Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2013 r., VII SA/Wa 234/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2013 r., VII SA/Wa 234/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S.D. kwotę 500 złotych (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]

3 września 2012 r., na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks

4 postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 171, ze zm.) zw. dalej

5 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania

6 budynku garażowego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...]. w

7 [...] wszczęte na wniosek S. D. właściciela sąsiedniej

8 nieruchomości.

9 Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdził w uzasadnieniu, ze

10 podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 02.03.2010 r. ustalono, że na nieruchomości

11 przy ul. [...] w [...], składającej się z działek nr ew[...]. i [...] i

12 stanowiących własność H. i R. K., znajduje się budynek garażowy w

13 budowie. Inwestorzy przedłożyli decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia

14 [...].09.2007 r., znak: [...] udzielającą pozwolenia na budowę garażu

15 trzystanowiskowego na w/w nieruchomości oraz dziennik budowy prowadzony na

16 bieżąco z zapisem geodety w wytyczeniu położenia obiektu na gruncie. Budowa w/w

17 obiektu w dniu kontroli nie była zakończona.

18 Pracownicy powiatowego inspektoratu w dniu 24.06.2012 r. dokonali ponownej

19 kontroli w/w nieruchomości, która również nie wykazała zmiany sposobu użytkowania

20 garażu na obiekt usługowy, a zaparkowane w dniu kontroli samochody na w/w

21 nieruchomości sprawdzono według dowodów rejestracyjnych i ustalono, że należą do

22 właścicieli nieruchomości i ich członków rodziny.

23 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z

24 dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy

25 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania S.

26 D. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru

27 Budowlanego w [...] nr [...] z dn. [...].09.2012 r., dotyczącą umorzenia

28 postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku garażowego,

29 zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...].

30 [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w

31 uzasadnieniu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał

32 prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy i zasadnie umorzył

33 postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 Kpa.

34 Skargę na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]

35 stycznia 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

36 S. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją

37 poprzedzającej. S. D. podniósł, że w garażu trzystanowiskowym z częścią

38 gospodarczą znajdującym się na działce przy ul. ul. [...] w [...]

39 wykonywane są usługi blacharsko-lakiernicze o dużej intensywności, które są bardzo

40 uciążliwe dla niego i jego rodziny.

41 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w

42 zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

43 Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2013r. uczestnik postępowania

44 R. K. oświadczył, że on nie prowadzi działalności gospodarczej, natomiast

45 działalność, polegającą na usługach blacharskich i lakierniczych, prowadzi jego syn.

46 Syn prowadzi działalność pod budynkiem a jak jest ciepło to na podwórku.

47 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

48 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.

49 art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

50 (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o

51 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. 2012, poz. 270) zw. dalej

52 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod

53 względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami

54 postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm

55 prawa materialnego.

56 Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy, Sąd

57 doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej

58 decyzji oraz decyzji organu I instancji.

59 W ocenie Sądu, postępowanie na podstawie, którego wydano zaskarżoną decyzję

60 jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów

61 postępowania administracyjnego, gdyż organ orzekający w sprawie nie dopełnił

62 obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej

63 rozstrzygnięcia. Obowiązek organu administracji państwowej wyczerpującego zbadania

64 wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć

65 jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa,

66 wynika z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Realizację tej zasady zapewniają

67 przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie

68 dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Dziale II k.p.a. organ administracji

69 w toku postępowania administracyjnego jest zobowiązany do przeprowadzenia

70 postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych

71 okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem

72 przepisów materialno-prawnych.

73 W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego oparte

74 zostało wyłącznie na oświadczeniach osób złożonych w toku przeprowadzonego

75 postępowania mianowicie: R. K. i członków jego rodziny wskazujących, że

76 budynek garażowy użytkowany jest zgodnie z jego przeznaczeniem.

