Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2012 r., VII SA/Wa 2451/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2012 r., VII SA/Wa 2451/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. D. i B. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala

Uzasadnienie

2 Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało

3 następujący przebieg:

4 Pismem z dnia 8 marca 2010 r. Z. i B. D., powołując się na art.

5 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

6 administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej

7 k.p.a.), wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją

8 [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007

9 r., Nr [...] podając, że: "W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż strona

10 (W. W.) uzupełnił żądaną dokumentację i w chwili obecnej brak jest

11 przedmiotu postępowania". Podali także, iż "w zakresie uchybień jakie rzekomo miały

12 zostać usunięte był montaż barier na balkonach, jednak niestety do dnia dzisiejszego

13 taki montaż nie nastąpił. Wskazuje to zatem na to, iż zebrany w sprawie materiał jest

14 fałszywy". Na potwierdzenie swych twierdzeń wnioskodawcy przedstawili dwa zdjęcia

15 budynku, który jak wskazali należy do W. W.

16 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...]

17 kwietnia 2010 r., Nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego

18 własną ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...].

19 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r.,

20 znak: [...], w wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawców,

21 uchylił ww. decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego

22 rozpatrzenia temu organowi.

23 Uzasadniając decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że gdy

24 strona wskazuje swe żądanie niedostatecznie precyzyjnie, obowiązkiem organu jest

25 wezwanie wnoszącego podanie do sprecyzowania stanowiska w nim zawartego wraz z

26 pouczeniem o konsekwencjach wynikających z braku odpowiedzi na wezwanie.

27 Ponadto, organowi rozpatrującemu sprawę podania o wznowienie postępowania

28 pochodzącego od strony wolno badać jedynie kwestię zachowania jednomiesięcznego

29 terminu do złożenia podania określonego w art. 148 k.p.a. Stwierdził również, że strona

30 musi udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do

31 wznowienia postępowania, a także, jeżeli powołuje się na okoliczność wskazaną w art.

32 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - sfałszowanie dowodu - musi przedłożyć organowi dowód w postaci

33 orzeczenia sądowego stwierdzającego sfałszowanie dowodu.

34 Rozpoznając ponownie sprawę, organ wojewódzki wezwał Z. i B.

35 D. do wskazania jaki dowód, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy

36 okoliczności faktyczne, został sfałszowany, przedłożenia prawomocnego orzeczenie sądu

37 bądź innego właściwego organu potwierdzającego ten fakt oraz podania dokładnej daty

38 (dzień, miesiąc, rok), dowiedzenia się o zaistnieniu powyższej przesłanki wznowienia

39 postępowania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

40 W odpowiedzi na wezwanie organu, Z. i B. D. oświadczyli, że w

41 decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] czerwca

42 2007 r. kłamliwie stwierdzono, iż właściciel budynku znajdującego się na działce nr [...]

43 w P. wykonał obowiązki wynikające z decyzji tego organu z dnia [...] lutego

44 2005 r., znak:[...], która nakazywała wyłączenie z

45 użytkowania balkonów na parterze i pierwszym piętrze budynku mieszkalnego, z uwagi

46 na brak barier ochronnych, do czasu usunięcia nieprawidłowości, w terminie

47 natychmiastowym. Wskazali także, że użytkowanie balkonu zauważyli w pierwszym

48 tygodniu marca. Zdaniem wnioskodawców kłamstwem jest również zawarte w piśmie

49 organu powiatowego z dnia [...] czerwca 2007 r. adresowanym do organu

50 wojewódzkiego, stwierdzenie, że w trakcie kontroli nieruchomości nr [...] w

51 miejscowości P. oraz w przedmiotowym budynku mieszkalnym nie

52 stwierdzono nieprawidłowości, które mogłyby zagrozić osobom przebywającym na

53 nieruchomości nr [...] oraz na nieruchomościach sąsiednich. Ponadto, wskazali na fakt,

54 iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] czerwca

55 2007 r. została wydana w oparciu o art. 105 § 2 k.p.a., który nie miał w sprawie

56 zastosowania.

57 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]

58 grudnia 2010 r., Nr [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania

59 zakończonego własną ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...].

