Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2021 r., VI SA/Wa 1006/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2021 r., VI SA/Wa 1006/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], Minister Klimatu i Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "przedsiębiorca", "spółka", "skarżąca"), wniesionego na decyzję nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie:

3 uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj. fragment sentencji w brzmieniu: "(...) w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]"." i nadał temu fragmentowi decyzji brzmienie: "(...) w sprawie zmiany decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych [...] Nr [...] z dnia [...].07.1998 r. udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]", położonego w [...], poprzez wydłużenie terminu jej obowiązywania do dnia 01.08.2048 roku oraz zmniejszenie obszaru górniczego."

4 w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

5 Ww. decyzja została wydana w następujących okolicznościach:

6 P.sp. z o.o. z siedzibą w [...] (obecnie – S. Sp. z o.o.) we wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. zwróciła do Marszałka Województwa [...] o zmianę decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa Nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r. udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]", położonego w miejscowości [...], poprzez wydłużenie terminu jej obowiązywania ze zmniejszeniem obszaru górniczego.

7 Marszałek Województwa [...], postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ww. decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

8 W związku ze złożonym przez przedsiębiorcę zażaleniem, postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Minister Środowiska uchylił ww. postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

9 Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r., Marszałek Województwa [...] umorzył przedmiotowe postępowanie. Jako podstawę decyzji wskazał art. 105 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji zauważył, że koncesja na wydobywanie iłu ze złoża "[...]" wygasła z mocy prawa w dniu 1 sierpnia 2020 r. i nie pozostaje już w obrocie prawnym, w związku z czym prowadzenie po tej dacie postępowania w sprawie zmiany koncesji jest bezprzedmiotowe.

10 Na powyższe rozstrzygnięcie zostało złożone przez przedsiębiorcę odwołanie, w którym wskazał, że próbuje on uregulować stan prawny obszaru górniczego i kopalni "[...]" w związku z nabyciem od Syndyka masy upadłości "P." SA w upadłości likwidacyjnej przedsiębiorstwa upadłego w powiecie sochaczewskim. Wskazał również, że to nie przepisy K.p.a. załatwiają sprawy dotyczące koncesji górniczych, zatem zastosowanie przez organ pierwszej instancji art. 105 § 1 K.p.a. było niezasadne. Przedsiębiorca podniósł również wątpliwości w zakresie posiadania przez Marszałka Województwa [...] kompetencji do przedłużenia koncesji wydanej przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

11 Przedsiębiorca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy.

12 Po przeprowadzeniu postępowania, Minister Klimatu i Środowiska wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] lutego 2021 r.

13 W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że termin ważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa Nr [...] z dnia [...].07.1998 r. udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]" upłynął dnia 1 sierpnia 2020 r. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 r., poz. 1064 ze zm., zwanej dalej "p.g.g.") koncesja wygasa z upływem czasu, na jaki została udzielona. Zatem - jak wskazał Minister Klimatu i Środowiska - upływ czasu, na jaki została udzielona koncesja, skutkuje jej wygaśnięciem. W konsekwencji uznał, że w dniu wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji (co nastąpiło po dniu 1 sierpnia 2020 r.) ww. koncesja już wygasła. Odnosząc się do argumentacji przedsiębiorcy, organ wskazał, iż rzeczywiście zgodnie z art. 205 ust. 1 p.g.g., koncesje udzielone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się koncesjami w rozumieniu ustawy. Jednakże nie oznacza to, iż właściwym organem w przedmiocie zmiany (przedłużenia) ww. decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]" jest minister właściwy do spraw środowiska (obecnie Minister Klimatu i Środowiska). Przepisy p.g.g. wskazują bowiem zakresy kompetencji organów administracji geologicznej, z których to zakresów wynika, iż do prowadzenia tego typu spraw właściwy jest marszałek województwa.

14 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności, tj.:

15 art. 19 i art. 65 § 1 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że do rozpoznania i rozpatrzenia przedmiotowej sprawy organem pierwszej instancji był Marszałek Województwa [...],

16 art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez wydanie orzeczenia na błędnych ustaleniach stanu faktycznego,

17 art. 34 ust. 1a p.g.g., poprzez brak zastosowania, skutkiem którego pominięto, że do zmiany koncesji górniczej jedynie odpowiednio, a nie wprost stosuje się przepisy o jej udzieleniu,

18 art. 38 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 p.g.g., poprzez niewłaściwe zastosowanie, ponieważ koncesja udzielona w 1998 r. nie mogła wygasnąć w myśl przepisu przewidzianego dla decyzji wydawanych po wejściu w życie tej ustawy.

