Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2018 r., VII SA/Wa 2581/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2018 r., VII SA/Wa 2581/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha ( spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych zarzutów za bezzasadne oddala skargę

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi, złożonej przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] w W. (dalej: "skarżąca", "Wspólnota"), jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") z [...] października 2017 r. nr [...] znak [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") z [...] lipca 2017 r. nr [...] znak: [...] [...], uznające za bezzasadne zarzuty zgłoszone przez Wspólnotę, sformułowane w piśmie z 22 czerwca 2017 r., w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...] czerwca 2017 r.

3 Zaskarżone postanowienie zostało wykonane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

4 W związku z niewykonaniem przez Wspólnotę obowiązku wynikającego z decyzji PINB nr [...] z [...] marca 2014 r., nakazującej Wspólnocie usunięcie w wyznaczonym terminie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. wyszczególnionych w tej decyzji, PINB wszczął postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku. 8 maja 2017 r. PINB wystawił upomnienie nr [...], które zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu 10 maja 2017 r.

5 [...] czerwca 2017 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczono zobowiązanemu w 16 czerwca 2017 r.

6 Pismem z 22 czerwca 2017 r. Wspólnota złożyła zarzuty do PINB w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, w których podniosła niewykonalność egzekwowanego obowiązku.

7 Postanowieniem z [...] lipca 2017r. PINB uznał zarzuty za bezzasadne.

8 Po rozpoznaniu zażalenia Wspólnoty na postanowienie PINB z [...] lipca 2017 r., WINB postanowieniem z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu swojego postanowienia WINB stwierdził, że zarzuty Wspólnoty mieszczą się w dopuszczalnych podstawach zarzutów, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."). WINB wskazał, że wnoszący zarzut o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym jest zobowiązany dowieść, że taka niewykonalność faktycznie istnieje, przy czym nie chodzi tu o trudności w wykonaniu, czy subiektywne przekonanie zobowiązanego o niewykonalności obowiązku, ale o faktyczną w stanie aktualnej wiedzy i techniki niemożność spełnienia obowiązku. W ocenie WINB okoliczności sprawy nie wskazują na występowanie po stronie zobowiązanego przeszkód, świadczących o niewykonalności obowiązku objętego decyzją. Ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania dyspozycji aktu administracyjnego nakładającego na określony podmiot obowiązek wynikający z przepisów prawa budowlanego. Zarówno częściowe wykonanie obowiązku jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego WINB uznał zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. za niezasadny. WINB wskazał też, iż dopóki decyzja będąca podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego pozostaje w obrocie prawnym, PINB miał obowiązek wszcząć postępowanie celem wyegzekwowania obowiązku wynikającego z tej decyzji, zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. WINB wskazał dalej, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skoro egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym, to tym samym organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją. WINB wyjaśnił, że w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny jak również organ II instancji nie mają prawnych możliwości dokonania oceny weryfikacji wydanego rozstrzygnięcia nakazowego w sprawie. WINB uznał, że brak zapewnienia przez gminę lokalu zastępczego nie zwalnia zobowiązanego od podjęcia czynności celem wykonania obowiązku w zakresie wyłączenia z użytkowania części budynku. WINB wskazał, że stan stropów, ścian, a więc podstawowych elementów decydujących o stateczności i bezpiecznej eksploatacji obiektu jest bardzo zły od 2014 r., co potwierdza treść uzasadnienia decyzji nakładającej obowiązek, w której powołano się na treść ekspertyzy technicznej przedłożonej przez zobowiązanego w toku prowadzonego postępowania. W tych okolicznościach WINB uznał, że występuje zagrożenie życia i zdrowia ludzi, zatem nie ma podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Poza tym właściciel obiektu może sam zapewnić lokal zastępczy osobie, która nie chce opuścić lokalu znajdującego się w budynku obarczonym nieprawidłowościami.

