Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2304/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2304/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. B. S.A. z siedzibą w (...) na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę

Uzasadnienie

2 Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB dla [...] Nr [...] z dnia [...].07.211r. znak: [...], nakładające na [...]z siedzibą w W. (dalej: strona, skarżąca) grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych) z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].07.2011r. nałożonego decyzją PINB dla [...] Nr [...]z dnia [...].02.2011r. znak: [...], nakazującą stronie rozbiórkę przestrzennego rusztowania z rozpiętą na nim wielkopowierzchniową powłoką z nadrukiem reklamowym wzniesionego samowolnie w rejonie ulic [...]i [...] w W.

3 Podstawą materialnoprawną postanowienia były przepisy art. 119 §1 i art. 121 §2 i 4 w związku z art. 17 §1 oraz art. 20 §1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 - tekst jednolity z późniejszymi zmianami).

4 Jak wynika z akt sprawy, w związku z niewykonaniem przez [...] S.A. obowiązku nałożonego decyzją PINB dla [...] Nr [...] z dnia [...].02.2011r., znak: [...], organ powiatowy działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z w/w decyzji.

5 W dniu 15.06.201r. do podmiotu zobowiązanego zostało skierowane upomnienie, wzywające do wykonania obowiązku, doręczone w dniu 15.06.2011r. W dniu 05.07.2011r organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie stronie w dniu 15.07.2011r. wszczęło postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie.

6 W piśmie z dnia 07.07.2011r. [...] S.A. poinformowała organ egzekucyjny o zamiarze dobrowolnego wykonania ciążącego na niej obowiązku do dnia 23.07.2011r.

7 W dniu 25.07.2011r. dokonał czynności kontrolnych, w wyniku których stwierdzono, że obowiązek wynikający z decyzji PINB dla [...] PINB dla [...] Nr [...] z dnia [...].02.2011r. znak: [...] nie został wykonany.

8 W związku z powyższymi ustaleniami postanowieniem Nr [...]z dnia [...].07.2011r. znak [...]PINB dla [...] nałożył na podmiot zobowiązany grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych) z powodu uchylania się od wykonania egzekwowanego obowiązku.

9 Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Wskazując na treść własnych oświadczeń z dnia 07.07.2011r. oraz z dnia 25.07.2011r. wyraziła pogląd o bezzasadności decyzji o nałożeniu grzywny. Dodatkowo poinformowała, iż reklama zostanie zdemontowana w dniu 01.08.2011r. zwracając się równocześnie o przybycie Inspektora PINB na miejsce demontażu konstrukcji, w celu spisania protokołu usunięcia wieszaka reklamowego.

10 Organ powiatowy w dniu 08.08.2011r. dokonał ponownych czynności kontrolnych, w wyniku których stwierdzono, że obowiązek wynikający z decyzji PINB dla [...] Nr [...] z dnia [...].02.2011r. znak: [...] nie został w całości wykonany. Podmiot zobowiązany zlikwidował jedynie rozpiętą na rusztowaniu powłokę reklamową.

11 Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]sierpnia 2011r. wskazał na niezbędne elementy postanowienia o nałożeniu grzywny określone w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nie uiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze stwierdzając, iż organ egzekucyjny wydając objęte zażaleniem postanowienie Nr [...] zastosował się do dyspozycji cytowanego przepisu. Nadto zaakceptował uzasadnienie organu egzekucyjnego w odniesieniu do wysokości nałożonej na podstawie art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślił, że pomimo faktu, iż decyzja organu powiatowego Nr [...] stała się ostateczna, podmiot zobowiązany nie wykonał obowiązku z niej wynikającego.

12 Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zarówno częściowe wykonanie obowiązku jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania dyspozycji aktu administracyjnego nakładającego na określony podmiot obowiązek wynikający z przepisów Prawa budowlanego. Powołując się na treść przepisu art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podał, iż w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.

13 Ponadto podał, iż według art. 126 ww ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.

14 Strona wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

15 Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

16 - art. 7 § 2 oraz art. 119 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), poprzez błędne przyjęcie, że ma on zastosowanie w sprawie,

17 - naruszenie przepisów k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy,

18 W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 PPSA.

19 Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując prezentowaną dotychczas argumentację.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

22 Podstawą nałożenia na stronę grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym był fakt niewywiązania się z obowiązku rozbiórki przestronnego rusztowania z rozpiętą wielopowierzchniową powłoką z nadrukiem reklamowym wzniesionego samowolnie w rejonie ulic [...] w W.

