Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2012 r., VII SA/Wa 997/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2012 r., VII SA/Wa 997/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant spec . Mariusz Gąsiński - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu z [...] grudnia 2009r. znak [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie

2 Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...]grudnia 2009 r. znak : [...] działając na podstawie art. 59 ust. 3 w

3 związku z art. 36 ust. 3 i art. 52 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

4 społecznym rolników (tekst jednolity Dz.U. Z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) oraz art.

5 83 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

6 (tekst jedn. Dz. U. Z 2007 r. Nr 11 poz. 74 z późn. zm.) w związku z art. 477 (8-16)

7 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, po rozpatrzeniu

8 wniosku E. R. o stwierdzenie nieważności decyzji KRUS z dnia

9 [...].03.2004 r. w sprawie uchylenia decyzji KRUS z dnia [...].10.1999 r. znak : [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności

10 decyzji.

11 W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie jest spełniony

12 żaden z warunków wskazanych w art. 156 kpa. dlatego postanowił odmówić

13 wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

14 Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] grudnia

15 2011 r., znak : [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy

16 powyższą decyzję.

17 W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z tym, iż

18 E. R. nie wykazała, aby był spełniony którykolwiek z przesłanek

19 wymienionych w art. 156 kpa. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ dodał, że

20 decyzja z dnia [...].03.2004 r. znak : [...] była rozpatrywana przez Sąd

21 Okręgowy w [...] i wyrokiem z dnia [...] czerwca 2005 r. Sąd umorzył

22 postępowanie.

23 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

24 Warszawie wniosła E. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i

25 wydanie postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie

26 nieważności decyzji lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie

27 sprawy do ponownego rozpoznania.

28 Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła :

29 błędną wykładnię przepisów prawa art. 156 kpa. w zw. z art. 157 par 3 kpa

30 poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności

31 decyzji bez wcześniejszego wyjaśnienia kwestii formalnoprawnych dokonując finalnie

32 merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

33 rażące naruszenie przepisów prawa 156 par. 1 kpa w zw. z art. 157 par 3 kpa

34 poprzez pominięcie, iż istnieją przesłanki formalnoprawne uzasadniające wydanie

35 postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności

36 decyzji

37 rażące naruszenie przepisów prawa 156 par. 1 kpa w zw. z art. 157 par 3 kpa

38 poprzez pominięcie , że organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w

39 sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uzasadniając odmowę brakiem podstaw

40 prawnych do stwierdzenia nieważności.

41 Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła :

42 Naruszenie przepisów art. 156 kpa poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie

43 zachodzi naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji w

44 sytuacji gdy KRUS wydając decyzję z dnia [...]-03- 2004r. dopuścił się rażącego

45 naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pk2 kpa prowadzące do

46 stwierdzenia nieważności postępowania, gdyż dokonał uchylenia decyzji z dnia

47 [...]-10-1999r. znak [...] bez prawidłowego wszczęcia 1

48 przeprowadzenia postępowania, bowiem uchylenie prawomocnej decyzji tj z dnia

49 [...]-10- 1999r. mogło nastąpić na podstawie art. 123 ustawy o systemie

50 ubezpieczeń społecznych w drodze wznowienia postępowania na zasadach

51 określonych w art 145 kpa

52 naruszenie treści art. 157 kpa w zw. z art. 65 par. 1 kpa poprzez pominięcie

53 ustalenia i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi wyższego stopnia

54 właściwemu do rozpoznania sprawy.

55 naruszenie przepisów postępowania polegające na przyjęciu, że KRUS bez

56 przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może odmówić wszczęcia

57 postępowania wydając jednocześnie samodzielnie ostateczną decyzję w zakresie

58 odmowy wszczęcia postępowania.

59 4. naruszenie treści art. 7 kpa, 9kpa, 10 kpa i 77 par. 1 kpa w zw. z art. 112 kpa kpa

60 poprzez pominięcie, że ograny administracji publicznej są obowiązane do

61 należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i

62 prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących

63 przedmiotem postępowania administracyjnego, tak by osoby i inne strony

64 uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości

65 prawa- w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i informacji.

66 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją argumentację zawartą w

67 zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

68 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

69 Na wstępie wyjaśnić należy, że postanowieniem z dnia [...]września 2010 r.,

70 sygn. akt: [...], Sąd Okręgowy [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych w

71 [...], przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie do

72 rozpoznania według właściwości, który z kolei stwierdził swoją niewłaściwość i

73 przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w

74 Warszawie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 479/10.

75 Przekazanie niniejszej sprawy do właściwego miejscowo sądu administracyjnego

76 zgodnie z art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu

77 przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nakłada na sąd

78 administracyjny obowiązek przejęcia sprawy, w której sąd powszechny uznał się (

79 błędnie) za niewłaściwy.

80 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

81 administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują

82 wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która

83 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie

84 stanowią inaczej (art. 1 § 2).

85 Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o

86 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd

87 rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami

88 skargi oraz powołaną podstawą prawną.

89 Skargę należało uznać za zasadną bowiem zaskarżona decyzja narusza

90 przepisy prawa procesowego w sposób który może mieć istotny wpływ na wynik

91 sprawy.

92 Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że działaniu organu

93 odwoławczego zasadnie można postawić zarzut naruszenia przepisów postępowania

94 administracyjnego, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.

95 Stosownie do treści art. 7 k.p.a., wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej,

96 organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich

97 okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Ustalenie stanu

98 faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm

99 prawa materialnego i winno korespondować z materiałem dowodowym

100 zgromadzonym w toku postępowania i wynikami jego analizy. Stosownie bowiem do

101 treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób

102 wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dodatkowo, analiza art. 7

103 i 77 k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ administracji zobowiązany jest z urzędu

104 przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego i rozwianiu wszelkich

105 wątpliwości pojawiających się w toku jego ustalania.

106 Stawiając zarzut naruszenia dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, że

107 uzasadnienie decyzji jest swoistym odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń

108 poczynionych przez organ i dowodów, które doprowadziły do takich, a nie innych

109 wniosków. Decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów,

110 na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz

111 przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

112 Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz

113 nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania

114 administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji.

115 Dla strony bowiem, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod

116 względem zgodności z prawem uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne jak samo

117 rozstrzygnięcie.

118 Odnosząc powyższe ustalenia do niniejszej sprawy podkreślić należy, że organy

119 w zasadzie nie zawarły żadnych ustaleń co do stanu faktycznego, nie oceniły

120 materiału dowodowego jak też nie zawarły koniecznych rozważań prawnych.

121 Uzasadnienie decyzji sprowadza się do przytoczenia treści art. 156 kpa. Dodatkowo

122 organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania.

123 Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia w przypadku jej

124 zaskarżenia kontrolę polegającą na ustaleniu, czy organ dokonał prawidłowych

125 ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy tę normę

126 prawidłowo zinterpretował.

127 Dodatkowo należy wskazać, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie

128 stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 kpa) ma miejsce wtedy, gdy żądanie

129 zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je

130 strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma

131 podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Natomiast brak podstaw do

132 stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 1 kpa organ wykazuje w

133 decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, wydawanej po rozpoznaniu sprawy.

134 Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych

135 rozważań i sprowadzają się przede wszystkim do przeprowadzenia postępowania

136 zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego.

137 Mając powyższe na uwadze i działając na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia

138 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak

139 w sentencji wyroku.

140 Nadto działając na podstawie art. 152 ww. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona

141 decyzja nie może być wykonana.