60 W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że wnioskodawcy nie przedstawili,

61 pomimo jednoznacznego wezwania, prawomocnego orzeczenie sądu bądź innego

62 właściwego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodu w sprawie, której

63 wznowienia się domagają. W sprawie nie występuje też przesłanka określona w art. 145

64 § 2 k.p.a., tj. oczywistość sfałszowania dowodu lub popełnienie przestępstwa przy

65 jednoczesnym stwierdzeniu, że wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia

66 niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu

67 społecznego.

68 W wyniku rozpoznania odwołania Z. i B. D., od wymienionej

69 decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r"

70 znaku: [...] ponownie uchylił decyzję organu wojewódzkiego i

71 przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach swojego rozstrzygnięcia

72 wskazał, że w związku z faktem, iż wnioskodawcy złożyli wniosek o wznowienie

73 postępowania z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., organ

74 wojewódzki winien dokonać oceny przyczyny wznowienia, na którą powołują się

75 wnioskodawcy, po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania,

76 albowiem brak jest przeszkód formalnoprawnych do wznowienia postępowania.

77 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia

78 [...] marca 2011 r., Nr [...] wznowił na wniosek Z. i B. D.

79 postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją ostateczną z dnia [...] lipca

80 2007 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru

81 Budowlanego w Z. z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...], którą umarzono postępowanie w sprawie legalności budynku mieszkalnego wraz z ogrodzeniem zlokalizowanym w miejscowości P. [...] należącego do W. W. . Następnie organ, decyzją z dnia [...] lipca 2011

82 r., nr [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia

83 własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...].

84 W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że jego decyzja z dnia [...]

85 lipca 2007 r., Nr [...] została wydana w związku ze stwierdzeniem, iż sporny

86 budynek zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Urząd

87 Rejonowy w L. z dnia [...] kwietnia 1991 r., Nr [...] a

88 właściwy organ - Wójt Gminy P., nie wniósł sprzeciwu do jego użytkowania.

89 Zdaniem organu, wobec tych bezspornych ustaleń nie można twierdzić, iż budynek

90 został wybudowany i jest użytkowany nielegalnie. Tym samym, w ocenie organu dalsze

91 postępowanie administracyjne w sprawie legalności budynku stało się

92 bezprzedmiotowe.

93 Organ dodał, że kwestia montażu barier na balkonach budynku na posesji nr [...]

94 w P., powołana we wniosku nie była w ogóle brana pod uwagę przy

95 wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Wskazał, iż sprawa ta nie jest okolicznością

96 która odpowiada treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., na który to przepis wnioskodawcy się

97 powołują. Przepis ten mówi bowiem o sfałszowaniu dowodu istotnego z punktu

98 widzenia wydanego rozstrzygnięcia. Zagadnienia zaś powołane we wniosku nie miały

99 żadnego znaczenia przy wydawaniu decyzji Nr [...]. Odnosząc się do innych

100 kwestii poruszonych w piśmie wnioskujących z dnia [...] listopada 2010 r. zatytułowanym

101 "Oświadczenie" organ wskazał, że nie są to okoliczności stanowiące w świetle art. 145 i

102 145 a k.p.a. podstawę do wznowienia postępowania, z tego też względu nie mogą być

103 przedmiotem rozpoznania w toku niniejszego postępowania.

104 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. i

105 B. D. od wymienionej decyzji organu wojewódzkiego, decyzją z dnia

106 [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1

107 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2011 r.

108 W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został

109 złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W ocenie organu,

110 weryfikowana w trybie wznowieniowym decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca

111 2007 r. nie jest obarczona wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., na którą to

112 powołują się odwołujący się.

113 Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną

114 wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla

115 sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

116 W przedmiotowej zaś sprawie skarżący domagali się wznowienia postępowania

117 na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, jednakże nie przedłożyli organowi

118 dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był

119 sfałszowany, co stanowiło podstawę do odmowy uchylenia decyzji. Organ odwoławczy

120 stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

121 Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. odpowiada prawu i dlatego utrzymał ją w mocy.

