Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2012 r., VII SA/Wa 2093/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2012 r., VII SA/Wa 2093/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. i J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego skargę oddala

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 18 i art. 23

3 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

4 (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229 poz. 1954 ze zm.), w związku z otrzymanym w dniu 27

5 kwietnia 2011 r. wnioskiem A. K. i J. K. o

6 wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu doprowadzenia do

7 wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru

8 Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją

9 [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]

10 października 2005 r. - stwierdził brak podstaw do wstrzymania postępowania

11 egzekucyjnego.

12 Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że decyzją z dnia [...]

13 lipca 2005 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w

14 L. nakazał A. i J. K. rozbiórkę samowolnie

15 wybudowanego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 92,64 m2,

16 zlokalizowanego na działce numer [...], położonej w L.. Po rozpatrzeniu

17 odwołania od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru

18 Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2005 r. utrzymał skarżoną decyzję w

19 mocy.

20 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. upomnieniem z dnia

21 [...] lutego 2006 r. znak: [...] wezwał A. K. i J.

22 K. do wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji, pouczając

23 jednocześnie, że w przypadku niewykonania obowiązku we wskazanym w upomnieniu

24 terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne.

25 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wszczął

26 postępowanie egzekucyjne, wystawiając w dniu [...] maja 2006 r. tytuł wykonawczy

27 znak: [...], a następnie postanowieniem z tego samego dnia nałożył na

28 zobowiązanych A. K. i J. K. grzywnę w celu

29 przymuszenia. W wyniku zażalenia wniesionego na powyższe postanowienie organ

30 odwoławczy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchylił w/w postanowienie w

31 całości.

32 W związku ze skargą złożoną przez A. K. i J.

33 K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

34 Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w

35 K. postanowieniem z dnia 26 czerwca 2006 r. wstrzymał wykonanie decyzji.

36 Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Kr 1575/09 Sąd ten oddalił skargę na

37 w/w decyzję, w związku z czym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. PINB w

38 L. podjął postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie

39 wystawionego w dniu [...] maja 2006 r. tytułu wykonawczego.

40 Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 22 lipca 2010 r. stwierdzono, że

41 zobowiązani przystąpili do rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego,

42 rozpoczynając demontaż jednej ze ścian konstrukcyjnych obiektu.

43 W związku z pismem A. K. i J. K. z dnia 15

44 października 2010 r. zakwalifikowanym jako wniosek o wstrzymanie wykonania

45 postępowania egzekucyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru

46 Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., działając na podstawie art.

47 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w

48 administracji, wstrzymał postępowanie egzekucyjne na okres do 31 marca 2011 r..

49 W dniu 27 kwietnia 2011 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora

50 Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo A. K. i J. K., w

51 którym zwrócili się o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez

52 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. do czasu poprawy

53 stanu zdrowia J. K.. W piśmie tym zobowiązani wskazali, iż nadal nie

54 są w stanie wykonać w pełni egzekwowanego obowiązku z uwagi na stan zdrowia

55 J. K. oraz trudną sytuację finansową, która uniemożliwia im

56 wynajęcie pracownika do wykonania rozbiórki.

57 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając wniosek

58 w dniu [...] czerwca 2011 r. wskazał, że zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca

59 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy sprawujące nadzór

60 mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony,

61 czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez

62 nadzorowany organ. Ocena, czy zachodzą okoliczności uzasadniające przyjęcie, iż

63 przypadek jest "szczególnie uzasadniony", jak również określenie czasu, na który dokonuje się wstrzymania, należy do organu nadzoru, ustawodawca nie określił

64 bowiem kryteriów, którymi w ocenie zasadności zastosowania powyższych instytucji

65 kierować się ma organ nadzoru, poprzestając na stwierdzeniu, iż mają to być sytuacje

66 "szczególnie uzasadnione".

