Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r., VII SA/Wa 875/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r., VII SA/Wa 875/12
Tekst
TEZY
1 Zachowanie przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni od daty skutecznego, tj. niewadliwego zgłoszenia wymaga wysłania i doręczenia inwestorowi postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego.
Sentencja
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. Komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2012r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. Komandytowej z siedzibą w W. kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
3 Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 30 ust. 5,
4 art. 80 ust. 1 pkt. 1 art. 81 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo
5 budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.), zw. dalej Prawem
6 budowlanym oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
7 administracyjnego (Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., wniósł
8 sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, zgłoszonych przez
9 inwestora "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółka komandytowa
10 w W., zw. dalej Spółką, dotyczących wykonania robót budowlanych
11 polegających na montażu reklamy dwutablicowej na działce nr ew. [...] w
12 miejscowości A. gm. J.
13 Organ wyjaśnił, iż po analizie zgłoszenia z dnia 21 grudnia 2011 r., dot.
14 zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy
15 dwutablicowej nałożono na inwestora, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r.
16 obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie do dnia 18 stycznia 2012 r. o korektę i
17 uzupełnienie danych w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania
18 nieruchomością na cele budowlane; oznaczenie i zwymiarowanie przedmiotowej
19 reklamy na załączniku mapowym; czytelne szkice przedmiotowej reklamy wraz z jej
20 wymiarami; wysokością i masą a także sposobem jej posadowienia oraz odniesienie
21 się do kwestii podświetlenia przedmiotowej reklamy. Z dołączonego do dokumentacji
22 szkicu stanowiącego załącznik nr 6 wynikało iż, przedmiotowa reklama jest budowlą,
23 na którą inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. Organ wskazał, iż
24 inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w wyznaczonym terminie, stąd też działając na
25 podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw.
26 Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. po rozpatrzeniu
27 odwołania Spółki, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...]
28 stycznia 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do brzmienia art. 29 ust. 2
29 pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót
30 budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z
31 wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu
32 przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam
33 świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w
34 rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
35 W świetle art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego rodzaj wymaganych przy
36 zgłoszeniu dokumentów zdeterminowany jest charakterem konkretnej inwestycji i
37 dlatego ustawodawca wyposażył organy administracji architektoniczno-budowlanej
38 orzekające w tych sprawach w prawo dokonania indywidualnej oceny zakresu
39 dokumentacji niezbędnej do skutecznego zgłoszenia wykonania robót budowlanych.
40 W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót
41 budowlanych, a także termin ich rozpoczęcia, dołączając także oświadczenie o
42 posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz
43 wymagane przepisami odrębnymi pozwolenia, uzgodnienia i opinie. Jeżeli będą
44 wymagały tego okoliczności, konieczne może okazać się dołączenie również
45 odpowiednich szkiców lub rysunków.
46 Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po przyjęciu zgłoszenia,
47 może stwierdzić konieczność uzupełnienia ewentualnych braków dokumentacji.
48 Wydaje wówczas w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie
49 nakładające na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów w
50 określonym terminie. Ocena konieczności przedstawienia niektórych dokumentów
51 pozostawiona jest organowi, gdyż wskazane przepisy wprowadzają element uznania
52 administracyjnego.
53 W ocenie organu wymaga rozważenia interpretacja art. 30 ust. 5 Prawa
54 budowlanego oraz wyjaśnienia uregulowanej w tym przepisie instytucji sprzeciwu od
55 zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Zgodnie z treścią tego
56 przepisu do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30
57 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji
58 sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich
59 rozpoczęcia. Przyjmuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, że początkowym dniem
60 biegu trzydziestodniowego terminu jest dzień następny po dniu, w którym dokonano
61 zgłoszenia, bądź - w przypadku nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia - dzień
62 następny po dniu, w którym zgłoszenie zostało uzupełnione, albo dzień następny po
63 bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu nakładającym
64 obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.
65 W przedmiotowej sprawie podstawą do wniesienia przez organ I instancji
66 sprzeciwu było nieuzupełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie zgłoszenia.
67 Ponadto inwestor wnosząc odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...]
68 stycznia 2012 r. mógł dokonać pełnego uzupełnienia braków czego jednak nie
69 uczynił.
