji. Nadto oznakowanie obejmuje wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnoszące się do artykułów rolno-spożywczych, umieszczone na opakowaniu, w dokumencie, na ulotce, etykiecie, obwolucie albo zawieszce, które są dołączone do danego artykułu rolno-spożywczego, lub też go dotyczą. Oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może w szczególności wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerować, że artykuł ten posiada specjalne właściwości, jeżeli ich nie posiada lub jeżeli inne podobne artykuły rolno-spożywcze posiadają takie właściwości.
72 Etykiety i kontretykiety mają znaczenie dla decyzji konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywoływania skojarzeń z zupełnie innym produktem. Przeciętny konsument jest co prawda osobą należycie poinformowaną, uważną i racjonalną, który potrafi wykorzystać posiadany zasób informacji do samodzielnej analizy adresowanych do niego przekazów rynkowych, jednakże nie upoważnia to producenta do stosowania oznaczeń, które wprowadzają konsumenta w błąd co do rodzaju i pochodzenia produktu
73 W konsekwencji uznać należy, iż użycie obcobrzmiących napisów i znanego wizerunku wieży Eiffla jest wprowadzeniem w błąd konsumenta co do tożsamości artykułu albowiem sugeruje, że produkt pochodzi z Francji.
74 Sąd w wyroku z 21 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 359/09 (vide: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazał, że "nazwa środka spożywczego ma precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego, umożliwiać odróżnienie go od podobnych środków spożywczych. Nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności określające, czy jest to środek: sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzić konsumenta w błąd". WSA wskazał także, że "nazwa jest jednym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego. Główną funkcją nazwy jest; po pierwsze przekazanie precyzyjnej informacji odnośnie rodzaju produktu, po drugie nazwa ma za zadanie umożliwiać odróżnienie danego produktu od podobnych produktów".
75 W myśl art. 47 ust. 4 nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji w szczególności określające, czy jest to środek spożywczy sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzać nabywcę w błąd.
76 W niniejszej sprawie producent nie podał informacji dotyczącej metod wytwarzania i produkcji.
77 Zgodnie z art. 1 ust. 4 Dyrektywy Rady (WE) Nr 496/1990 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 276 z 06.10.1990. str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 10, str. 191), do celów niniejszej dyrektywy "oświadczenia żywieniowe oznaczają jakikolwiek opis i jakąkolwiek informację reklamową która stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że środek spożywczy ma szczególne wartości odżywcze ze względu na energię (wartość kaloryczną), której:
78 - dostarcza w zmniejszonej lub w zwiększonej ilości, albo
79 - nie dostarcza,
80 i/lub ze względu na wartości odżywcze, które:
81 - zawiera,
82 - zawiera w zmniejszonej lub zwiększonej ilości, albo
83 - nie zawiera.
84 Stosownie do art. 2 w/w dyrektywy – z zastrzeżeniem ust. 2 określanie wartości odżywczej jest nieobowiązkowa: w przypadku gdy oświadczenie żywieniowe występuje na etykiecie, w prezentacji lub w reklamie, z wyłączeniem reklamy ogólnej, określanie wartości odżywczej jest obowiązkowe:
85 Zgodnie z art. 7 ust. 3w/w dyrektywy, Państwa Członkowskie powstrzymują się od ustanawiania wymogów dotyczących określania wartości odżywczej bardziej szczegółowych niż wymogi zawarte w niniejszej dyrektywie.
86 Postanowienia dyrektywy Rady 90/496/EWG w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych wdraża Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie znakowania żywności wartością odżywczą.
87 Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia informację dotyczącą wartości odżywczej podaje się w następującej kolejności: wartość energetyczna, zawartość białka, węglowodanów i tłuszczu. Wymagania w zakresie znakowania wartością odżywczą dotyczą przypadków wymienionych w art. 49 ust. 2 i 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
88 W odniesieniu do wszystkich partii sera, skarżąca nie zastosowała się do wymagań odnośnie kolejności składników w oznakowaniu wartością odżywczą. Prawidłowym jest stanowisko organu, iż decydując się na podanie w oznakowaniu informacji o charakterze fakultatywnym, producent jest obowiązany stosować przepisy szczegółowe w zakresie sposobu podawania tych informacji.
89 W myśl art. 40a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nie odpowiadających jakości deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej, lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów do obrotu nie niższej jednak niż 500 zł. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym.
90 W rozumieniu powołanego przepisu skarżąca "posiadała w celu sprzedaży" wskazane produkty albowiem znajdowały się w one magazynie wyrobów gotowych a zatem wprowadziła je do obrotu.
91 Podnieść przy tym należy, iż odpowiedzialność ma charakter obiektywny i przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Zatem samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł. Zatem dowiedzenie, że jakiś podmiot – w tym przypadku skarżąca spółka, wprowadzała do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną.
92 W rozpatrywanej sprawie ustalenia co do tego, iż ww. artykuły były zafałszowane zostały poczynione przez organ na podstawie protokołu kontroli nr 328/10 z dnia 6 sierpnia 2010 r. oraz protokołu pobrania próbki w celu sprawdzenia oznakowania nr WI.12-KO4400-320/10 z dnia 5 sierpnia 2010 r., podpisanych bez zastrzeżeń przez kierownika zakładu, z których to dokumentów wynika, iż ich ocena została dokonana z uwzględnieniem zasady określonej w art. 80 kpa i wyprowadzone wnioski znajdują w tym materiale dowodowym potwierdzenie.
93 Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 3 a) j.h. Zatem dopiero na tym etapie – czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu.
94 W ocenie Sądu organ wymierzając karę prawidłowo uwzględnił wskazane w ust. 5 art. 40a przesłanki. Odniósł się także do pozostałych kryteriów; tj. stopnia zawinienia, dotychczasowej działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu – podając, że wymierzona kara pieniężna jest adekwatna i stanowi 11 % kary maksymalnej.
95 W ocenie Sądu sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi.
96 W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Organ w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, podając co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość.
97 Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
98 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 104
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1, § 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 110
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 45
- Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 46
- Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 47
- Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 48
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 3
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 4
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 6
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 7
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 21
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 40a
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 46
- Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, art. 47