Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., VII SA/Wa 2460/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., VII SA/Wa 2460/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu zażalenia skargę oddala.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., znak [...]

3 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w związku z

4 art. 127§3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

5 administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), i art.

6 144 k.p.a. oraz art. 66 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez [...] Polska

7 Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dawniej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]) z

8 dnia 5 czerwca 2012 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez

9 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia z dnia [...] maja 2012r.,

10 ([...]), którym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie

11 ww. Spółki z dnia [...] września 2011 r na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z

12 dnia [...] sierpnia 2011 r., w przedmiocie odrzucenia wniosku z dnia 29 września 2006r., o

13 wznowieni postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel

14 wynagrodzenia Związku Artystów Scen Polskich ("ZASP") - uchylił własne

15 postanowienie w całości i zwrócił zażalenie.

16 W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca Spółka wniosła w

17 trybie art. 145a k.p.a. skargę z dnia 29 września 2006 r. o wznowienie postępowań

18 administracyjnych zakończonych orzeczeniami Komisji Prawa Autorskiego. Po złożeniu

19 przez skarżącą Spółkę skargi z dnia [...] listopada 2007 r. na bezczynność Komisji -

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2010 r., sygn.

21 akt I SAB/Wa 185/09, zobowiązał Komisję do rozpoznania ww. wniosku o wznowienie

22 postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komisja Prawa Autorskiego

23 odrzuciła wniosek skarżącej Spółki na podstawie art. 13§ 2 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1

24 oraz w zw. z art. 410 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1101 ust. 3

25 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.

26 Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm.). Postanowienie zostało doręczone skarżącej

27 Spółce w dniu 19 września 2011 r.

28 Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca Spółka wniósł za pośrednictwem

29 Komisji Zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podnosząc naruszenie

30 przez Komisję art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o

31 postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, art. 13§2 w

32 związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy z

33 dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz

34 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) - tzw.

35 ustawy nowelizującej, poprzez błędne zastosowanie. Skarżąca wskazała, że ustawa

36 nowelizująca nie obejmuje swym zakresem ani procedury dotyczącej poprzedniego

37 stanu prawnego, ani tym bardziej przepisów postępowania administracyjnego i w

38 związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji

39 administracyjnej o zatwierdzeniu tabel przez Komisję Prawa Autorskiego na podstawie i

40 w trybie przepisów k.p.a.

41 Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. [...] Minister Kultury i

42 Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie.

43 Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący złożył wniosek o ponowne

44 rozpoznanie sprawy. Zarzucił Ministrowi naruszenie przepisu art. 145a § 2 k.p.a., art.

45 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

46 poprzez niezastosowanie, art. 13 § 2 w związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art.

47 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej poprzez błędne zastosowanie,

48 naruszenie art. 1101 ustawy o prawie autorskim (...).

49 W tych warunkach zapadło zaskarżone postanowienie.

50 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że w sytuacji, gdy

51 postanowienie wydał minister, zgodnie z przepisem art. 127§ 3 k.p.a. w związku z art.

52 144 k.p.a., strona niezadowolona z rozstrzygnięcia ma prawo je kwestionować poprzez

53 złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawę wydania postanowienia w

54 niniejszej sprawie stanowi przepis art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.

55 Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym

56 uchylając zaskarżone postanowienie w całości lub w części w tym zakresie orzeka co

57 do istoty sprawy.

58 Organ wskazał, że postanowienie, objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie

59 sprawy, zostało podpisane przez Sekretarza stanu P. Ż. w dniu 30

60 maja 2012 r. W dniu tym, w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecny był

61 również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie natomiast z Zarządzeniem

62 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. (opubl. w

63 Dzienniku Urzędowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia

64 2012 r. poz. 1). Sekretarz stanu P. Ż. jest uprawniony do zastępowania

65 Ministra podczas jego nieobecności ( 2 pkt 1). Takie działanie doprowadziło do

66 naruszenia przepisów prawa powodujące wydanie przez organ rozstrzygnięcia

67 obarczonego wadą nieważności z tym, że w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali,

68 że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 1 k.p.a.,

69 zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie stosując art. 138 k.p.a.(wyrok Naczelnego

70 Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981 r.. sygn. akt I SA 472/81). Mając na

71 uwadze powyższe Minister oparł swe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2

72 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i uchylił w całości zaskarżone postanowienie.

73 Ponadto, Minister stwierdził, że zgodnie z art. 108 ust. 4 ustawy o prawie

74 autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października

75 2010r. od orzeczeń Komisji wydanych w sprawach o zatwierdzenie bądź odmowę

76 zatwierdzenia tabel wynagrodzeń służyło odwołanie do ministra właściwego do spraw

77 kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Na podstawie art. 1 pkt 6 ww. ustawy

78 nowelizującej art. 108 został uchylony. Zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do

79 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego już po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

80 Na skutek przepisów ustawy nowelizującej przepisy dotyczące działania Komisji Prawa

81 Autorskiego zostały gruntownie zmodyfikowane (również w zakresie trybu

82 procedowania Komisji oraz postępowania odwoławczego). W wyniku nowelizacji

83 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przestał pełnić rolę organu właściwego do

84 rozpatrywania odwołań od orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego. Przepisy przejściowe

85 ustawy nowelizującej nie uregulowały kwestii właściwości Ministra w zakresie odwołań

86 od orzeczeń Komisji. W odniesieniu do spraw o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń

87 ustawodawca ograniczył się do postanowienia, zgodnie z którym postępowania

88 wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel

89 wynagrodzeń oraz w sprawach o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu art.