19 Skarżąca wniosła o uchylenie wydanej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.

20 W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu i Środowiska podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

22 Skarga jest nieuzasadniona. Organy prawidłowo uznały postępowanie w sprawie zmiany koncesji - wobec jej wygaśnięcia - za bezprzedmiotowe.

23 Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. zachodzi, gdy odpadnie któryś z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej.

24 W rozpoznawanym przypadku postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem o zmianę koncesji - m.in. poprzez przedłużenie okresu, na który została ona udzielona. Z oczywistych względów - wynikające z art. 34 ust. 1 p.g.g. - uprawnienie żądania zmiany koncesji dotyczy koncesji istniejącej. W myśl zaś art. 38 ust. 1 pkt 1 p.g.g. koncesja wygasa z upływem czasu, na jaki została udzielona.

25 Poza sporem pozostaje, że termin ważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa Nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r. udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]" upłynął dnia 1 sierpnia 2020 r. Na termin ten wprost wskazuje pkt 4 ww. koncesji.

26 W świetle powyższego zasadnie przyjęto, że wraz z wygaśnięciem koncesji wygasło uprawnienie, które mogłoby zostać skonkretyzowane w drodze decyzji, załatwiającej sprawę merytorycznie, czyli co do jej istoty. Prawo domagania się zmiany koncesji jest bowiem jedynie pochodną koncesji. W konsekwencji wygaśnięcia koncesji - jako materialnoprawnego uprawnienia - postępowanie w przedmiocie jej zmiany stało się bezprzedmiotowe i bez znaczenia w tym zakresie jest, że wniosek o przedłużenie koncesji został złożony przed upływem terminu jej ważności.

27 Rozprawiając się z kolejnym zarzutem skargi wskazać należy, że o bezprzedmiotowości postępowania w pierwszej instancji prawidłowo orzekł marszałek województwa. Jego właściwość wynika z art. 22 ust. 4 w związku z art. 34 ust. 1 p.g.g.

28 Zgodnie z ww. przepisami organem właściwym do rozpoznawania spraw w przedmiocie udzielenia koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobywanie kopalin pospolitych jest marszałek województwa. Jest on zatem organem właściwym do wydania koncesji w tych przypadkach, w których organem właściwym nie jest minister lub starosta.

29 Marszałek województwa - jako organ koncesyjny - będzie również właściwy w sprawach dotyczących zmiany ww. koncesji.

30 Z kolei o właściwości w sprawie przepisów aktualnej ustawy Prawo górnicze i geologiczne przesądził sam ustawodawca w art. 205 ust. 1 ("Koncesje udzielone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się koncesjami w rozumieniu ustawy."). Powyższe oznacza, że do tych koncesji stosujemy przepisy nowej ustawy.

31 Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające stosowanie przepisów dotychczasowych, tj. okoliczności określone w art. 222 p.g.g. ("Do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy") lub w art. 205 ust. 4 tej ustawy ("Do koncesji udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, na działalność polegającą na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż kopalin innych niż określone w art. 10 ust. 1 ustawy, stosuje się dotychczasowe przepisy.").

32 W świetle tego, co zostało wyżej powiedziane, nie zachodziły zatem żadne podstawy do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w części umarzającej postępowanie. W tym zakresie Minister Klimatu i Środowiska nie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

33 Sąd dostrzegł przy tym, że treść decyzji organu odwoławczego, nadająca nowe brzmienie (nową treść) części sentencji decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. nie mieści się w zakresie rozstrzygnięcia z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazać bowiem należy, że istotę rozstrzygnięcia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi po pierwsze określenie, w jakim zakresie (w jakiej części) uchylona zostaje decyzja organu pierwszej instancji i - po drugie - orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. To nowe merytoryczne orzeczenie zastępuje wadliwą część zaskarżonej decyzji (por.: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 2. Wydanie, Warszawa 2008, str. 705).

34 W kontrolowanym zaś postępowaniu Minister Klimatu i Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., jedynie dookreślił w sentencji decyzji organu I instancji przedmiot sprawy poprzez wskazanie decyzji udzielającej koncesji, jak i położenie złoża, którego koncesja ta dotyczy. Takie działanie organu odwoławczego jest oczywiście wadliwe na gruncie ww. przepisu, niemniej wada ta nie miała wpływu na wynik sprawy.

35 Reasumując należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

36 Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325) oddalił skargę.