Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., VII SA/Wa 2459/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., VII SA/Wa 2459/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu zażalenia skargę oddala.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., znak [...]

3 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 138§1 pkt 2 w związku z

4 art. 127§3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

5 administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), i art.

6 144 k.p.a. oraz art. 66 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez [...] Polska

7 Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dawniej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]) z

8 dnia [...] czerwca 2012 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez

9 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia z dnia [...] maja 2012r.,

10 ([...]), którym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie

11 ww. Spółki z dnia [...] września 2011 r na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z

12 dnia [...] sierpnia 2011r., w przedmiocie odrzucenia wniosku z dnia [...]września 2006r., o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel

13 wynagrodzenia Związku Artystów Scen Polskich ( "ZASP") - uchylił własne

14 postanowienie w całości i zwrócił zażalenie.

15 W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca Spółka wniosła w

16 trybie art. 145a k.p.a. skargę z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie postępowań

17 administracyjnych zakończonych orzeczeniami Komisji Prawa Autorskiego. Po złożeniu

18 przez skarżącą Spółkę skargi z dnia [...] listopada 2007 r. na bezczynność Komisji -

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2010 r., sygn.

20 akt I SABAA/a 61/09, zobowiązał komisję do rozpoznania ww. wniosku o wznowienie

21 postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komisja Prawa Autorskiego

22 odrzuciła wniosek skarżącej Spółki na podstawie art. 13§ 2 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1

23 oraz w zw. z art. 410 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1101 ust. 3

24 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.

25 Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm.). Postanowienie zostało doręczone

26 Skarżącemu w dniu [...] września 2011 r.

27 Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca Spółka wniósł za pośrednictwem

28 Komisji Zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podnosząc naruszenie

29 przez Komisję art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o

30 postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, art. 13§2 w

31 związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 § 1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy z

32 dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz

33 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) - tzw.

34 ustawy nowelizującej, poprzez błędne zastosowanie. Skarżąca wskazała, że ustawa

35 nowelizująca nie obejmuje swym zakresem ani procedury dotyczącej poprzedniego

36 stanu prawnego, ani tym bardziej przepisów postępowania administracyjnego i w

37 związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji

38 administracyjnej o zatwierdzeniu tabel przez Komisję Prawa Autorskiego na podstawie i

39 w trybie przepisów k.p.a.

40 Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. [...] Minister Kultury i

41 Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie.

42 Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący złożył wniosek o ponowne

43 rozpoznanie sprawy. Zarzucił Ministrowi naruszenie przepisu art. 145a §2 k.p.a., art.

44 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

45 poprzez niezastosowanie, art. 13 § 2 w związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art.

46 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej poprzez błędne zastosowanie,

47 naruszenie art. 1101 ustawy o prawie autorskim (...)•

48 W tych warunkach zapadło zaskarżone postanowienie.

49 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że w sytuacji, gdy

50 postanowienie wydał minister, zgodnie z przepisem art. 127§ 3 k.p.a. w związku z art.

51 144 k.p.a., strona niezadowolona z rozstrzygnięcia ma prawo je kwestionować poprzez

52 złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawę wydania postanowienia w

53 niniejszej sprawie stanowi przepis art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.

54 Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym

55 uchylając zaskarżone postanowienie w całości lub w części w tym zakresie orzeka co

56 do istoty sprawy.

57 Organ wskazał, że postanowienie, objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie

58 sprawy, zostało podpisane przez Sekretarza stanu P. Ż. w dniu [...]

59 maja 2012 r. W dniu tym, w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecny był

60 również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie natomiast z Zarządzeniem

61 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. (opubl. w

62 Dzienniku Urzędowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia

63 2012 r. poz. 1). Sekretarz stanu P. Ż. jest uprawniony do zastępowania

64 Ministra podczas jego nieobecności (2 pkt 1). Takie działanie doprowadziło do

65 naruszenia przepisów prawa powodujące wydanie przez organ rozstrzygnięcia

66 obarczonego wadą nieważności z tym, że w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali,

67 że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 1 k.p.a.,

68 zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie stosując art. 138 k.p.a.( wyrok Naczelnego

69 Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981r.. sygn. akt I SA 472/81). Mając na

70 uwadze powyższe Minister oparł swe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2

71 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i uchylił w całości zaskarżone postanowienie.

72 Ponadto, Minister stwierdził, że zgodnie z art. 108 ust. 4 ustawy o prawie

73 autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października

74 2010r. od orzeczeń Komisji wydanych w sprawach o zatwierdzenie bądź odmowę

75 zatwierdzenia tabel wynagrodzeń służyło odwołanie do ministra właściwego do spraw

76 kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Na podstawie art. 1 pkt 6 ww. ustawy

77 nowelizującej art. 108 został uchylony. Zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do

78 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego już po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

79 Na skutek przepisów ustawy nowelizującej przepisy dotyczące działania Komisji Prawa

80 Autorskiego zostały gruntownie zmodyfikowane (również w zakresie trybu

81 procedowania Komisji oraz postępowania odwoławczego). W wyniku nowelizacji

82 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przestał pełnić rolę organu właściwego do

83 rozpatrywania odwołań od orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego. Przepisy przejściowe

84 ustawy nowelizującej nie uregulowały kwestii właściwości Ministra w zakresie odwołań

85 od orzeczeń Komisji. W odniesieniu do spraw o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń

86 ustawodawca ograniczył się do postanowienia, zgodnie z którym postępowania

87 wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel

88 wynagrodzeń oraz w sprawach o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu art.

