Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r., VII SA/Wa 2588/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r., VII SA/Wa 2588/12
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków - poprawa stanu ochrony przeciwpożarowej budynku skargę oddala
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012r., znak [...],
3 [...] Komendant: Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art.
4 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U.
5 z 2009r., Nr 12, poz. 68, ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia
6 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z
7 2000r, Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez
8 Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] - utrzymał w mocy
9 decyzję z dnia [...] lipca 2012r., znak: [...] Komendanta
10 Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] w sprawie poprawy stanu
11 ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym [...] w
12 [...].
13 W toku niniejszego postępowania administracyjnego, w dniu 13 lipca 2012r.
14 przeprowadzono czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym przy
15 [...], które wykazały nieprawidłowości w zakresie
16 zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku. W związku z tym, decyzją Komendanta
17 Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] lipca 2012r.,
18 zobowiązano Wspólnotę Mieszkaniową do zapewnienia właściwej szerokości
19 użytkowej spoczników, wynoszącej co najmniej 1,5 m, w klatkach schodowych nr I, II,
20 VII i VIII. Ponadto, orgari I instancji pouczył stronę postępowania o treści § 2 ust. 3 a
21 rozporządzenia Ministra nfrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków
22 technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz.
23 690 ze zm.), wskazując, że nakazany w decyzji obowiązek może być spełniony w
24 sposób inny niż podany w przedmiotowym rozporządzeniu, z zachowaniem trybu
25 postępowania określonego w wymienionym przepisie. W wyniku rozpoznania odwołania, Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej orzekł jak w opisanej wyżej, zaskarżonej decyzji z dnia
26 [...] września 2012r., znak [...].
27 Zdaniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży
28 Pożarnej, nakładając przedmiotowy obowiązek decyzją administracyjną Komendant
29 Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] działał na podstawie i w
30 granicach prawa. Budynek mieszkalny przy [...],
31 wybudowany w 1957 r., należy uznać za zagrażający życiu ludzi z uwagi na
32 występowanie na klatkach schodowych służących ewakuacji, spoczników, których
33 szerokość jest mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno
34 budowlanych (1,5 m), w oparciu § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw
35 Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 201 Or. w sprawie ochrony
36 przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109,
37 poz. 719).
38 Organ odwoławczy podkreślił, że wskazane w decyzji organu I instancji
39 podstawy prawne sa obowiązujące w stosunku do budynków, które zostały
40 wybudowane zanim je ustanowiono, co wynika z § 207 ust. 2 z dnia 12 kwietnia 2002r.,
41 w sprawie warunkowi' technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich
42 usytuowanie. Należało zastosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa,
43 wprowadzającego znowelizowane, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej
44 budynku.
45 Na potwierdzerie trafności swojego stanowiska, organ II instancji powołał się
46 na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 4 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK
47 1144/06 oddalający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu
48 Administracyjnego z dnia 8 maja 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 156/06.
49 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła
50 Wspólnota Mieszkaniowa [...], wnosząc o uchylenie
51 zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzuciła zaskarżonej decyzji
52 naruszenie: § 16 ust. 1 w zw. z § 16 ust. 2 w zw. z § 45 rozporządzenia Ministra Spraw
53 Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony
54 przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, poprzez błędne
55 uznanie, że budynek przy [...] zagraża życiu ludzi
56 podczas gdy zgodnie z przepisami przejściowymi do budynków wzniesionych zgodnie z
57 prawem budowlanym przed wejściem w życie rozporządzenia nie stosuje się wymagań
58 określonych w § 16 ust. 2 rozporządzenia; § 330 pkt 1 w zw. z § 207 ust. 2 i § 68 ust. 2
59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 12 kwietnia
60 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich
61 usytuowanie, poprze2: błędne zastosowanie § 207 ust. 2 i § 68 ust. 2 w sytuacji gdy
62 § 330 pkt 1 wyłącza ich stosowanie do budynków, wobec których został złożony
63 wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu
64 budowlanego i wnioski te zostały rozstrzygnięte na podstawie dotychczasowych
65 przepisów; art. 156 § I pkt 5 i 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej
66 wydania i o niewykonalności o charakterze trwałym oraz decyzji, która w razie jej
67 wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą. W budynku przy [...] nie
68 ma wolnej, niezagospodarowanej przestrzeni, którą można by przeznaczyć na
69 poszerzenie spoczników do 1,5 m, ponieważ tuż przy klatkach schodowych, na których
70 znajdują się spoczniki znajdują się wykupione lokale, stanowiące odrębne
71 nieruchomości. Nie jest także możliwe poszerzenie klatki schodowej poza obrys
72 budynku, gdyż naruszsiłoby to własność [...], które jest właścicielem
73 nieruchomości sąsiedniej. Władztwo wspólnoty mieszkaniowej ogranicza się jedynie do
74 tzw. części wspólnych budynku. Wspólnota nie ma prawa wkraczania w sferę
75 indywidualnego prawa własności każdego z właścicieli.
76 W opinii skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej wzniesienie budynku zgodnie z
77 przepisami prawa jeszcze w roku 1957r., wyłącza stosowanie później uchwalonych
78 przepisów dotyczących tej samej materii.
79 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w
80 zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
81 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
82 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie
83 narusza przepisów prawa.