70 Organ odwoławczy wskazał, iż postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r.
71 inwestor odebrał w dniu 24 stycznia 2012 r. Natomiast odbiór zaskarżonej decyzji
72 Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. pokwitował w dniu 26 stycznia 2012 r.
73 W sytuacji, gdy inwestor odebrał postanowienie dotyczące obowiązku uzupełnienia
74 zgłoszenia po terminie wskazanym do jego uzupełnienia i z przyczyn oczywistych nie
75 mógł dokonać uzupełnienia braków w terminie, w świetle obowiązujących przepisów
76 jedynym rozstrzygnięciem podjętym przez organ I instancji mogła być decyzja
77 wnosząca sprzeciw w sprawie zgłoszenia wydana na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa
78 budowlanego.
79 Stwierdzenie organu I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że
80 przedmiotowa inwestycja jest budowlą, na którą inwestor powinien uzyskać
81 pozwolenie na budowę, nie może stanowić podstawy do uchylenia tego
82 rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 30 ust. 5
83 Prawa budowlanego, tj. w sytuacji, gdy inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w
84 wyznaczonym terminie. Natomiast dokonanie oceny kwalifikacji zamierzenia
85 inwestycyjnego może nastąpić po przedłożeniu kompletnego zgłoszenia.
86 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję
87 Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. złożyła [...] "Spółka z
88 ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowa wnosząc o jej uchylenie oraz
89 decyzji ją poprzedzającej, zarzucając
90 - naruszenie prawa materialnego, które to miało wpływ na wynik sprawy tj. art.
91 30 ust. 2 w zw. z ust. 5 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i
92 interpretację;
93 - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik
94 sprawy, w szczególności:
95 - art. 54 § 1 ust. 5 w zw. z art. 57 oraz art. 9 k.p.a. poprzez błędne wyznaczenie
96 przez organ pierwszej instancji terminu na uzupełnienie zgłoszenia;
97 - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne oznaczenie przez organ pierwszej instancji strony
98 postępowania;
99 - art. 109 w zw. z 113 § 3 w zw. z 126 oraz art. 9 k.p.a., poprzez niedoręczenie
100 skarżącemu przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r.;
101 - art. 7, 8, 9 kpa w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez
102 nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji;
103 W skardze podniesiono, iż zarówno decyzja Wojewody [...] jak i
104 decyzja Starosty [...] są sprzeczne z przepisami prawa. Wojewoda
105 [...], ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 w związku z art.
106 30 ust. 5 Prawa budowlanego, dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów prawa.
107 Organ wskazał, powołując się na pogląd nieznajdujący poparcia w dominującym
108 orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego,
109 że dla zachowania terminu na wniesienie w drodze decyzji sprzeciwu nie jest
110 konieczne jej doręczenie inwestorowi w terminie 30 dni, a jedynie nadanie takiej
111 decyzji w polskiej placówce pocztowej przed upływem tego terminu.
112 Organ drugiej instancji, dokonując analizy sprawy, nie wziął pod uwagę, iż
113 decyzja Starosty [...] nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Została
114 doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 25 stycznia 2012 r. tj. 35 dnia od dnia
115 dokonania zgłoszenia. Ponadto, w tym samym terminie inwestorowi zostało
116 skutecznie doręczone postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. wzywające do
117 uzupełnienie braków zgłoszenia.
118 Starosta [...], wskutek przekroczenia ustawowego terminu 30 dni,
119 całkowicie utracił kompetencję do wniesienia sprzeciwu. Natomiast postanowienie
120 wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia, nie mogło wywołać negatywnych
121 skutków dla sytuacji prawnej inwestora. O ostatnim decyduje w szczególności
122 doręczenie zgłoszenia po terminie przewidzianym przez art. 30 ust. 5 Prawa
123 budowlanego, po drugie brak możliwości uzupełnienia przez inwestora zgłoszenia, z
124 uwagi na upływ określonego w postanowieniu terminu. Upływ terminu materialnego
125 określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, spowodował wygaśnięcia
126 uprawnienia organu do wniesienia sprzeciwu.