67 Organ podniósł, że celem unormowania przewidzianego w powołanym

68 przepisie jest możliwość uwzględnienia w toku postępowania egzekucyjnego

69 zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie

70 prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwie najszybszego

71 wykonania zobowiązania. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie czynności

72 egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego muszą mieć charakter wyjątkowy w

73 tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie.

74 Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie występuje obecnie szczególnie

75 uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 23 § 6 powołanej ustawy, który stanowiłby

76 przesłankę do wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez

77 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wobec A.

78 K. i J. K..

79 Odnosząc się do treści wniosku złożonego przez zobowiązanych organ

80 zaznaczył, iż nie przedstawili oni żadnych dokumentów na potwierdzenie swojej

81 aktualnej sytuacji zdrowotnej i finansowej, jako okoliczności, która ich zdaniem

82 uzasadnia wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie

83 organ podkreślił, iż charakter ciążącego na zobowiązanych obowiązku - tj. rozbiórki

84 budynku gospodarczego - nie wymaga, by zobowiązani musieli wykonać go osobiście,

85 za zobowiązanego może wykonać go inna osoba. Zdaniem organu trudna sytuacja

86 finansowa nie uzasadnia obecnie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

87 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż zobowiązani

88 powołują się na te same okoliczności, które organ uwzględnił już wydając w dniu [...]

89 listopada 2010 r. postanowienie wstrzymujące postępowanie egzekucyjne na okres do

90 31 marca 2011 r. W ocenie organu, z uwagi na brak nowych okoliczności w sprawie,

91 stanowiących "szczególnie uzasadnione" przypadki, brak jest obecnie podstaw do

92 wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo organ zaznaczył, iż w czasie,

93 gdy postępowanie egzekucyjne było wstrzymane zobowiązani mieli możliwość

94 zorganizowania prac rozbiórkowych i zapewnienia sobie na ten cel ewentualnych

95 środków finansowych. Organ wskazał ponadto, iż konstrukcja przedmiotowego

96 budynku gospodarczego nie wydaje się mieć zbyt skomplikowanego charakteru, jak

97 wynika z dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu z dnia 22 lipca 2010 r.,

98 co ma przełożenie na środki materialne i finansowe konieczne do jego rozbiórki.

99 Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] Główny

100 Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia A. i J.

101 K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

102 Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy w/w postanowienie,

103 podzielając stanowisko organu pierwszej instancji.

104 Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia

105 [...] lipca 2011 r. złożyli A. i J. K..

106 Skarżący wskazali, że z uwagi na zawalenie się części poprzedniego budynku

107 gospodarczego zmuszeni byli do natychmiastowego wybudowania pomieszczenia na

108 plony rolne i maszyny rolnicze. Podnieśli też, że Powiatowy Inspektor Nadzoru

109 Budowlanego w L. nałożył na nich wysoką opłatę legalizacyjną, której nie

110 mogli opłacić ze względu na brak środków finansowych, wobec czego nałożony został

111 na nich nakaz rozbiórki bardzo potrzebnego budynku gospodarczego. Skarżący

112 zwrócili też uwagę na długotrwałą chorobę J. K., która uniemożliwiła

113 podjęcie dorywczej pracy zarobkowej na utrzymanie rodziny, w tym małoletnich dzieci.

114 W skardze podniesiono, że w czasie poprawy stanu zdrowia J. K.

115 rozpoczął częściową rozbiórkę budynku, ale musiał ją przerwać z uwagi na

116 pogorszenie stanu zdrowia. Skarżący podnieśli, że mają zamiar chociaż na raty

117 wykonywać prace rozbiórkowe, ale jednocześnie wskazali, że po dokonaniu rozbiórki

118 nie będą mieli gdzie trzymać maszyn rolniczych, siana i słomy, ponieważ nie mają

119 środków finansowych na kolejną budowę.

120 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko

121 zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

122 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

123 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

124 Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w

125 oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi

126 przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa

127 materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej

128 sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie

129 mogła zostać uwzględniona.