9 W skardze na postanowienie WINB z [...] października 2017 r. Wspólnota zarzuciła naruszenie:

10 1) art. 2 Konstytucji RP poprzez brak jego zastosowania, wyrażający się w uznaniu, iż w sprawie nie występuje "niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym" wobec upływu terminu na wykonanie obowiązków nałożonych decyzją z [...] marca 2014 r. nr [...], mimo iż w aktualnie wykonanie tychże obowiązków skutkować musi popełnieniem przestępstwa określonego w art. 160 k.k. lub art. 193 k.k. na szkodę byłego najemcy lokalu nr [...] położonego w budynku objętym decyzją, wobec braku prawomocności wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] kwietnia 2017 r. sygn. akt. [...], które to naruszenie wynika z błędnego uznania, iż wykonalność decyzji jest konsekwencją przymiotu jej ostateczności, a nie stanu faktycznego;

11 2) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez przypisanie waloru istotności okoliczności możliwości zapewnienia lokalu zamiennego przez właściciela obiektu, osobie która nie chce go opuścić, w sytuacji gdy nawet zapewnienie takiego lokalu nie skutkuje możliwością przeprowadzenia eksmisji przez osobę uprawnioną mocą wyroku sądu do uzyskania takiego lokalu od gminy i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, wyrażających się w stwierdzeniu, iż brak możliwości prawnych - tak wspólnoty mieszkaniowej jak i jej członka - pozwalających na przeprowadzenie opróżnienia lokalu mieszkalnego, położonego w budynku objętym nakazem prac remontowobudowlanych, nie stanowi o aktualnej niewykonalności w realizacji nałożonego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt. 5 u.p.e.a.;

12 3) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zakresie uznania za irrelewantną okoliczność braku dostępu nieruchomości do drogi publicznej, na skutek braku zakończenia postępowania w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniecznej i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, wyrażających się w stwierdzeniu, że brak dostępu do drogi publicznej nie stanowi o aktualnej niewykonalności w realizacji nałożonego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt. 5 u.p.e.a., wobec pominięcia w uzasadnieniu skarżonego postanowienia odniesienia się do złożonego w tym zakresie zarzutu przez Wspólnotę.

13 W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.

14 W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

16 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszeń, które mogłyby podważyć legalność zaskarżonego postanowienia.

17 Podstawowym zarzutem skargi jest niewykonalność obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego. Powołane przez skarżącą podstawy formalnie mieszczą się w katalogu przyczyn wymienionych enumeratywnie w art. 33 u.p.e.a., które mogą być podstawą zarzutów, jednak wskazane okoliczności faktyczne nie wypełniają tych przesłanek.

18 Zarzut braku wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym jest zarzutem merytorycznym wymienionym w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., który stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym musi mieć charakter obiektywny, czyli muszą zaistnieć nieusuwalne przeszkody o charakterze technicznym lub prawnym, powodujące że z natury obowiązku wynika że nie jest on możliwy do wykonania w aktualnym stanie wiedzy i techniki. Przejściowe, nawet bardzo poważne, trudności w wykonaniu obowiązku, w tym także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz przeszkody stawiane przez osoby trzecie, nie są wystarczającą przesłanką do uznania, że obowiązek jest niewykonalny w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (por.: wyrok NSA z 8 lutego 2006 r., sygn.. akt II OSK 509/05, CBOSA; wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1064/15, CBOSA; wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2173/15, CBOSA; wyrok NSA z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1082/17, CBOSA).

19 W niniejszej sprawie nie zaistniała jakakolwiek z przyczyn powodujących obiektywną niewykonalność obowiązku. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa jest właścicielem budynku, w stosunku do którego nałożone na nią zostały określone obowiązki i nie może ona uwolnić się od ich wykonania z powodu przeszkody stawianej przez użytkownika jednego z lokali znajdujących się w tym budynku. Lokal ten jest zajmowany pomimo zakazu użytkowania tej części budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, orzeczonego decyzją PINB nr [...] z [...] marca 2014 r., która to decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Przeszkoda ta nie ma charakteru trwałego, nieprzezwyciężalnego, lecz jest rezultatem konfliktu pomiędzy użytkownikiem lokalu a skarżącą Wspólnotą i może być usunięta np. poprzez zapewnienie użytkownikowi odpowiedniego lokalu zastępczego na czas remontu. Również podnoszony brak dostępu nieruchomości Wspólnoty do drogi publicznej i brak zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich na dojazd sprzętu budowlanego przez ich nieruchomości, nie stanowi nieusuwalnej przeszkody, albowiem art. 47 ust. 2 prawa budowlanego daje inwestorowi w takiej sytuacji możliwość wystąpienia do organu administracji architektonicznobudowlanej z wnioskiem o rozstrzygnięcie w drodze decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości.

20 Reasumując, ponieważ sam obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w budynku jest wykonalny, brak jego dobrowolnej realizacji uzasadniał wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego celem jego przymusowej realizacji.

21 Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.