Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., VII SA/Wa 2029/12

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., VII SA/Wa 2029/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2029/12.

Uzasadnienie

2 E. S. (dalej zwany skarżącym) w dniu 01.10.2012 r. złożył do Sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata.

3 Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze stałego dochodu z tytułu renty w wysokości 360,00 złotych oraz z jednorazowego dochodu z tytułu sprzedaży zboża w lipcu 2012 r. w wysokości 1.600,00 zł, jednorazowego dochodu z tytułu sprzedaży jałówki za kwotę 1.800,00 zł. Wskazał również, że dzierżawi nieruchomość rolną, za którą w czerwcu 2012 r. otrzymał czynsz w wysokości 1.000,00 złotych.

4 Skarżący podał, że posiada dom o powierzchni 60 m ² (wymagający remontu) oraz nieruchomość rolną o powierzchni 18 ha. Skarżący podał również, iż obecnie utrzymuje 8 sztuk bydła w tym 4 krowy zaznaczając, że od 2011 r. nie prowadzi już sprzedaży mleka. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oznajmił, że nie posiada.

5 Skarżący podał, iż sam prowadzi gospodarstwo rolne, które położone jest na bardzo słabych glebach. Oświadczył, iż orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS w Z. z dnia [...] marca 2012 r. został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie, dlatego zmuszony jest do ograniczenia produkcji do mniej dochodowej oraz do wynajmowania pracowników do najcięższych prac w gospodarstwie. Zaznaczył, że posiadane budynki gospodarcze są stare i niefunkcjonalne, co utrudnia i uniemożliwia rozwój hodowli. Oświadczył, iż przeciwko niemu prowadzone są 4 postępowania egzekucyjne przez komornika sądowego i komornika skarbowego. Dodał, iż posiada zadłużenia u osób prywatnych i instytucji publicznych na kwotę 13.000,00 złotych.

6 Skarżący wskazał, że koszty jakie ponosi związane z utrzymaniem domu wynoszą około 380,00 złotych miesięcznie z czego za energię elektryczną w wysokości około 160,00 złotych, za wodę w wysokości około 30,00 złotych, za telefon w wysokości około 150,00 złotych, wywóz nieczystości w wysokości 36,00 złotych.

7 Postanowieniem z dnia 08.11.2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł oraz ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

8 E. S. w dniu 31.10.2013 r. złożył do Sądu ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

9 Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący utrzymuje się ze stałego dochodu z tytułu renty w wysokości 465,14 zł. Uzyskuje również inne nieregularne dochody w postaci zwrotu akcyzy (około 1 100,00 zł rocznie), dopłat unijnych (około 2 335,00 zł rocznie), zwrotu kosztów procesu (124,00 zł). Ostatecznie skarżący wskazał, że łączenie jego dochód wynosi około 1 000,00 zł miesięcznie.

10 Oświadczył, iż przeciwko niemu prowadzonych jest 6 postępowań egzekucyjnych. Dodał, iż posiada zadłużenia u osób prywatnych i instytucji publicznych na kwotę 14 000,00 zł. Natomiast okoliczności dotyczące prowadzenia gospodarstwa domowego, stanu posiadanego majątku oraz zdolności skarżącego do pracy nie uległy zmianie.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

12 W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez skarżącego do Sądu w dniu 31.10.2013 r. jest kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie, w tej samej sprawie. Poprzedni wniosek, o czym powyżej nadmieniono, został częściowo oddalony prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 08.11.2012 r. Niedopuszczalne jest, aby Sąd ponownie orzekał co do kwestii, która została już prawomocnie rozstrzygnięta. Zatem aktualny wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w zakresie odmawiającym przyznania prawa pomocy (tak w: postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ 146/13).

13 Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

14 Przepis ten możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383).

15 Nie ulega wątpliwości, że należy badać zmianę tych okoliczności, które są prawnie relewantne dla przyznania prawa pomocy i które zostały wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. (tak w: postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ 146/13).

16 Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych (tak w: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2013 r., II OZ 419/13).

17 Podkreślić należy, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

18 W niniejszej sprawie skarżący żąda przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tym samym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 165 p.p.s.a. jest zobowiązany wykazać, że na skutek zmiany okoliczności nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

19 Skarżący nie wykazał, aby zmiana okoliczności faktycznych nastąpiła w stopniu uzasadniającym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.

20 Należy wskazać, że średnie miesięczne dochody, które skarżący określił na kwotę około 1 000,00 zł są zbliżone do średnich miesięcznych dochodów, które skarżący osiągał w dacie rozstrzygania pierwotnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zmianie nie uległ również stan majątku skarżącego.

21 Podkreślić należy również, że skarżący posiada gospodarstwo rolne, w którego skład wchodzą nieruchomości o pow. 18 ha. Powyższa okoliczności sprzeciwia się uznaniu, że skarżący jest osobą ubogą i stanowi samoistną podstawę do odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w całości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2013 r., II FZ 158/13).

22 Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.