127 Skarżąca podała, iż w świetle uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądów
128 Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 4/08, termin 30
129 dniowy jest terminem do doręczenia sprzeciwu zainteresowanemu. Termin do
130 zgłoszenia sprzeciwu obejmuje, bowiem także termin doręczenia decyzji. Decyzja
131 administracyjna jako akt zewnętrzny zawierający władcze rozstrzygnięcie organu
132 musi być zakomunikowane stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowane stronie,
133 dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Termin określony w przepisie
134 art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego, nie zaś
135 procesowego. Jego upływ wywołuje skutki w sferze prawa materialnego. Między
136 innymi z tego też względu nie może mieć do niego zastosowania art. 57 § 5 kpa,
137 będący normą procesową.
138 Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ może wezwać inwestora do
139 uzupełnienia zgłoszenia. Wezwanie to musi być jednak uzasadnione w stanie faktycznym konkretnej sprawy, przy czym organ nie może w sposób zupełnie
140 dowolnie kształtować ani zakresu uzupełnienia ani sposobu jego dokonania. W
141 szczególności wezwanie musi odpowiadać ogólnym regułom prawa budowlanego
142 oraz przepisom prawa procesowego, przewidzianych przez ustawodawcę w tym
143 względzie. Wzajemne powiązanie normy art. 30 ust. 2 oraz art. 30 ust. 5 Prawa
144 budowlanego wskazuje, iż wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia musi zostać
145 doręczone skarżącemu nie później niż w terminie 30 dni od dnia jego dokonania.
146 W stanie faktycznym niniejszej sprawy postanowienie wzywające do
147 uzupełnienia braków (w którym organ w sposób nieprawidłowy określił jego termin)
148 zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora w 35 dniu od dnia dokonanego
149 zgłoszenia, przy czym w tym samym dniu została również doręczona decyzja
150 sprzeciwu organu I instancji. Doręczenie decyzji pełnomocnikowi inwestora wywołało
151 skutki prawne, wiążące się z koniecznością jej zaskarżenia, co inwestor uczynił.
152 Organ I instancji wzywając inwestora do uzupełnienia zgłoszenia powinien w
153 sposób właściwy wyznaczyć termin na uczynienie zadość temu obowiązkowi.
154 Tymczasem organ sprecyzował termin poprzez wskazanie konkretnej daty tj. 18
155 stycznia 2012 r., samo postanowienie, zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora
156 w dniu 25 stycznia 2012 r. Nie ulega wątpliwości, iż uczynienie zadość temu
157 obowiązkowi, obiektywnie nie było możliwe.
158 W skardze wyjaśniono ponadto, iż inwestorem, jest "[...] Spółka z
159 ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowa, natomiast nie jest nim [...] Spółka z. o.o. Tymczasem zarówno samo postanowienie z dnia [...] stycznia 2012
160 r. wzywające do uzupełnienia braków jaki i skarżona decyzja zostały wydane w
161 stosunku do [...] sp. z. o.o. Naruszenia tego nie sanuje ponadto wydanie przez
162 organ I instancji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. postanowienia z dnia [...] lutego
163 2012 r., które do daty wystąpienia ze skargą nie zostało doręczone skarżącemu.
164 Wojewoda [...] błędnie uznał, iż wydanie decyzji przez Starostę [...]
165 poprzez oznaczenie adresata jako [...] sp. z. o. o. nie stanowiło naruszenia
166 zasad postępowania.
167 Skarżąca Spółka zarzuciła, iż do dnia wystąpienia z niniejszą skargą organ I
168 instancji nie doręczył skarżącemu postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r.
169 uniemożliwiając tym samym, zaskarżenie rozstrzygnięcia mającego istotne
170 znaczenie w niniejszej sprawie.
171 Zdaniem strony skarżącej decyzja Wojewody [...] narusza zasady
172 proceduralne wyrażone w art. 107 § 3 k.p.a. ustalające wymogi, którym powinno odpowiadać sporządzone przez organ uzasadnienie decyzji. Rozstrzygnięcie jest
173 sprzeczne z podstawowymi zasadami wyrażonymi w art. 7, 8 i 9 k.p.a.
174 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
175 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
176 administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują
177 wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem
178 zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji
179 decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia
180 obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
181 Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd
182 stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu chociaż nie wszystkie zarzuty
183 wymienione w skardze okazały się trafne.
