Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r., VII SA/Wa 2228/11
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r., VII SA/Wa 2228/11
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 1995 r, nr [...] udzielającej G. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego w S. L. przy ul. [...] o powierzchni zabudowy 9,36 m2 i kubaturze 21,0 m, stwierdził nieważność ww. decyzji Wójta Gminy [...]
3 W ocenie organu kontrolowana decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 1995 r, nr [...] obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa z uwagi na wskazanie w podstawie prawnej art. 59 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r ustawy - Prawo budowlane oraz § 59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego w sytuacji gdy nie było ku temu podstaw prawnych gdyż przedmiotowy budynek został wzniesiony przed dniem 1 stycznia 1995r i w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r.
4 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestora
5 decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 1995 r, nr [...].
6 W ocenie organu odwoławczego wskazanie w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji art. 59 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r ustawy - Prawo budowlane oraz § 59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego stanowi naruszenie prawa jednakże nie o charakterze rażącym.
7 Organ odwoławczy wskazał, że legalizacja obiektów budowlanych samowolnie wzniesionych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r winna być prowadzona w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co wynika wprost z treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Jednakże dopiero od niedawna w orzecznictwie ugruntował się pogląd w myśl którego udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego samowolnie wzniesionego przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r winno następować na podstawie art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
8 1
9 W opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego niejednoznaczne do niedawna stanowisko orzecznictwa co do zakresu, wynikającego z treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., stosowania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czy też ustawy Prawo budowlane z 1994r w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego samowolnie wzniesionego przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r powoduje, że decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 1995 r. Nr [...] nie można zarzuć wady rażącego naruszenia prawa.
10 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wydanie pozwolenia na użytkowanie na podstawie przepisów ustawy Prawo budowane z 1974 r następuje po stwierdzeniu, że obiekt budowlany jest zdatny do użytkowania i jednocześnie nie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki takiego obiektu, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy [...] wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest zgodny z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1992 r oraz jest w dobrym stanie technicznym. Ponadto ze znajdującej się w aktach sprawy inwentaryzacji przedmiotowego budynku wynika, że nie zagraża on bezpieczeństwu użytkowników. Tym samym należało uznać, że Wójt Gminy [...] ww. decyzją przesądził o braku przesłanek do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r oraz o zdatności do użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego.
11 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się wskazanej błędnej podstawy prawnej decyzji Wójta Gminy [...] stwierdził, że powyższe uchybienie wbrew twierdzeniom organu wojewódzkiego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy bowiem stan faktyczny sprawy uzasadniał udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego w trybie ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
12 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy w jego wyniku powstają skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Powołanie niewłaściwej podstawy prawnej w sytuacji, gdy obiekt budowlany spełnia warunki oddania go do użytkowania na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1974 r nie można uznać za rażące naruszenie prawa, które nie da się pogodzić z obowiązującym porządkiem prawnym.
13 Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r wniósł J. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania
14 2
15 sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów sądowych. Skarżący zarzucił decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie:
16 - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. Nr 243 poz. 1623 z zm.), poprzez przyjęcie, iż decyzja nr [...] z dnia [...] maja 1995r wydana przez Wójta Gminy [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy decyzja ta została wydana na podstawie błędnej podstawy prawnej tj. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane,
17 - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 107 ust. 2 oraz art. 108 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. poprzez przyjęcie, iż decyzja nr [...] z dnia [...] maja 1995r wydana przez Wójta Gminy [...] nie została wydana bez podstawy prawnej, podczas gdy powołana podstawa prawna w/w decyzji § 59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie sposobu nadzoru urbanistycznego, nie obowiązywało,
18 - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie wydanej decyzji i wskazanie, że w sprawie winny być zastosowane przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r., a następnie stwierdzenie iż nie mają one znaczenia w sprawie.
19 Skarżący wskazał, że organ odwoławczy przyjmuje błędną interpretacje przesłanki rażącego naruszenia prawa. Istotą niniejszej sprawy jest fakt zastosowania przez organ niewłaściwego stanu prawnego, a nie jak sugeruje uzasadnienie decyzji, niewłaściwego przepisu. Nie można się również zgodzić z twierdzeniem organu, iż w sprawie nie występuje rażące naruszenie prawa, gdyż sam fakt, iż w sąsiedztwie skarżącego powstał budynek, który powoduje iż nie może on w sposób swobodny korzystać ze swojej nieruchomości, a nadto budynek ten jest nielegalny, przesądza o konieczności zastosowania odpowiednich norm prawnych, które gwarantowały by zachowanie zasad praworządności. Nie sposób w niniejszej sprawie uznać za praworządne pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która została wydana w oparciu o nieprawidłowy stan prawny, bez podstawy prawnej w oparciu o uchylone rozporządzenie, a nadto w następstwie jej wydania strony doznają uszczerbku swych praw.