90 107 ustawy o prawie autorskim (...), i nie zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej

91 ustawy, umarza się (art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej). W myśl obecnie

92 obowiązujących przepisów jedynym organem kompetentnym do rozpoznawania

93 wniosków, odwołań, a także zażaleń odnoszących się do orzeczeń Komisji Prawa

94 Autorskiego jest Sąd Okręgowy w Poznaniu (art. 11020 i art. 11021 ustawy o prawie

95 autorskim (...) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego

96 2011 r. w sprawie wyznaczenia sądu okręgowego właściwego do rozpoznawania

97 niektórych spraw z zakresu prawa autorskiego i praw pokrewnych, Dz. U. Nr 36, poz.

98 186).

99 Minister stwierdził, że wniosek skarżącej Spółki o wznowienie postępowania

100 powinna rozpoznać Komisja Prawa Autorskiego, jednak przedmiotem ustalenia w

101 niniejszym postępowaniu jest to, kto winien rozpoznać środek zaskarżenia od

102 orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego, nie zaś wniosek o wznowienie postępowania o

103 zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. Zgodnie z art. 110 ze znaczkiem 14 ww. ustawy,

104 podmiot nie zadowolony z orzeczenia Komisji w sprawie o zatwierdzenie tabeli

105 wynagrodzeń może złożyć, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu orzeczenia z

106 uzasadnieniem, wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli

107 wynagrodzeń, w całości albo w części, przez sąd. Kognicja Komisji Prawa Autorskiego,

108 Sądu Okręgowego w Poznaniu, a przed nowelizacją Ministra została ustanowiona

109 poprzez określenie rodzaju spraw, a nie postępowań. Poprzez pojęcie "sprawa" należy

110 rozumieć pewną kwestię, problem do rozstrzygnięcia, przedmiot postępowania w

111 znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast poprzez pojęcie "postępowanie" należy

112 natomiast rozumieć zespół reguł, zgodnie z którymi dana kwestia jest rozstrzygana.

113 Sprawy o zatwierdzenie tabel będzie dotyczyć każde postępowanie mające związek z

114 procesem zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Postępowanie z wniosku o wznowienie

115 postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń cechują co prawda pewne elementy

116 samodzielności w stosunku do postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, ale

117 jednocześnie postępowania te pozostają w ścisłym związku zależności. Istotą

118 wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia jest bowiem

119 powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego.

120 Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej. Nowe

121 orzeczenie rozstrzygające o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w

122 danej instancji rozstrzygana. W istocie zatem postępowanie z wniosku o wznowienie

123 postępowania może prowadzić do orzekania w przedmiocie zatwierdzenia tabel

124 wynagrodzeń. Z powyższego wywieść należy kognicję Sądu Okręgowego w Poznaniu

125 do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego. Ocenie w tym

126 postępowaniu podlegać bowiem może ostatecznie kwestia praw i obowiązków stron

127 postępowania, a zatem kwestia materialno-prawna wyznaczająca przedmiot tego

128 postępowania.

129 Minister stwierdził, że podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, wyrażony

130 między innymi przez Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 25 marca 2010 r.

131 (sygn. akt II SA/Op 145/10), zgodnie z którym organy administracji publicznej "winny

132 dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu

133 wydania decyzji. Obowiązek ten dotyczy przy tym również sytuacji gdy, przepisy prawa

134 ulegną zmianie w czasie miedzy wszczęciem postępowania, a rozpatrzeniem sprawy.

135 W takim przypadku zachowując jej tożsamość organy winny przy orzekaniu uwzględnić

136 nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów nie wynika co innego."(podobnie także w

137 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r.,

138 sygn. akt SA/Kr 541/09).

139 Reasumując organ stwierdził, że skoro w myśl przepisów obowiązujących w dniu

140 wydania zaskarżonego postanowienia, jak również w chwili rozpoznawania wniosku o

141 ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem, Minister Kultury i

142 Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji do rozpatrywania odwołań od

143 jakichkolwiek orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego, a w przepisach przejściowych nie

144 zastrzeżono utrzymania właściwości Ministra do jakichkolwiek spraw z tego zakresu,

145 należy uznać, że zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do niewłaściwego

146 organu i należało je zwrócić. Ewentualne rozpoznanie przez Ministra takiego odwołania

147 stanowiłoby w jego ocenie rażące naruszenie prawa. Organem kompetentnym do

148 rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu.

149 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe

150 postanowienie złożył [...] Polska sp. z o.o. ( dawniej [...] sp. z o.o.).

