Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 349/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 349/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 857 (osiemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] - utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2009r., którą nałożono karę pieniężną w wysokości 20000 zł za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania śródków spożywczych oraz umorzono postępowanie w sprawie rozpoczęcia przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zarejestrowanie zakładu.

3 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1931/10 - uchylił opisany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

4 W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasadny jest w szczególności zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z powołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 79 k.p.a.

5 Sąd wskazał, że organy administracji swoje ustalenia faktyczne oparły m.in. na zeznaniach świadków złożonych w dochodzeniu prowadzonym przez Prokuratora Rejonowego w P. i Policję. Skarżący nie brał udziału w przeprowadzaniu tych dowodów przez organa prowadzące dochodzenie. Świadkowie przesłuchani w tym dochodzeniu nie zostali przesłuchani przez orzekające w rozpoznawanej sprawie organy administracji. Tym samym skarżący został pozbawiony prawa udziału w przeprowadzeniu dowodów ze świadków w postępowaniu administracyjnym. W sposób oczywisty naruszono zatem art. 79 k.p.a., który nakazuje zawiadamiać strony postępowania administracyjnego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków oraz przyznaje tym stronom prawo brania udziału w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawania pytań świadkom oraz składania wyjaśnień.

6 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe naruszenie mogło mieć przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. nr 136 z 2010 r., poz. 914 ze zm.) jest sankcją administracyjną zależną nie tylko od formalnego naruszenia przepisów prawa administracyjnego (w rozpoznawanej sprawie nie oznakowania środka spożywczego w języku polskim), ale od takich okoliczności jak stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu na rynku spożywczym i wielkości produkcji zakładu (art. 104 ust. 2 powołanej ustawy). Bezpośrednie przesłuchanie osób, którym – jak twierdzą organy administracji – skarżący zbywał środki spożywcze i przede wszystkim udział w tym przesłuchaniu skarżącego mogłoby mieć zatem wpływ na ustalenia w tym zakresie i następnie na zasadność wymierzenia mu kary pieniężnej, a także na określenie jej wysokości.

7 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie można też z góry wykluczyć, że na skutek udziału skarżącego w przesłuchaniu świadków organy państwowej inspekcji sanitarnej inaczej oceniłyby te dowody. Skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu na podstawie zeznań świadków wykorzystanych w rozpoznawanej sprawie przez organy administracji. Wykorzystane przez organy administracji zeznania świadków zostały złożone w sprawie, która dotyczyła zarzutu o innych znamionach niż ten, który jest podstawą nałożenia na skarżącego kary pieniężnej przez organy państwowej inspekcji sanitarnej.

8 Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ocenie ww. zarzutu nie sposób nie uwzględnić charakteru uprawnienia stron postępowania administracyjnego wynikającego z art. 79 k.p.a. Przepis ten jest uszczegółowieniem w postępowaniu dowodowym zasady ogólnej postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., mianowicie zasady zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym – zasady, która nabiera szczególnego znaczenia w tych postępowaniach administracyjnych, w których dochodzi do wymierzenia przez organ administracji sankcji administracyjnej. Waga uprawnienia wynikającego z art. 79 k.p.a. nie pozwala też na przyjęcie, że protokoły zeznań świadków, sporządzone przez uprawnione organy (prokuratora, Policję) i w przepisanej formie, stanowią dowód z dokumentu urzędowego w znaczeniu art. 76 § 1 k.p.a. Taka wykładnia wyraźnie zmierzałaby bowiem do obejścia normy zawartej w art. 79 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie tym bardziej niedopuszczalnego z tego powodu, że skarżący, na podstawie zeznań tych świadków nie został skazany.

9 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie są trafne. W rozpoznawanej sprawie nie chodziło o właściwe rozumienie definicji "handlu detalicznego", lecz definicji "wprowadzania na rynek", z którym, zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zostało zrównane istotne w rozpoznawanej sprawie - a to z powodu zastosowanego art. 48 ust. 2 tej ustawy, mówiącego o wprowadzaniu do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków spożywczych - pojęcie "wprowadzania żywności do obrotu". Zatem zarzut naruszenia art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L. z 2002 r., nr 31, poz. 1), zawierający definicję "handlu detalicznego", nie jest trafny. Z kolei zarzut naruszenia art. 48 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz bliżej nieokreślonych przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych poprzez błędne zastosowanie tych przepisów wobec działalności skarżącego, która nie była objęta żadną kontrolą administracyjną w trakcie jej trwania, nie jest zasadny, gdyż z powołanych przez skarżącego przepisów nie wynika, aby warunkiem zastosowania nałożonej na niego kary pieniężnej było przeprowadzenie, jak to skarżący ujmuje, kontroli administracyjnej.

10 Na rozprawie, przeprowadzonej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, pełnomocnik skarżącego poparła skargę, skierowaną w niniejszej sprawie do tutejszego Sądu.

11 Rozpoznając sprawę ponownie, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

12 Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

13 Szczególnego podkreślenia wymaga to, że Sąd rozpoznawał sprawę w związku z opisanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego .

14 Jak stanowi przepis art. 190 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

15 Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, w szczególności przepisu art. 79 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego w sprawie w związku z przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U . nr 136 z 2010 r., poz. 914 ze zm.).

16 Rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze przytoczone powyżej wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

17 W szczególności organ przeprowadzi postępowanie dowodowe z poszanowaniem dyspozycji przepisu art. 79 k.p.a. Będzie miał na uwadze, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ponadto strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

18 Organ uwzględni także te wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie stwierdzono, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L. z 2002 r., nr 31, poz. 1), zawierającego definicję "handlu detalicznego", ponadto, że nie doszło do naruszenia art. 48 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz bliżej nieokreślonych przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych.

19 Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2000r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).