Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2017 r., VII SA/Wa 2287/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2017 r., VII SA/Wa 2287/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Z. o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą B. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego postanawia: 1. odmówić B. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać B. Z. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Uzasadnienie

2 Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek B. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata).

3 Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż B. Z. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jest osobą utrzymującą się z emerytury w wysokości 1 530 zł. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 67,5 m2 oraz działki leśne o pow. 3 300 m2. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada oszczędności w wysokości około 1 700 zł. Wskazała, że ponosi następujące wydatki: utrzymanie mieszkania 1 100 zł, media 100 zł. Innych danych majątkowych w formularzu PPF nie podano.

4 W sprawie zważono, co następuje.

5 Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

6 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.

7 Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.

8 Rozpoznając złożony przez B. Z. wniosek należy wskazać, że zasadnym jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku strony i ustanowienie pełnomocnika. Uznano, że strona uzyskując wskazany dochód oraz posiadając wskazany majątek i oszczędności, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym, gdyż jest w stanie opłacić koszty sądowe. Przede wszystkim należy wskazać, że wnioskodawczyni posiada stałe dochody i majątek w postaci mieszkania i oszczędności, których wysokość przewyższa koszty wpisu sądowego (200 zł.). Okoliczności te wskazują, że stronę nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy, jako umożliwienie dostępu do sądu. Pamiętać należy, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. powołane wyżej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 1238/14). Mając powyższe na uwadze uznano, że wydatek rzędu 200 zł. (wpis sądowy, który umożliwi rozpoznanie sprawy) jest w zasięgu możliwości finansowych strony. Koszt ten może pozostać jedynym wydatkiem strony w sprawie, gdyż pozostałe wydatki nie muszą się pojawić (są to ewentualny koszt opłacenia wniosku o uzasadnienie wyroku - w przypadku gdyby Sąd oddalił skargę – 100 zł. i ewentualny koszt skargi kasacyjnej - w przypadku, gdyby Sąd orzekł na niekorzyść wnioskodawczyni, również 100 zł.). Zdaniem orzekającego wszystkie te wydatki są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawczyni. Jednocześnie uznano, że stronę z uzyskiwanych dochodów nie będzie stać na ustanowienie we własnym zakresie pełnomocnika z wyboru i ustanowiono adwokata z urzędu. Z tego względu przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu, zaś w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

9 Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.