77 Tymczasem w aktach sprawy znajdują się oświadczenia S. D.

78 właściciela śąsiedniej działki, który załączając zdjęcia obrazujące stan sąsiedniej działki

79 podtrzymuje swoje stanowisko o prowadzonej na tej działce działalności gospodarczej -

80 lakierniczo-blacharskiej. Wyjaśnienia złożone na rozprawie przez R. K.

81 potwierdzają prowadzenie takiej działalności.

82 Organ do tych zarzutów nie odniósł się w jakikolwiek sposób, mimo iż zadaniem

83 uzasadnienia faktycznego jest przekonanie strony o prawidłowości decyzji.

84 Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom

85 administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie, co do okoliczności

86 faktycznych dokonano wszystkich koniecznych ustaleń, a także rozważenia toku

87 rozumowania organu wydającego decyzję oraz sprawdzenia motywów rozstrzygnięcia.

88 W postępowaniu tym organ odwoławczy dokonuje weryfikacji dotychczasowej

89 procedury postępowania, jak również wykorzystanych w rozstrzygnięciu przepisów

90 prawa materialnego. Dokonując weryfikacji organ odwoławczy powinien zbadać zarzuty

91 strony, a w uzasadnieniu decyzji administracyjnej odnieść się do nich, szczególnie jeśli

92 zarzuty dotyczą sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie

93 powinno wyjaśniać zatem wszystkie okoliczności sprawy i podniesione zarzuty. Braki w

94 uzasadnieniu powodują, iż nie można określić przesłanek, którymi kierował się organ

95 wydając rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób nie podzielić zarzutu

96 skargi dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

97 Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może

98 przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności

99 dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

100 Zatem każdy dowód jaki mógłby przybliżyć organ prowadzący postępowanie ku

101 prawdzie, powinien być przeprowadzony, chyba że przeprowadzone już postępowanie

102 dowodowe potwierdziło okoliczności, które mają być dowiedzione wnioskami

103 dowodowym zgłaszanymi przez stronę. Szczególnie dotyczy to sytuacji, kiedy strona

104 zgłasza wniosek dowodowy na istotne w sprawie okoliczności, co do których to organ

105 administracji sformułował odmienne stanowisko. Jeżeli strona wskazuje dowód, który

106 ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową

107 odmienną, taki dowód powinien być przeprowadzony przez organ (por. wyrok NSA z

108 dnia 4 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 2164/00 ONSA 2003/1/33).

109 W rozpatrywanej sprawie organ nie mógł wydać decyzji wyłącznie w oparciu o

110 oświadczenia osób powołanych w zaskarżonej decyzji, pomijając jednocześnie inne

111 oświadczenia i nie wyjaśniając motywów swego rozstrzygnięcia. Oświadczenie strony

112 nie jest szczególnym środkiem dowodowym i podlega ono ocenie przez organ

113 administracji publicznej na zasadach i w trybie przewidzianych w kodeksie.

114 W orzecznictwie sądowo-administracyjnym i literaturze przedmiotu ugruntowało

115 się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z

116 którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych

117 zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona

118 powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom

119 postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie bowiem

120 do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a i 80 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji

121 administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ

122 administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego

123 bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy.

124 W niniejszej sprawie ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez

125 Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była nieobiektywna,

126 gdyż dokonano ją przez pryzmat okoliczności przytoczonych przez jedną stronę

127 postępowania, a mianowicie inwestora.

128 Ponownie rozpatrując sprawę organy winny mieć na względzie, iż dopiero po

129 prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego będą mogły stwierdzić czy w sprawie

130 zaistniały przesłanki do udzielenia pozwolenia na użytkowanie, czy też zaistniała

131 konieczność orzeczenia rozbiórki obiektu, przede wszystkim zaś ustalić prawidłowe

132 przepisy prawa materialnego w oparciu, o które organ wyda orzeczenie merytoryczne.

133 Niepodjęcie przez organy administracji państwowej czynności zmierzających do

134 należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne

135 znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego,

136 co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I

137 instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

138 4