130 Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego

131 utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

132 Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., wydane na podstawie przepisu art. 23 § 6

133 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w

134 administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229 poz. 1954 ze zm.), odmawiające wstrzymania

135 postępowania egzekucyjnego.

136 W myśl art. 23 § 1 w/w ustawy nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują

137 organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej

138 egzekucji. Zgodnie z dyspozycją powołanego art. 23 § 6 organy sprawujące nadzór

139 mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, na czas określony,

140 czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez

141 nadzorowany organ, z zastrzeżeniem § 7.

142 Na wstępie wyjaśnić trzeba, że wniosek zobowiązanego o wstrzymanie

143 czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może stanowić jedynie

144 podstawę do podjęcia przez organ nadzoru czynności nadzorczych z urzędu, ustawa

145 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna bowiem instytucji wstrzymania

146 postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych na wniosek dłużnika.

147 Wniosek dłużnika o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania

148 egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może zatem co najwyżej zainicjować

149 przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej

150 kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności.

151 Podkreślić trzeba, iż w ustawie nie określono, jakiego rodzaju przypadki należy

152 uznać za szczególnie uzasadnione, które mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania

153 postępowania egzekucyjnego, ocenę w tym względzie ustawodawca pozostawił

154 organom orzekającym w konkretnej sprawie. W orzecznictwie

155 sądowoadministracyjnym wskazuje się, że okoliczności te muszą mieć charakter

156 wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie.

157 Chodzi zatem o sytuacje spowodowane przede wszystkim działaniem czynników, na

158 które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a

159 wynikających zazwyczaj ze zdarzeń losowych.

160 Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie

161 wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego ma charakter

162 uznaniowy, o czym świadczy użycie w treści art. 23 § 6 ustawy słowa "mogą".

163 Oznacza to, że organom nadzoru przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia. Istota

164 uznania administracyjnego wyraża się bowiem w tym, że organ może, ale nie musi,

165 wstrzymać czynności czy postępowanie egzekucyjne nawet w przypadku stwierdzenia

166 istnienia przesłanek uzasadniających to wstrzymanie.

167 Brak jest zatem podstaw do uchylenia przez sąd administracyjny

168 rozstrzygnięcia organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną,

169 odmawiającego wstrzymania czynności egzekucyjnych czy postępowania

170 egzekucyjnego, jeżeli organ ten nie przekroczył ram uznania administracyjnego i

171 prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko.

172 W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy prawidłowo dokonały analizy

173 podnoszonych przez skarżących okoliczności, wyczerpująco wyjaśniły przesłanki,

174 jakimi kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia oraz przepisy prawa

175 stanowiące jego podstawę prawną. Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora

176 Nadzoru Budowlanego oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

177 Budowlanego co do tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi

178 szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 23 § 6 ustawy, który mógłby

179 stanowić przesłankę wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

180 Podkreślić trzeba, że (jak słusznie zauważył [...] Wojewódzki Inspektor

181 Nadzoru Budowlanego) nałożony na skarżących obowiązek - nakaz rozbiórki budynku

182 gospodarczego - nie jest obowiązkiem o charakterze osobistym, a więc za

183 zobowiązanych może on zostać wykonany przez inne osoby. Powołanie się (zresztą

184 po raz kolejny w toku postępowania egzekucyjnego) na stan zdrowia J.

185 K. nie jest więc okolicznością, która uzasadniałaby wstrzymanie tego

186 postępowania. Również trudna sytuacja finansowa zobowiązanych nie może w

187 niniejszej sprawie stanowić przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

188 Warto zauważyć, iż postępowanie to toczy się od maja 2006 r., skarżący mieli więc

189 czas na odpowiednie zorganizowanie rozbiórki, a więc np. zgromadzenie środków na

190 wynajęcie pracownika, czy też osobiste lub przy pomocy rodziny lub innych osób

191 wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego.

192 W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru

193 Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie

194 [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. są zgodne z prawem.

195 Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).