23 Jak wynika z art. 119 § 1 ustawy Postępowanie egzekucyjne w administracji "grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku (...) wykonania czynności, a szczególnie czynności, której z powodu jej charakteru nie może wykonać inna osoba za zobowiązanego. § 2 zaś stanowi, iż "grzywny nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym". Takie sformułowania ustawy przekonują, iż stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadniał w pełni zastosowanie tego środka egzekucyjnego przez organ do tego powołany. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia subsydiarnego charakteru grzywny w celu przymuszenia wobec innych środków egzekucyjnych. Nie jest słuszny pogląd o pierwszeństwie wykonania zastępczego – przeciwnie przepisy prawa przewidują bowiem w art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, iż skutkiem uchylania się zobowiązującego od obowiązku wykonania pomimo nałożenia na niego grzywny w celu przymuszenia jest wykonanie zastępcze.

24 Należy więc uznać, iż skoro w ustawie mowa jest o zagrożeniu wykonaniem zastępczym, to jest to środek o większej dolegliwości niż grzywna. Należy też zauważyć, że ustawodawca w art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidział możliwość umorzenia grzywny w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, o czym stronę pouczono w treści skarżonej decyzji.

25 Reasumując, wbrew poglądom skarżącej spółki, z rozwiązania prawnego przyjętego w art. 762 r. p.e.a. nie wynika, że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny ma do wyboru grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze, powinien wybrać wykonanie zastępcze (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 września 2010r., sygn. akt II OSK 1453/09, lex nr 746553).

26 Należy mieć na uwadze fakt, iż bezspornym jest w niniejszej sprawie okoliczność, iż do dnia wniesienia zażalenia od decyzji I instancji obowiązek rozbiórki budowy nie został wykonany (vide – treść zażalenia strony); do wykonania przedmiotowego obowiązku nie doszło również w trakcie postępowania odwoławczego – co zostało potwierdzone w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 8 sierpnia 2011r.

27 Została zatem zrealizowania zasada orzekania według stanu faktycznego ustalonego na datę decyzji (tu: postanowienia) organu II instancji.

28 Stosownie do przepisu art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednorazowa grzywna w celu przymuszenia nakładana na osobę prawną, o ile nie dotyczy obowiązku przymusowej rozbiórki (§5) - nie może przekroczyć 50.000 zł. (vide: Komentarz do "Postępowania egzekucyjnego w administracji" pod red. Piotra Przybysza, Lexis Nexis, Warszawa 2008r., str. 406).

29 W niniejszej sprawie wysokość grzywny w celu przymuszenia nie wynika bezpośrednio z ustawy, w związku z czym jej wysokość rozstrzyga w sposób uznaniowy organ egzekucyjny.

30 Celem zapewnienia efektywności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, biorąc pod uwagę zasadę celowości określoną w art. 7 §2 ww. ustawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] W. uznał za zasadne nałożenie grzywny w maksymalnej dopuszczalnej wysokości. Jak prawidłowo wywiódł organ, powodem nałożenia grzywny w wysokości 50.000 zł było niewykonanie przez zobowiązanego obowiązku określonego Decyzją Nr [...] przez ponad pięć miesięcy od daty jej wydania zważywszy, iż przedmiotowy obiekt ma nieskomplikowaną konstrukcję możliwą do szybkiego demontażu.

31 Jednocześnie zaznaczyć należy, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2005r., OSK 1148/04 - LEX nr 164945 nakładając grzywnę w celu przymuszenia "organ (egzekucyjny) nie powinien się kierować takimi okolicznościami, jak: możliwości finansowe, sytuacja rodzinna czy życiowa zobowiązanego".

32 Sąd doszedł do przekonania, iż sprawa administracyjna została przeprowadzona w myśl przepisów regulujących procedurę, z poszanowaniem uprawnień strony, zaś prawo materialne zostało prawidłowo zastosowane w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

33 Z tych względów, w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.