89 107ustawy o prawie autorskim (...), i nie zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej

90 ustawy, umarza się (art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej). W myśl obecnie

91 obowiązujących przepisów jedynym organem kompetentnym do rozpoznawania

92 wniosków, odwołań, a także zażaleń odnoszących się do orzeczeń Komisji Prawa

93 Autorskiego jest Sąd Okręgowy w Poznaniu (art. 1 1020 i art. 11021 ustawy o prawie

94 autorskim (...) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego

95 2011 r. w sprawie wyznaczenia sądu okręgowego właściwego do rozpoznawania

96 niektórych spraw z zakresu prawa autorskiego i praw pokrewnych, Dz. U. Nr 36, poz.

97 186).

98 Minister stwierdził, że wniosek skarżącej Spółki o wznowienie postępowania

99 powinna rozpoznać Komisja Prawa Autorskiego, jednak przedmiotem ustalenia w

100 niniejszym postępowaniu jest to, kto winien rozpoznać środek zaskarżenia od

101 orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego, nie zaś wniosek o wznowienie postępowania o

102 zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. Zgodnie z art. 110 ze znaczkiem 14 ww. ustawy,

103 podmiot nie zadowolony z orzeczenia Komisji w sprawie o zatwierdzenie tabeli

104 wynagrodzeń może złożyć, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu orzeczenia z

105 uzasadnieniem, wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli

106 wynagrodzeń, w całości albo w części, przez sąd. Kognicja Komisji Prawa Autorskiego,

107 Sądu Okręgowego w Poznaniu, a przed nowelizacją Ministra została ustanowiona

108 poprzez określenie rodzaju spraw, a nie postępowań. Poprzez pojęcie "sprawa" należy

109 rozumieć pewną kwestię, problem do rozstrzygnięcia, przedmiot postępowania w

110 znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast poprzez pojęcie "postępowanie" należy

111 natomiast rozumieć zespół reguł, zgodnie z którymi dana kwestia jest rozstrzygana.

112 Sprawy o zatwierdzenie tabel będzie dotyczyć każde postępowanie mające związek z

113 procesem zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Postępowanie z wniosku o wznowienie

114 postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń cechują co prawda pewne elementy

115 samodzielności w stosunku do postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, ale

116 jednocześnie postępowania te pozostają w ścisłym związku zależności. Istotą

117 wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia jest bowiem

118 powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego.

119 Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej. Nowe

120 orzeczenie rozstrzygające o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w

121 danej instancji rozstrzygana. W istocie zatem postępowanie z wniosku o wznowienie

122 postępowania może prowadzić do orzekania w przedmiocie zatwierdzenia tabel

123 wynagrodzeń. Z powyższego wywieść należy kognicję Sądu Okręgowego w Poznaniu

124 do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego. Ocenie w tym

125 postępowaniu podlegać bowiem może ostatecznie kwestia praw i obowiązków stron

126 postępowania, a zatem kwestia materialno-prawna wyznaczająca przedmiot tego

127 postępowania.

128 Minister stwierdził, że podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd wyrażony

129 między innymi przez Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 25 marca 2010 r.

130 (sygn. akt II SA/Op 145/10), zgodnie z którym organy administracji publicznej "winny

131 dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu

132 wydania decyzji. Obowiązek ten dotyczy przy tym również sytuacji gdy, przepisy prawa

133 ulegną zmianie w czasie miedzy wszczęciem postępowania, a rozpatrzeniem sprawy.

134 W takim przypadku zachowując jej tożsamość organy winny przy orzekaniu uwzględnić

135 nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów nie wynika co innego."(podobnie także w

136 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r.,

137 sygn. akt SA/Kr 541/09).

138 Reasumując organ stwierdził, że skoro w myśl przepisów obowiązujących w dniu

139 wydania zaskarżonego postanowienia, jak również w chwili rozpoznawania wniosku o

140 ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej Postanowieniem, Minister Kultury i

141 Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji do rozpatrywania odwołań od

142 jakichkolwiek orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego, a w przepisach przejściowych nie

143 zastrzeżono utrzymania właściwości Ministra do jakichkolwiek spraw z tego zakresu,

144 należy uznać, że zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do niewłaściwego

145 organu i należało je zwrócić. Ewentualne rozpoznanie przez Ministra takiego odwołania

146 stanowiłoby w jego ocenie rażące naruszenie prawa. Organem kompetentnym do

147 rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu.

148 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe

149 postanowienie złożył [...] Polska sp.z o.o. ( dawniej [...] sp.z o.o.).

150 Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

151 ponownego rozpoznania zarzuciła naruszenia art. 145 § 2 k.p.a. oraz art. 149 k.p.a., a

152 także art. 170 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie, naruszenie art. 13 § 2 w zw. z art.