184 Sąd administracyjny przystępując do kontroli zaskarżonego aktu
185 administracyjnego obejmuje tą kontrolą zarówno sam akt jak i poprzedzające go
186 czynności organu oceniając w pierwszej kolejności ewentualne wady i uchybienia o
187 charakterze proceduralnym, gdyż dopiero stwierdzenie, że w toku postępowania do
188 naruszeń takich nie doszło daje podstawę do przejścia do ocen o charakterze
189 materialnoprawnym.
190 Z tego też powodu, mając na uwadze podniesione w skardze okoliczności, Sąd
191 Wojewódzki był zobowiązany rozważyć na wstępie, czy podstawa, na której oparto
192 zaskarżony sprzeciw, tj. niewypełnienie obowiązków nałożonych na inwestora
193 postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. była zgodna z prawem.
194 Składając zgłoszenie, inwestor ma obowiązek dopełnienia warunków
195 formalnych określonych w prawie, a jego zamiar, nieobjęty obowiązkiem uzyskania
196 pozwolenia na budowę, musi pozostawać w zgodzie z przepisami prawa oraz planem
197 zagospodarowania przestrzennego, o ile taki obowiązuje na terenie objętym
198 zgłoszeniem. Spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 30 ust. 2, 3 i 4, jak
199 i wymagań formalnych, jakim powinny odpowiadać pisma oraz złożenie zgłoszenia
200 organowi właściwemu, powoduje skuteczność zgłoszenia z datą jego wpływu do
201 siedziby tego właściwego organu. Od dnia następnego biegnie 30-dniowy termin, w
202 którym inwestor musi powstrzymywać się z wykorzystaniem prawa do wykonania
203 robót objętych zgłoszeniem. Jest to też czas, w którym organ posiada kompetencję
204 do zakwestionowania tego zamiaru przez wniesienie sprzeciwu, w trzech
205 przypadkach wymienionych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. W tym samym
206 terminie i trybie może wydać też decyzję nakładającą obowiązek uzyskania
207 pozwolenia na wykonanie robót objętych zgłoszeniem, jeżeli zachodzą warunki
208 określone w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
209 Zgłoszenie jest w istocie oświadczeniem woli co do zamiaru wykorzystania
210 własności nieruchomości (lub prawa zależnego) przez zabudowę lub wykonanie
211 robót budowlanych niewymagających władczego rozstrzygnięcia organu administracji
212 publicznej w formie decyzji administracyjnej. Por. wyrok Naczelnego Sądu
213 Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r. ,sygn. akt II OSK 1294/09
214 Z kolei organowi administracji publicznej została przypisana kompetencja do
215 oceny tego oświadczenia i stwierdzenia jego zgodności z wymaganiami prawa
216 (formalnymi i materialnymi). Organ ten zobowiązany jest, zgodnie z zasadą
217 oficjalności, do podjęcia działań z urzędu, a zatem do wniesienia sprzeciwu w
218 przypadku dostrzeżenia, że przepis prawa został naruszony.
219 W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego okoliczność
220 związana z datą doręczenia sprzeciwu wyprzedzają jednak inne naruszenia
221 proceduralne, które prowadziły do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
222 Warunkiem umożliwiającym dokonanie przez organ architektoniczno-budowlany
223 oceny prawidłowości zgłoszenia jest niewadliwość formalna i materialna zgłoszenia, z
224 tego względu organ ma obowiązek nakazać inwestorowi w drodze postanowienia, po
225 myśli art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego, uzupełnienie brakujących dokumentów.
226 Wadliwość formalna takiego oświadczenia powoduje, iż nie może ono
227 wywołać zamierzonego skutku, chyba że zostanie naprawione w terminie
228 zakreślonym przez organ. Jak wynika z wyżej przywołanego przepisu, przedmiotem
229 postanowienia może być jedynie nałożenie obowiązku do uzupełnienia brakujących
230 dokumentów w tym dokumenty, które zdaniem organu powinny być do zgłoszenia
231 dołączone, bo takie wymaganie stawia przepis prawa. Nałożenie postanowieniem
232 obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, wbrew temu co twierdzi organ, nie jest kwestią
233 uznania, lecz musi wynikać nie tylko z właściwie uzasadnionej potrzeby, ale także z
234 obowiązujących przepisów prawa. Żądanie dodatkowych szkiców, dokumentów
235 uzgodnień itd. powinny zatem znajdować oparcie w okolicznościach sprawy i
236 odpowiednich przepisach.
