Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2013 r., VII SA/Wa 396/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2013 r., VII SA/Wa 396/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. i R. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego skargę oddala

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej: "Kpa"), po rozpatrzeniu zażalenia J. i R. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...], zawieszające z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., zatwierdzającej projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany dokonane podczas budowy segmentów B i C pawilonów handlowo - usługowych z częścią mieszkalną, przy ul. S. oraz nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

3 Organ odwoławczy podniósł, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego organ wojewódzki wskazał, że Z. S. - pełnomocnik J. K. w piśmie z dnia [...] października 2012 r. poinformował organ o śmierci J. K. (która nastąpiła w dniu [...] września 2012 r.), dołączając do pisma kserokopię aktu zgonu. Organ pierwszej instancji stwierdził, że J. K. była jedną ze stron postępowania w sprawie objętej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., w związku z czym ma on obowiązek ustalić następców prawnych po zmarłej stronie oraz jest zobowiązany zawiesić z urzędu postępowanie administracyjne.

4 Powołując treść art. 97 § 1 pkt 1 oraz art. 30 § 5 Kpa organ odwoławczy podkreślił, iż śmierć strony w świetle postanowień art. 97 § 1 pkt 1 Kpa nie nakłada na organ administracji bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w każdym przypadku. Dopiero wtedy, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 Kpa, a postępowanie nie stało się wobec śmierci strony bezprzedmiotowe, organ administracji zawiesza postępowanie. Zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1 Kpa jest obligatoryjne wówczas, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony nastręcza trudności i osób tych nie można powiadomić o toczącym się postępowaniu.

5 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał analizy wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, uzasadniających zawieszenie postępowania odwoławczego od decyzji PINB w M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. W ocenie organu odwoławczego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w związku z czym zachodzi konieczność uchylenia w całości przedmiotowego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

6 Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] złożyli J. i R. R..

7 Skarżący podnieśli, że błędnie i niezgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1723/07 uznano Z. S. za pełnomocnika J. K., W. B. - za pełnomocnika "I." T.K., K.R. Sp.J., J.B. – za pełnomocnika R. R., a ponadto błędnie za strony postępowania uznano A. T., J. K., R. K., "I." T.K., K.R. Sp.J. J. i R. R. wskazali, że obecne postępowanie administracyjne dotyczy realizacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie można do niego w sposób automatyczny przenieść stron i ich pełnomocników z wcześniej zakończonego postępowania administracyjnego w innej sprawie (rozstrzygniętej ostatecznym wyrokiem NSA).

8 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

10 Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania.

11 Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, stanowiącym podstawę prawną postanowienia organu pierwszej instancji, uchylonego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105).

13 Stosownie zaś do treści art. 30 § 5 Kpa w sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej.

14 Z przywołanego przepisu art. 97 § 1 pkt 1 Kpa wynika, że zawieszenie postępowania uzależnione jest od łącznego wystąpienia czterech przesłanek:

15 1) śmierci strony postępowania po wszczęciu postępowania, w jego toku,

16 2) postępowanie nie podlega obligatoryjnemu umorzeniu ze względu na śmierć strony na podstawie art. 105 § 1 Kpa,

17 3) nie jest możliwe wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu,

18 4) nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 Kpa.

19 W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w toku postępowania (w dniu 28 września 2012 r.) zmarła jedna ze stron postępowania, a mianowicie J. K.. Nie oznacza to jednak, że organ administracji ma obowiązek natychmiastowego zawieszenia toczącego się postępowania.

20 Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 30 § 4 Kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych - a takich dotyczy niniejsza sprawa - w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo prawne spowodowane śmiercią strony powstaje z chwilą jej śmierci, z tą chwilą na spadkobierców przechodzą prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (art. 922, art. 924 - art. 925 Kodeksu cywilnego). Organ administracyjny, ustalając krąg stron postępowania, zawiadamia o wszczęciu postępowania lub o toczącym się postępowaniu spadkobierców strony (ustawowych lub testamentowych). Podkreślić jednocześnie należy, że przepis art. 97 § 1 pkt 1 Kpa nie nakłada w kwestii ustalenia spadkobierców obowiązku stwierdzenia nabycia przez nich spadku na drodze sądowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 marca 2008 r. sygn. II SA/Gd 709/07 Lex nr 485795). Przesłanka niemożliwości wezwania spadkobierców do udziału w sprawie, określona w art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, będzie miała miejsce w sytuacji, gdy spadkobiercy nie są ustaleni albo nie są znani organowi (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod. red. B. Adamiak, J. Borkowskiego, 12. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2012, str. 380).

21 Z akt niniejszej sprawy wynika, że jako uczestnicy toczącego się przed Podkarpackim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] występowali J. K. oraz jej mąż R. K., przy czym małżeństwo to było bezdzietne. Prawdopodobnie zatem R. K., również biorący udział w postępowaniu przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, jest więc spadkobiercą po żonie J. K.. Dopiero złożenie przez R. K. – po wezwaniu przez organ do wskazania spadkobierców po J. K. - oświadczenia, iż nie jest on w stanie stwierdzić, czy jest jedynym spadkobiercą po zmarłej żonie, upoważniałoby organ do zawieszenia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. VII SA/Wa 1151/05 Lex nr 203695).

22 W niniejszej sprawie prawdopodobny spadkobierca J. K. był więc organowi pierwszej instancji znany i brał udział w toku postępowania. Nie zachodzi tu zatem sytuacja, w której ustalenie spadkobierców nie jest możliwe. Wadliwie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., naruszając przepis art. 97 § 1 pkt 1 Kpa. Zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylające postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji uznać należy zatem za zgodne z prawem.

23 Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).