151 Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

152 ponownego rozpoznania zarzuciła naruszenia art. 145 § 2 k.p.a. oraz art. 149 k.p.a., a

153 także art. 170 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie, naruszenie art. 13 § 2 w zw. z art.

154 199 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 410 § 1 k.p.c. poprzez błędne zastosowanie, ponadto

155 naruszenie przepisów, art. 3 ust 4 ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i

156 prawach pokrewnych oraz art. 110 20 ustawy o prawie autorskim (...).

157 Skarżąca Spółka podniosła zasadność jej wniosku o wznowienie postępowania

158 w świetle stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności art. 108 ust 3

159 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Stwierdziła, że Wojewódzki Sąd

160 Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania sprawy w przedmiocie

161 bezczynności Ministra, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o wznowienie

162 postępowania . Po sześciu latach komisja wniosek o wznowienie odrzuciła . Orzeczenie

163 to jest błędne, wniosek o wznowienie postępowania wszczął to postępowania w dacie

164 jego złożenia tj. [...] września 2006r. Organem właściwym zatem do rozpoznania

165 wniosku jest Komisja praw Autorskich. Postępowanie nie dotyczy zatwierdzenia tabel ,

166 a zostało wniesione w przedmiocie wznowienia postępowania . Sąd cywilny nie jest

167 władny rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania, bo ten należy do organów

168 administracyjnych.

169 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w

170 zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

171 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

172 Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1

173 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002

174 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem

175 zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa

176 oraz trafności ich wykładni.

177 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada

178 przepisom prawa. Sąd w pełni akceptuje prawną argumentacje, zawartą w

179 uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

180 Odnosząc się do stanowiska skarżącej Spółki Sąd stwierdza, że postanowienie

181 Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiło rozstrzygnięcie w

182 przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, tymczasem zaskarżone

183 postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczyło właściwości organu

184 do rozpoznania zażalenia, na postanowienie Komisji. Zarzuty skarżącej Spółki są

185 formułowane w taki sposób, że zdają się świadczy o braku rozróżnienie tych dwu

186 trybów rozpoznania sprawy przez organy administracji.

187 Zarzuty skarżącej Spółki są nietrafne i w nie uzasadniony sposób w

188 okolicznościach sprawy dotyczą kwestii merytorycznego rozpoznania sprawy o

189 wznowienie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń przez

190 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Minister, wydając zaskarżone

191 postanowienie nie mógł naruszyć przepisu art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170

192 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez

193 niezastosowanie, gdyż przepisy te w ogóle nie mogły mieć zastosowania w sprawie,

194 skoro jej przedmiotem była ocena właściwości Ministra do rozpoznania zażalenia.

195 Podkreślmy jeszcze raz - Minister nie rozstrzygał kwestii wznowienia

196 postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, lecz jedynie kwestię właściwego

197 organu do rozpoznania środka zaskarżenia złożonego od postanowienia Komisji Prawa

198 Autorskiego.

199 Dodatkowo, Sąd stwierdza, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu

200 Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r., na które powołuje skarżąca

201 Spółka, nie dotyczyło Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, lecz Komisji. Sąd

202 zobowiązał Komisję do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie

203 postępowania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z

204 prawomocnym wyrokiem. Przedmiotem postępowania przed Sądem była wyłącznie

205 kwestia bezczynności Komisji w rozpoznaniu wniosku skarżącej Spółki. Sąd nie oceniał

206 zatem sprawy merytorycznie. Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na

207 bezczynność organu administracji nie wskazywał, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie winno

208 zostać wydane w sprawie, ani nie udzielał wskazówek co do merytorycznego

209 rozpoznania sprawy.

210 W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 13

211 § 2 w związku z art. 199 § 1 pkt 1 i art. 410 § 1 k.p.c., który zresztą poza jego

212 zgłoszeniem nie został uzasadniony przez skarżącą Spółkę.

213 Minister nie dopuścił się naruszenia przywoływanych wyżej przepisów, gdyż jako

214 organ administracji nie jest uprawniony do ich stosowania i przepisów tych w niniejszej

215 sprawie nie stosował.

216 Podobnie zgłoszony zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, nie

217 został przez skarżącą Spółkę uzasadniony. Sąd stwierdza, że Minister nie dopuścił się

218 naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, gdyż przepis ten nie był w niniejszej

219 sprawie stosowany. Przepis nie dotyczy kwestii, które są przedmiotem rozpoznania w

220 niniejszej sprawie tj. kompetencji organu do rozpoznania zażalenia.

221 Wreszcie, wbrew zarzutom skarżącej Spółki, nie doszło również przy wydawaniu

222 zaskarżonego postanowienia do naruszenia art. 11020 ustawy o prawie autorskim

223 (...).gdyż bezsprzecznie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jak prawidłowo to

224 wywiódł organ, właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd

225 Okręgowy w Poznaniu.

226 Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu

227 odpowiada dyspozycji przepisu art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji

228 publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

229 Właściwość organu musi wynikać z wyraźnego umocowania, właściwości organu nie

230 można domniemywać. Przepis z art. 66 § 3 k.p.a. stanowi zaś, że kiedy podanie

231 wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na

232 podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest

233 sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.

234 Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu

235 przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., doz. 270).