237 W kontrolowanej sprawie, wprawdzie organ nie powołał odpowiednich
238 przepisów, niemniej uznać trzeba, że był uzasadniony nakaz zawarty w
239 postanowieniu, aby inwestor uzupełnił dane w oświadczeniu o posiadanym prawie do
240 dysponowania nieruchomością, a także oznaczenie, zwymiarowanie, czy sposób
241 posadowienia reklamy na gruncie, gdyż wymagania takie wynikają z dyspozycji art.
242 30 ust. 2, zd. 1 i 2 w zw. z art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a ich celem jest
243 umożliwienie oceny, czy urządzenie reklamowe mieści się w kategorii obiektów
244 budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.
245 Analiza akt sprawy wykazuje ponadto, że merytorycznie zasadne postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia braków
246 dostrzeżonych przez organ w zgłoszeniu i wyznaczające termin do usunięcia tych
247 braków do dnia 18 stycznia 2012 r. zostało wysłane w dniu 10 stycznia 2012 r.,
248 doręczone zaś pełnomocnikowi inwestora w dniu 24 stycznia 2012 r. Nie okazał się
249 zatem realny wyznaczony przez organ termin, który nie uwzględniał ewentualności
250 doręczenia tego postanowienia z opóźnieniem na czas podwójnej jego awizacji. W
251 rezultacie inwestor nie mógł, nie ze swojej winy, wypełnić nałożonego nakazu. Z tego
252 też powodu bezpodstawne było wniesienie sprzeciwu z tej przyczyny, iż inwestor
253 niewykonał nałożonego na niego obowiązku w zakreślonym przez organ terminie.
254 W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że w przypadku wydania
255 postanowienia na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nakładającego na
256 inwestora obowiązek uzupełnienia niezbędnych dokumentów będzie miał
257 zastosowanie termin, o którym mowa w art. 57 ust. 5 pkt 2 k.p.a., ponieważ
258 orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodząc możliwość
259 zastosowania tego terminu do doręczenia sprzeciwu łączy go ściśle ze specyfiką
260 instytucji "wniesienia", a nie doręczenia sprzeciwu. Nie ma jednak przesłanek, aby
261 rozumowanie takie zastosować do doręczenia postanowienia o uzupełnieniu
262 brakujących dokumentów. Wobec powyższego organ może wyprowadzać skutki
263 prawne opisane w art. 30 ust. 2 zd.3 Prawa budowlanego nie z faktu wysłania
264 postanowienia, lecz z faktu niewykonania nałożonego obowiązku.
265 Zgodzić się trzeba z poglądem zawartym skardze, że termin określony w art. 30
266 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, takiego
267 zaś terminu nie można ani skrócić, ani przedłużyć czynnościami procesowymi. Dlatego
268 też trudno akceptować poglądy o jego przerwaniu, czy wchłonięciu przez termin
269 wskazany w postanowieniu. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że termin na
270 wniesienie sprzeciwu należy liczyć od następnego dnia po bezskutecznym upływie
271 terminu wyznaczonego w postanowieniu, lub też od następnego dnia po wypełnieniu
272 nakazu zawartego w postanowieniu, jeżeli nakaz ten zostanie zrealizowany przed
273 terminem wskazanym w postanowieniu. Pogląd ten w pełni należy podzielić, ponieważ,
274 jak wcześniej powiedziano, dopiero kompletne zgłoszenie i milczenie organu daje
275 inwestorowi po upływie 30 dniowego terminu podstawę do realizacji zgłoszonego
276 zamiaru.
277 Warunkiem wniesienia sprzeciwu jest doręczenie postanowienia, o którym mowa
278 w art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego w takim terminie, aby po pierwsze
279 zachowany został przez organ termin, a zatem i kompetencja do wniesienia
280 sprzeciwu, po drugie aby wykonanie nakazu w wyznaczonym terminie było możliwe.