20 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
22 3
23 Skarga podlega oddaleniu jako wniesiona przez podmiot, który nie ma w sprawie interesu prawnego.
24 Przepis art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm ), dalej p.p.s.a. pozwala na uruchomienie sądowej kontroli działań i bezczynności organów administracji publicznej, każdemu, kto ma we wszczęciu tej kontroli interes prawny.
25 Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. jest ten kto wykaże związek pomiędzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością.
26 Istnienie interesu prawnego we wniesieniu skargi podlega badaniu przez sąd administracyjny.
27 W niniejszej sprawie badając interes prawny J. K. we wniesieniu skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] sąd stwierdził, iż skarżący nie posiada interesu prawnego rozumianego jako istnienie bezpośredniego związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżoną decyzją.
28 Kryterium " interesu prawnego" na którym oparta jest legitymacja procesowa wnoszącego skargę ma charakter materialno prawny.
29 Skarżący powinien wykazać swój interes prawny, a więc przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu ( wyrok NSA z dnia 12 września 2002r, I S.A./Lu 369/02, wyrok NSA z dnia 25 lutego 1999r, IV S.A. 345/97 ).
30 W sprawie bezspornym jest, że skarżący nie wskazał takiego przepisu prawa materialnego z którego wynikałby jego interes prawny uzasadniający zakwestionowanie zaskarżonej decyzji.
31 Skarżący nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 1995 r. nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego zlokalizowanego w S. L. przy ul. [...].
32 Natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej
33 decyzji zostało wszczęte z urzędu.
34 4
35 Skarżący wywodzi swój interes prawny z prawa własności działki o nr ew. [...] w S. L. sąsiadującej bezpośrednio z działką o nr [...] w S. L. na której posadowiono sporny budynek gospodarczy. Zdaniem skarżącego sam fakt, że na sąsiedniej działce powstał nielegalny budynek powodujący, iż nie może on w sposób swobodny korzystać ze swojej nieruchomości uzasadnia istnienie po stronie skarżącego interesu w kwestionowaniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
36 Powyższe twierdzenie skarżącego zostało podtrzymane przez jego pełnomocnika, który oświadczył do protokołu rozprawy w dniu 28 lutego 2012 r., że sporny budynek utrudnia zagospodarowanie ogrodu skarżącego.
37 Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę powyższe zarzuty i całokształt materiału dowodowego należy uznać, że skarżącemu nie przysługuje interes prawy w kwestionowaniu zaskarżonej decyzji.
38 Okoliczność bezpośredniego sąsiedztwa nie decyduje o posiadanym interesie prawnym, a skarżący poza gołosłownym twierdzeniem o utrudnieniach w zagospodarowaniu ogrodu nie wskazał w jaki sposób sporny budynek wpływa na jego nieruchomość.
39 W orzecznictwie ukształtował się pogląd w myśl którego sam fakt, że określone osoby są właścicielami działek sąsiadujących z nieruchomością, na której została zrealizowana inwestycja budowlana nie jest wyłączną przesłanką do przyznania im statusu strony w postępowaniu o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę, a także w postępowaniu dotyczącym wznowienia takiego postępowania ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 513/10 LEX nr 992593). Stanowisko to wydaje się być aktualne również w niniejszej sprawie.
40 Z akt administracyjnych, w szczególności map obrazujących zagospodarowanie działek skarżącego i inwestora oraz oświadczenia G. M. złożonego do protokołu rozprawy wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w przeciwległym narożniku działki inwestora i jego odległość od granicy działki skarżącego (nr ew.[...]) wynosi 17 m.
41 Ze znajdującej się w aktach sprawy inwentaryzacji kwestionowanego budynku gospodarczego wynika, że budynek posiada powierzchnię zabudowy 9,36 m2 i wykorzystywany jest na potrzeby gospodarstwa domowego (skład opału, narzędzi).
42 Ponadto obie działki zarówno działka inwestora jak i działka skarżącego mają szerokość 25 m.
43 5
44 Biorąc pod uwagę niewielkie rozmiary budynku gospodarczego, jego usytuowanie i sposób przeznaczenia nie można przyjąć, że sporny budynek w jakikolwiek sposób uniemożliwia skarżącemu korzystanie ze swojej własności i swobodne zagospodarowanie działki.
45 W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
46 6