153 199 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 410 § 1 k.p.c. poprzez błędne zastosowanie, ponadto

154 naruszenie przepisów, art. 3 ust 4 ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i

155 prawach pokrewnych oraz art. 1 10 20 ustawy o prawie autorskim (...).

156 Skarżąca Spółka podniosła zasadność jej wniosku o wznowienie postepowanai

157 w świetle stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności art. 108 ust 3

158 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Stwierdziła, że Wojewódzki Sąd

159 Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania sprawy w przedmiocie

160 bezczynności Ministra, zobowiązali organ do rozpoznania wniosku o wznowienie

161 postępowania . po sześciu latach komisja wniosek o wznowienie odrzuciła . Orzeczenie

162 to jest błędne, wniosek o wznowienie postępowania wszczął to postępowania w dacie

163 jego złożenia tj. [...] września 2006r., Organem właściwym zatem do rozpoznania

164 wniosku jest Komisja praw Autorskich. Postępowanie nie dotyczy zatwierdzenia tabel ,

165 a zostało wniesione w przedmiocie wznowienia postępowania . Sąd cywilny nie jest

166 władny rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania, bo ten należy do organów

167 administracyjnych.

168 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w

169 zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

170 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

171 Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1

172 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002

173 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem

174 zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa

175 oraz trafności ich wykładni.

176 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada

177 przepisom prawa. Sąd w pełni akceptuje prawną argumentacje, zawartą w

178 uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

179 Odnosząc się do stanowiska skarżącej Spółki Sąd stwierdza, że postanowienie

180 Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiło rozstrzygnięcie w

181 przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, tymczasem zaskarżone

182 postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczyło właściwości organu

183 do rozpoznania zażalenia, na postanowienie Komisji. Zarzuty skarżącej Spółki są

184 formułowane w taki sposób, że zdają się świadczy o braku rozróżnienie tych dwu

185 trybów rozpoznania sprawy przez organy administracji.

186 Zarzuty skarżącej Spółki są nietrafne i w nie uzasadniony sposób w

187 okolicznościach sprawy dotyczą kwestii merytorycznego rozpoznania sprawy o

188 wznowienie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń przez

189 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Minister, wydając zaskarżone

190 postanowienie nie mógł naruszyć przepisu art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170

191 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez

192 niezastosowanie, gdyż przepisy te w ogóle nie mogły mieć zastosowania w sprawie,

193 skoro jej przedmiotem była ocena właściwości Ministra do rozpoznania zażalenia.

194 Podkreślmy jeszcze raz - Minister nie rozstrzygał kwestii wznowienia

195 postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, lecz jedynie kwestię właściwego

196 organu do rozpoznania środka zaskarżenia złożonego od postanowienia Komisji Prawa

197 Autorskiego.

198 Dodatkowo, Sąd stwierdza, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu

199 Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2010 r., na które powołuje skarżąca

200 Spółka, nie dotyczyło Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, lecz Komisji. Sąd

201 zobowiązał Komisję do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie

202 postępowania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z

203 prawomocnym wyrokiem. Przedmiotem postępowania przed Sądem była wyłącznie

204 kwestia bezczynności Komisji w rozpoznaniu wniosku skarżącej Spółki. Sąd nie oceniał

205 zatem sprawy merytorycznie. Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na

206 bezczynność organu administracji nie wskazywał, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie winno

207 zostać wydane w sprawie, ani nie udzielał wskazówek co do merytorycznego

208 rozpoznania sprawy.

209 W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 13 §

210 2 w związku z art. 199 § 1 pkt 1 i art. 410 § 1 k.p.c., który zresztą poza jego

211 zgłoszeniem nie został uzasadniony przez skarżącą Spółkę.

212 Oczywiste jest, że Minister nie dopuścił się naruszenia przywoływanych wyżej

213 przepisów gdyż jako organ administracji nie jest uprawniony do ich stosowania i

214 przepisów tych w niniejszej sprawie nie stosował.

215 Podobnie zgłoszony zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, nie

216 został przez Skarżącą Spółkę uzasadniony. Sąd stwierdza, że Minister nie dopuścił się

217 naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, gdyż przepis ten nie był w niniejszej

218 sprawie stosowany. Przepis nie dotyczy kwestii, które są przedmiotem rozpoznania w

219 niniejszej sprawie tj. kompetencji organu do rozpoznania zażalenia.

220 Wreszcie, wbrew zarzutom skarżącej Spółki, nie doszło również przy wydawaniu

221 zaskarżonego postanowienia do naruszenia art. 1 1020 ustawy o prawie autorskim

222 (...).gdyż bezsprzecznie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jak prawidłowo to

223 wywiódł organ, właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd

224 Okręgowy w Poznaniu.

225 Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu

226 odpowiada dyspozycji przepisu art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji

227 publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

228 Właściwość organu musi wynikać z wyraźnego umocowania, właściwości organu nie

229 można domniemywać. Przepis z art. 66 § 3 k.p.a. stanowi zaś, że kiedy podanie

230 wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na

231 podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest

232 sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.

233 Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

234 w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu

235 przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).