122 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

123 Warszawie wniosła Z. D. i B. D. wnosząc o jej uchylenie.

124 Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili, że narusza ona: art. 149 § 2, art. 15, art.

125 10, art. 73 k.p.a. oraz art. 145 § 2 oraz 107 § 1 k.p.a.

126 Skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja nie zawiera wszystkich elementów

127 wskazanych w art. 107 § 1 k.p.a. albowiem nie zawiera uzasadnienia faktycznego i

128 prawnego. Nie zostały także ich zdaniem przeanalizowane wszystkie argumenty

129 poparte dokumentacją. Zarzucili, iż zarówno organ I jak i II instancji nie przeprowadził

130 postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie. Ponadto, żaden z organów nie

131 umożliwił skarżącym wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,

132 a tym samym pozbawieni zostali oni czynnego udziału w postępowaniu

133 administracyjnym, co stanowi naruszenie art. 10 k.p.a. i art. 73 k.p.a. Zaznaczyli, iż

134 organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich kwestii zawartych w odwołaniu z dnia 22

135 lipca 2011 r., z dnia 4 stycznia 2011 r. a także w piśmie z dnia 31 maja 2010 r..

136 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w

137 zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

138 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

139 Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru

140 Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. pod względem zgodności z prawem, w myśl

141 art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.

142 Nr 153, poz. 1269 z późn zm.), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi, decyzja ta

143 nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu

144 uzasadniającym jej uchylenie, dlatego też skarga Z. D. i B.

145 D. nie zasługuje na uwzględnienie.

146 Należy podkreślić, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z

147 nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja

148 prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym.

149 Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest

150 prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między

151 tym postępowaniem, a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją

152 ostateczną. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9

153 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92, granica postępowania w sprawie wznowienia

154 postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej

155 decyzja ostateczną (ONSA 1993, z. 4 poz. 92). Celem wznowionego postępowania jest

156 ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie

157 ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na

158 byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji

159 dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji

160 rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została

161 wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje

162 wydane po wznowieniu postępowania zatem dotyczą w końcowym rezultacie bytu

163 prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.

164 W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego

165 ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z

166 dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] wskazując jako podstawę wznowienia

167 postępowania przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

168 W toku wznowionego postępowania organy bardzo wnikliwie przeanalizowały

169 podane przez skarżących przyczyny wznowienia i w ocenie Sądu niewadliwie uznały, iż

170 w sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż nie wystąpiła

171 żadna z podstaw wznowienia postępowania wskazana przez Z. D. i

172 B. D.

173 Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. podstawą wznowienia

174 postępowania jest wykazanie, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla

175 sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Aby można przyjąć wystąpienie tej

176 przesłanki, muszą być spełnione dwa warunki, tj. w danej sprawie musi w prowadzonym

177 postępowaniu dowodowym wystąpić fałszywy dowód oraz sfałszowanie tego dowodu

178 musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu (zob. np.

179 wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 236/10, Lex nr

180 676051; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA 989/99, Lex nr 48571).

181 Określony w art. 145 § 2 k.p.a. wyjątek od zasady, że okoliczności wymienione w art.

182 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - (dowody fałszywe, decyzje wydane w wyniku przestępstwa) winny

183 być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, może mieć miejsce jedynie

184 wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia

185 niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu

186 społecznego (zob. np. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1998 r. sygn. akt SA/Sz 245/98,

187 Lex nr 34900).

188 Jak trafnie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego strona, która

189 domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód zgromadzony w

190 prowadzonym postępowaniu dowodowym okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.),

191 musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego

192 stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji

193 przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie (zob. np. wyrok WSA w

194 Warszawie z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2214/09, Lex nr 760086;

195 wyrok NSa z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99, Lex nr 55743).

196 Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący Z. D. i B.

197 D. takiego dowodu nie przedstawili, co oznacza, iż słusznie organy administracji

198 publicznej, prowadząc postępowanie po wznowieniu postępowania administracyjnego

199 zakończanego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2007 r. uznały, że wskazana

200 podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wystąpiła.

201 Zatem brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej [...]

202 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...].

203 Zważywszy na powyższe Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w

204 związku z czym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami

205 administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.