Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r., VII SA/Wa 2214/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r., VII SA/Wa 2214/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skarg Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargi oddala

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. (nr ...), na

3 podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo

4 budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania

5 Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku [...] - uchylił decyzję

6 Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. (nr ...) odmawiającą

7 uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji własnej z dnia [...] lutego 2009 r. (nr

8 [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wojskowej Agencji

9 Mieszkaniowej Oddział Regionalny [...] pozwolenia na przebudowę części

10 budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] przy ul.

11 [...] wraz ze zmianą sposobu użytkowania na internat oficerski i

12 przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

13 Organ odwoławczy podniósł, że Prezydent [...] postanowieniem z [...]

14 listopada 2010 r., powołując art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a, wznowił postępowanie ww.

15 sprawie na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku [...].

16 Następnie ww. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z

17 dnia [...] lutego 2009 r.

18 Organ II instancji wyjaśnił zasady obowiązujące w postępowaniu

19 wznowieniowym i wskazał, że we wniosku o wznowienie Wspólnota Mieszkaniowa

20 Budynku [...] wskazała, iż bez własnej winy nie brała udziału w

21 postępowaniu zakończonym ww. rozstrzygnięciem, pomimo iż posiadała przymiot

22 strony oraz, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy

23 okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.

24 Organ wezwał Wspólnotę do podania daty, w której dowiedziała się o okolicznościach wskazywanych jako podstawy wznowienia postępowania. W

25 odpowiedzi Wspólnota podała, że 23 lutego 2010 r. powzięła informację o cyt "....o wykonywaniu przez Wojskową Agencję Mieszkaniową [...] robót

26 przebudowy nieruchomości [...] naruszających interes Wspólnoty

27 Mieszkaniowej [...]".

28 Organ wyjaśnił, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że

29 podanie wniósł przed upływem jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o

30 powoływanych okolicznościach. Organ jednakże zobowiązany jest do weryfikacji

31 twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w tym zakresie.

32 W ocenie Wojewody [...] powyższe ustalenia nie wyjaśniały, czy

33 termin wymieniony w art. 148 k.p.a. został zachowany. Organ I instancji nie ustalił

34 kiedy wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji z [...] lutego 2009 r., oraz kiedy

35 dowiedziała się o okoliczności, iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla

36 sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

37 Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przeprowadzono z

38 naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie

39 zaskarżonej decyzji, wobec konieczności ponownego zbadania, czy został

40 zachowany termin z art. 148 k.p.a., co do obu przesłanek wskazanych we wniosku o

41 wznowienie postępowania. Usuwanie istotnych naruszeń proceduralnych organu I

42 instancji nie jest bowiem dopuszczalne na etapie postępowania odwoławczego, gdyż

43 prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności.

44 Skargi na powyższą decyzję złożyły Wspólnota Mieszkaniowa Budynku

45 [...] (dalej Wspólnota) i Wojskowa Agencja Mieszkaniowa (dalej WAM).

46 Wspólnota wskazała na przewlekłe prowadzenie postępowania. Podniosła, że

47 organ prowadził postępowanie w celu wykazania niedotrzymania terminu do złożenia

48 wniosku o wznowienie. Wyjaśniła, że o wydaniu decyzji pozwolającej na przebudowę

49 dowiedziała się po 23 lutego 2010 r., kiedy zaczęto realizować roboty budowlane.

50 Zwróciła uwagę, że WAM nie posiada służebności na gruncie służącym jako dojazd

51 do wyjścia ewakuacyjnego i zgody Ministra Infrastruktury na odstępstwo od

52 warunków technicznych dotyczących dojścia do wyjścia ewakuacyjnego. Wspólnota

53 wskazała ponadto, że objęta przebudową część budynku stanowiła kilka

54 wyodrębnionych lokali, więc ich scalenie w jeden lokal wymagało zgody Wspólnoty w

55 formie uchwały. Zarzuciła też WAM bezpodstawne złożenie oświadczenia o prawie

56 do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

57 Wojskowa Agencja Mieszkaniowa wniosła natomiast o zmianę zaskarżonej

58 decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem WAM argumentacja

59 zawarta w decyzji drugoinstancyjnej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż organ

60 odwoławczy winien w pierwszej kolejności ocenić, czy wnioskodawca posiada

61 przymiot strony, a dopiero potem badać, czy podanie wniesiono z zachowaniem

62 terminu. Według WAM bezpornym jest, że Wspólnota nie może być stroną

63 postępowania, a zatem organ i instancji zasadnie odmówił uchylenia decyzji nr

64 [...] z [...] lutego 2009 r.

65 W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w

66 zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie obu skarg.

67 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

68 Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd

69 naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad

70 w przeprowadzonym postępowaniu.

71 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada

72 prawu.

73 Na wstępie wyjaśnić należy, że celem postępowania wznowieniowego jest

74 ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji wystąpienia podstaw wznowienia

75 określonych w art. 145 § 1 i 145a k.p.a. Postępowanie wznowieniowe służy kontroli

76 prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z dwóch podstawowych etapów.