281 Kompetencję do wniesienia sprzeciwu organ zachowuje do ostatniego dnia
282 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego.
283 Kwestią odrębną jest natomiast termin, w którym organ sprzeciw doręczy inwestorowi
284 i jakie konsekwencje w sferze uprawnień inwestora do realizacji zamierzenia
285 budowlanego wynikają z tej okoliczności.
286 Zachowanie przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni
287 od daty skutecznego, tj. niewadliwego zgłoszenia wymaga wysłania i doręczenia
288 inwestorowi postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa
289 budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd.2 Prawa
290 budowlanego.
291 W kontrolowanej sprawie organ wysłał postanowienie, które dotarło do adresata
292 zarówno po upływie 30 dniowego terminu prawa materialnego, w którym musiał się
293 powstrzymywać od realizacji zamiaru budowlanego, a także po upływie terminu
294 procesowego wyznaczonego na uzupełnienie brakujących dokumentów. Zgodnie zaś
295 z treścią art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienie nie tylko wiąże organ, ale także
296 dla adresata jest źródłem zawartego tam nakazu. Adresat aktu administracyjnego musi
297 mieć świadomość, że taki akt został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe
298 tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji. Nie można zakładać, że strona
299 zobowiązana jest do zastosowania się do nakazów wynikających z aktu
300 administracyjnego, skoro taki akt nie wszedł do porządku prawnego. Por. Wyrok
301 Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK
302 1333/11, Lex 1120589.
303 Ponieważ z postanowienia niedoręczonego stronie przed wyznaczonym w nim
304 terminie na wykonanie nałożonego obowiązku nie można wyprowadzić negatywnych
305 dla strony okoliczności, również wydanie na tej podstawie sprzeciwu okazało się
306 sprzeczne z prawem, gdyż wniesiono go w oparciu o postanowienie, którego w dacie
307 wydania sprzeciwu nie było w obrocie prawnym, z tego też powodu uchyleniu
308 podlegała zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzje.
309 Kwestia doręczenia (łącznie z postanowieniem) sprzeciwu po upływie 30
310 dniowego terminu nie miała w tym przypadku już znaczenia dla oceny skuteczności
311 tego sprzeciwu, gdyż wada polegająca na wniesieniu tego sprzeciwu w oparciu o
312 niedoręczone wcześniej postanowienie, czyli z naruszeniem art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa
313 budowlanego w zw. z art. 110, czyniła sprzeciw nieskutecznym.
314 Nie miało natomiast istotnego znaczenia naruszenie przepisów procedury
315 administracyjnej polegające na użyciu w treści postanowienia i decyzji niepełnej
316 nazwy Spółki w takim znaczeniu, że właściwy adresat nie otrzymał decyzji
317 rozstrzygającej o jego obowiązkach i uprawnieniach. Nie tylko dotarła ona bowiem do
318 adresata, umożliwiając wnoszenie środków procesowych, lecz też została
319 sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a.
320 Skoro sprzeciw okazał się nieskuteczny, a kompetencja do jego wniesienia już
321 ustała, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie
322 nałożenia sprzeciwu. Organ ponownie rozpatrując sprawę weźmie zatem pod uwagę
323 powyższe rozważania Sądu.
324 Nie mniej dodać na marginesie należy, że niedostrzeżenie przez organ
325 naruszenia prawa i niewniesienie sprzeciwu lub też wniesienie sprzeciwu
326 nieskutecznego nie zapewnia jeszcze inwestorowi takiej ochrony jak uzyskanie
327 pozwolenia na budowę, gdyż jak powiedziano wcześniej zgłoszenie zamiaru
328 budowlanego uprawnia do jego realizacji, tylko pod warunkiem, iż nie narusza on
329 obowiązującego prawa. Zgłaszający realizację zamiaru budowlanego nie może też
330 korzystać ze swojego prawa do zabudowy w sytuacji, kiedy złożył wadliwe
331 oświadczenie co do sposobu korzystania z tego prawa.
332 W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30
333 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z
334 2012 r. .poz. 270, t.j.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na
335 podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 57 (§ 5)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1, § 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 109
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 110
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 113 (§ 1, § 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 126
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo budowlane, art. 30
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.