Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2012 r., VII SAB/Wa 178/11

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2012 r., VII SAB/Wa 178/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Związku [...] w przedmiocie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanawia: I. skargę odrzucić, II. zwrócić Ogólnopolskiemu Związkowi [...] wpis sądowy w wysokości 100 (sto) zł.

Uzasadnienie

2 Ogólnopolski Związek [...], na podstawie art. 149 §1 i 2

3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami

4 administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a,

5 wniósł skargę na przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

6 w sprawie niezakończenia postępowania antymonopolowego w sprawie podejrzenia

7 nadużycia przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] pozycji

8 dominującej na krajowym rynku zbiorowego zarządzania prawami autorskimi poprzez

9 narzucanie nieuczciwych, rażąco wygórowanych opłat, uciążliwych warunków umów

10 licencyjnych, stosowanie groźby bezprawnej polegającej na zapowiedzi

11 wypowiedzenia umów licencyjnych. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w

12 załatwieniu sprawy (...) prowadzonej przez organ od 2006 r. i

13 zobowiązanie do jej załatwienia w terminie 5 miesięcy, wymierzenie grzywny w

14 wysokości 32.000 zł (słownie: trzydzieści dwa tysiące złotych 00/100).

15 Skarżący wskazał, że postępowanie przed organem antymonopolowym toczy

16 się już piąty rok, gdyż wniosek o wszczęcie postępowania został złożony w lipcu

17 2006 r. W toku postępowania organ kilkakrotnie przedłużał termin zakończenia

18 postępowania, uchylone zostało również postanowienie organu antymonopolowego o

19 zawieszeniu postępowania. Do dnia wniesienia skargi sprawa nie została

20 rozstrzygnięta, a skarżący nie otrzymał żadnej informacji na temat terminu

21 zakończenia postępowania.

22 W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej odrzucenie jako

23 niedopuszczalnej w związku z brakiem interesu prawnego po stronie skarżącego, lub

24 z powodu braku wniesienia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia

25 prawa. W przypadku nieuwzględnienia skargi organ wniósł o jej oddalenie. Prezes

26 UOKiK podkreślił, że postępowanie antymonopolowe jest postępowaniem odrębnym

27 od postępowań administracyjnych i trwa znacznie dłużej. Wskazał również, że w dniu

28 21 października 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie

29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych

30 w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016). Na mocy tej ustawy sprawy w

31 której toczy się postępowanie antymonopolowe przekazano do rozstrzygnięcia

32 Komisji Prawa Autorskiego jako odrębnemu organowi administracji. W chwili obecnej

33 nierozstrzygnięta jest więc kwestia właściwości Prezesa UOKiK do kontynuowania

34 przedmiotowego postępowania antymonopolowego.

35 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

36 Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w

37 Warszawie w pierwszej kolejności zobowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi

38 należy do właściwości sądów administracyjnych.

39 Wskazać zatem trzeba, że zakres kontroli sądu administracyjnego określa art.

40 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami

41 administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm), dalej p.p.s.a. Zgodnie

42 z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w

43 sprawach ze skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienie wydane w

44 postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące

45 postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3)

46 postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które

47 służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu

48 administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z

49 przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego

50 wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów

51 jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6)

52 akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone

53 w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty

54 nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8)

55 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych

56 w pkt 1-4a.

57 Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

58 przysługuje więc w takim zakresie w jakim kontroli sądu administracyjnego podlegają

59 akty (decyzje, postanowienia) wydawane przez ten organ.

60 Złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczyła przewlekłości postępowania

61 antymonopolowego prowadzonego przez Prezesa UOKiK w sprawie podejrzenia

62 nadużycia przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] pozycji

63 dominującej na rynku krajowym zainicjowanego wnioskiem skarżącej złożonym w

64 lipcu 2006r.