77 Pierwszy z nich obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności

78 wznowienia postępowania. Na tym etapie organ zobowiązany jest do ustalenia, czy

79 wniosek o wznowienie pochodzi od strony, czy opiera się na jednej z przesłanek

80 opisanych w art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a. oraz czy został złożony w terminie

81 określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

82 Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania jest więc możliwe dopiero

83 po pozytywnej weryfikacji wymienionych wyżej warunków. Jako przesłanki

84 wznowienia postępowania Wspólnota wskazała brak udziału w postępowaniu

85 zwyczajnym, pomimo przysługującego jej przymiotu strony, oraz oparcie

86 rozstrzygnięcia sprawy na dowodach, które okazały się fałszywe. Organ I instancji

87 rozpoznający wniosek był zatem zobligowany do ustalenia, czy dla każdej z

88 przedstawionych przez wnioskodawcę przesłanek wznowieniowych zachowany

89 został jednomiesięczny termin. W przypadku wznowienia ze względu na brak udziału

90 w postępowaniu zwyczajnym podmiotu będącego stroną termin ten biegnie od

91 momentu, w którym strona dowiedziała się o istnieniu decyzji ostatecznej. W

92 pozostałych przypadkach termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się

93 o istnieniu przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania.

94 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze przedmiotu

95 przyjmuje się, że co do zasady ciężar udowodnienia zachowania terminu do

96 wniesienia wniosku o wznowienie postępowania spoczywa na wnioskodawcy.

97 Powyższe nie zwalnia jednak organów administracji z obowiązku weryfikacji

98 wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę, w związku z koniecznością pełnego i

99 wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wydania rozstrzygnięcia

100 w oparciu o całokształt materiału dowodowego tj. zgodnie z art. 7, 77 § 1 oraz 80

101 k.p.a. Należy zatem przyjąć, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać,

102 czy został zachowany termin określony w art. 148 k.p.a. (tak też WSA w Gdańsku w

103 wyroku z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 18/08, LEX nr 400689).

104 Organ rozpoznający wniosek o wznowienie postępowania nie może zatem

105 poprzestać na twierdzeniu wnioskodawcy co do momentu rozpoczęcia biegu

106 terminów wymienionych w art. 148 k.p.a., lecz powinien w tym zakresie

107 przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające.

108 Obowiązkowi temu nie uczynił zadość organ I instancji. Organ ten wznowił

109 bowiem postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta [...] z

110 dnia [...] lutego 2009 r. bez jednoznacznego ustalenia terminów, w których Wspólnota

111 dowiedziała się wydaniu powyższej decyzji oraz o tym, że dowody, na podstawie

112 których ustalono istotne dla postępowania głównego okoliczności faktyczne, okazały

113 się fałszywe. Organ przyjął, że termin do złożenia podania o wznowienie

114 postępowania został zachowany, opierając się jedynie na oświadczeniu Zarządu

115 Wspólnoty, z którego wynika, że Wspólnota dowiedziała się o wydaniu ww. decyzji

116 po dniu 23 lutego 2010 r.

117 Dodać przy tym trzeba, że kwestia zachowania terminu do wznowienia

118 postępowania na podstawie drugiej ze wskazanych przez Wspólnotę przesłanek w

119 ogóle nie była przedmiotem badań organu I instancji. Słuszność miał zatem organ

120 odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji w całości i nakazując precyzyjne

121 ustalenie ww. kwestii.

122 Za niezasadne należało uznać także stanowisko zaprezentowane w skardze

123 złożonej przez WAM. W przedmiotowej sprawie podanie o wznowienie postępowania

124 zostało oparte również na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z

125 utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika natomiast, że

126 jeżeli wniosek o wznowienie opiera się na tej podstawie, że składającemu podanie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, a w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń może nastąpić dopiero w następnej fazie postępowania

127 wznowieniowego, to jest po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

128 Tylko na tym etapie postępowania organ może dokonać merytorycznej oceny

129 materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie co do tego,

130 czy przysługiwał mu przymiot strony postępowania.

131 W rozpoznawanej sprawie kwestia oceny, czy skarżącemu przysługiwał przymiot

132 strony, powinna być zatem przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu

133 prowadzonym po wznowieniu postępowania (tak NSA w wyrokach z 7 stycznia 2007

134 r., sygn. akt II OSK 1747/07 oraz z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 95/10,

135 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

136 Tylko oczywisty i niebudzący wątpliwości brak interesu prawnego podmiotu

137 składającego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie

138 art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., daje podstawę do odmowy wznowienia postępowania

139 zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w niniejszej

140 sprawie. Nie można tym samym podzielić stanowiska wyrażonego w skardze WAM,

141 że obowiązkiem organu I instancji było wydanie decyzji o odmowie wszczęcia

142 postępowania z uwagi na brak posiadania przez Wspólnotę przymiotu strony.

143 W konsekwencji nie można było także podzielić zarzutu skargi, że organ mógł

144 wydać rozstrzygnięcie odmowne nie badając, czy wniosek o wznowienie

145 postępowania złożony został z zachowaniem terminu.

146 Z podanych przyczyn skarga Wspólnoty również nie zasługiwała na

147 uwzględnienie.

148 Przewlekłość postępowania Wspólnota mogła natomiast kwestionować w

149 odrębnym postępowaniu, włącznie ze skargą do Wojewódzkiego Sądu

150 Administracyjnego w tym przedmiocie.

151 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na

152 podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed

153 sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) oddalił obie skargi.