84 Rzeczą Sądu w niniejszej sprawie było poddanie kontroli zaskarżonej decyzji pod
85 względem zgodności z przepisami prawa. Jak stanowi bowiem przepis art. 1 § 1 i 2
86 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153,
87 poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez
88 kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
89 Zgodnie z arl:. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie
90 przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.) - ochrona
91 przeciwpożarowa pokiga na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia,
92 zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym
93 zagrożeniem poprze;: zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru,
94 klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Co do zasady ustawodawca
95 nałożył na właściciela obiektu lub terenu obowiązek ochrony przeciwpożarowej
96 (wyjątki zostały określone w ust. 1a - przejęcie odpowiedzialności za realizację
97 obowiązku). Stosown e do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej
98 to na właścicielu budynku ciąży obowiązek zapewnienia odpowiedniej ochrony
99 przeciwpożarowej.
100 Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczące zapewnienia właściwej szerokości
101 użytkowej spoczników, tj. powiększenia istniejących za krótkich do szerokości co
102 najmniej 1,5 m, było prowadzone na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej
103 oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca
104 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i
105 terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) w związku z § 207 ust. 2 i § 68 ust. 2 rozporządzenia
106 Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych,
107 jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.).
108 Przeprowadzona kontrola budynku wykazała nieprawidłowości w
109 zabezpieczeniu przeciwpożarowym, organ nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową
110 stosowne obowiązki w zakresie dostosowania spoczników do wymaganej minimalnej
111 szerokości.
112 Nałożony obowiązek ma charakter samoistny i wynika wprost z przepisów
113 prawa, a konkretnie z § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw
114 Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony
115 przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w związku z § 68
116 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
117 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a nie z
118 uznania administracyjnecio.
119 Przepisy te wbrew twierdzeniom skargi stosuje się do budynków (starych)
120 użytkowanych, między innymi takich jak ten, którego dotyczy przedmiotowa sprawa.
121 Wynika to zarówno z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 207
122 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
123 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak
124 podał w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 745/06 Naczelny Sąd
125 Administracyjny "zakres stosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia
126 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej nie został w akcie normatywnym w żaden
127 sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w
128 okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Co więcej, w § 207 ust. 2
129 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim
130 powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarta została wyraźna wskazówka, iż
131 przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych
132 budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi". Tak więc z powyższego wynika, że przepisy te mają zastosowanie nie tylko do nowo powstających budynków,
133 ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia tych przepisów w życie w
134 razie, gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają wymogów, konieczne jest
135 nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów
136 określonych w prawie.
137 Retrospektywny charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie
138 doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej,
139 gwarantujących skutecz niejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości.
140 W świetle § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
141 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich
142 usytuowanie, w budynku mieszkalnym przy [...] łączną
143 szerokość użytkową spoczników w klatkach schodowych stanowiących drogę
144 ewakuacyjną należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać
145 równocześnie na kondygnacji, na której przewiduje się obecność największej ich liczby,
146 przyjmując, co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,5 m.
147 Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek przy [...]nie spełnia wymagań ww. przepisów w zakresie odpowiedniej
148 szerokości spoczników. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w
149 zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 13 lipca 2012r., sporządzonego przez
150 Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...], wynika, że
151 szerokość użytkowa spoczników zlokalizowanych w klatkach schodowych nr I (dotyczy
152 spocznika o szerokości użytkowej wynoszącej 88 cm, zlokalizowanego pomiędzy
153 parterem a 1 piętrem), II (dotyczy spoczników o szerokościach użytkowych 90 cm i 86
154 cm, zlokalizowanych odpowiednio na parterze przy wejściu na zaplecze lokalu pn.
155 "Oriental Group" oraz pomiędzy 6 a 7 piętrem), VII (dotyczy spocznika o szerokości
156 użytkowej wynoszącej £2 cm, zlokalizowanego 6 a 7 piętrem) oraz VIII (dotyczy
157 spocznika o szerokości użytkowej wynoszącej 88 cm, zlokalizowanego pomiędzy 6 a 7
158 piętrem). Tak więc szerokość ta jest o ponad jedną trzecią mniejsza od parametru
159 szerokości wymaganego przepisami techniczno - budowlanymi.
160 W przedmiotowej sprawie, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów
161 przeciwpożarowych, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia
162 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. 2009 r., Nr 12, poz. 68, ze
163 zm.), Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...], uprawniony był
164 w drodze decyzji adm nistracyjnej (decyzja z dnia [...] lipca 2012r., znak: [...]) do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym
165 terminie.
166 W ocenie Sądu w sprawie niniejszej priorytetem powinno być zagwarantowanie
167 ochrony zdrowia i życia - bezpieczeństwo użytkowników budynku zarządzanego przez
168 Wspólnotę Mieszkaniową.
169 Podkreślić należy, ze jak to wskazały również organy I i II instancji, nakazany w
170 decyzji obowiązek może być spełniony w sposób inny niż podany w rozporządzeniu
171 Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku, w sprawie warunków technicznych
172 jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uzgodniony z [...]
173 Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.
174 Kierując się powyższą argumentacja, Wojewódzki Sąd Administracyjny w
175 Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
176 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.
177 270 ze zm.).