65 Należy mieć na uwadze, ze ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie

66 konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) w art. 1

67 wskazuje, iż ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady

68 podejmowanych w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i

69 konsumentów (ust. 1). Ustawa reguluje także zasady i tryb przeciwdziałania

70 praktykom ograniczającym konkurencję oraz praktykom naruszającym zbiorowe

71 interesy konsumentów, a także antykonkurencyjnym koncentracjom przedsiębiorców

72 i ich związków, jeżeli te praktyki lub koncentracje wywołują lub mogą wywołać skutki

73 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 2). W art. 47 ww. ustawy ustawodawca

74 wskazuje, iż postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i

75 Konsumentów jest prowadzone jako postępowanie wyjaśniające, postępowanie

76 antymonopolowe lub postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe

77 interesy konsumentów. Postępowanie antymonopolowe wszczyna się z urzędu (ust.

78 1 art. 49 ww. ustawy).

79 Postępowanie toczące się przed Prezesem UOKiK ma charakter szczególny,

80 regulowany zarówno przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i

81 poprzez odesłanie w tej ustawie, przepisami kodeksu postępowania

82 administracyjnego, kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu postępowania

83 karnego. W poglądach zawartych zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie,

84 postępowanie przed Prezesem UOKiK określane jest jako administracyjne

85 postępowanie szczególne (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia

86 2005 r., sygn. akt SK 27/03 i powołane tam orzeczenia).

87 W art. 81 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów określone zostały

88 ogólne reguły zaskarżania orzeczeń wydanych przez Prezesa UOKiK w toku

89 prowadzonych przed nim postępowań. Mimo, że postępowania prowadzone przed

90 tym organem są postępowaniami administracyjnymi, ustawodawca - w zakresie

91 zaskarżania orzeczeń wydanych w jego ramach - nakazuje stosować odpowiednie

92 przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Chodzi tu o przepisy regulujące

93 postępowanie w sprawach gospodarczych, czyli w szczególności te z zakresu

94 ochrony konkurencji (art. 479(28) i nast. k.p.c.), a także przepisy ogólne (art. 479(1)-

95 479(22) k.p.c.). Oznacza to, że w powyższym zakresie nie mają zastosowania

96 przepisy art. 127 i następne k.p.a., dotyczące odwołań od decyzji organów

97 administracji oraz art. 141 i następne k.p.a., odnoszące się do zażaleń na

98 postanowienia tych organów.

99 Stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia Prezesa UOKiK nie przysługuje

100 odwołanie na zasadach ogólnych postępowania administracyjnego do organu drugiej

101 instancji. Ustawa wykluczyła możliwość wzruszenia decyzji Prezesa UOKiK w tzw.

102 nadzwyczajnych trybach administracyjnych (zob. art. 82). Odwołanie do sądu

103 ochrony konkurencji i konsumentów jest zatem jedyną formą zaskarżenia

104 rozstrzygnięć podejmowanych przez Prezesa UOKiK (vide: K. Kohutek, M.

105 Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, LEX, 2008).

106 Tym samym art. 81 ust. 1 cyt. ustawy przesądza, iż sądem właściwym do

107 rozpatrywania środków zaskarżenia od rozstrzygnięć wydawanych w toku

108 postępowania przed Prezesem UOKiK jest sąd cywilny (sąd ochrony konkurencji i

109 konsumentów), a postępowanie odwoławcze jest postępowaniem sądowym (nie zaś

110 sądowoadministracyjnym). Wprowadzenie takiego rozwiązania uzasadnia się

111 ograniczonym zakresem kognicji sądu administracyjnego. Sąd ten bada skargi od

112 orzeczeń organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem

113 (zob. art. 16 § 2 k.p.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o

114 ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd

115 ochrony konkurencji i konsumentów rozpatruje odwołania nie tylko w oparciu o

116 kryterium legalności, ale także celowości i zasadności (tak: K. Kohutek, M.

117 Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz).

118 Skoro decyzje wydawane przez Prezesa UOKiK nie podlegają kontroli sądu

119 administracyjnego tylko sądu powszechnego, to tym samym także bezczynność

120 organu, czy przewlekłość w prowadzonym postępowaniu nie podlega kognicji sądu

121 administracyjnego i merytorycznemu rozpoznaniu (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

122 Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie -

123 działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji

124 postanowienia.

125 O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.