Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2024 r., VII SA/Wa 1529/24

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2024 r., VII SA/Wa 1529/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z 13 maja 2024 r. skarżący J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] listopada 2001 r. Nr. [...] w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] listopada 1991 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym [...] Nr [...], poz. [...], zmienionego Uchwałą [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] marca 1998 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym [...] Nr [...], poz. [...] oraz Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] maja 1999 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym woj. m. Nr [...], poz. [...].

3 W odpowiedzi na skargę Miasto G. wniosło o jej odrzucenie.

4 W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 25 czerwca 2024 r. wezwano skarżącego oraz Radę Miejską w G. do wskazania, czy wniesiona skarga została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa oraz do nadesłania kopii ww. wezwania wraz z potwierdzeniem jego nadania bądź złożenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

5 W odpowiedzi na powyższe wezwanie Miasto G. poinformowało pismem z 2 lipca 2024 r., że skarga na J. K. na powyższą uchwałę z 9 listopada 2001 r. nie została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.

6 Z kolei skarżący w piśmie z 9 lipca 2024 r. poinformował, że "aktualnie w aktach sprawy znajdują się liczne pisma, które są adresowane do organu. W pismach tych żądałem usunięcia naruszeń prawa wynikających z ograniczenia prawa własności nieruchomości gruntowej poprzez ograniczenie możliwości jej zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego".

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8 Skarga podlega odrzuceniu.

9 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

10 Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 1 pkt 5 P.p.s.a. stwierdza jego nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jego nieważności.

11 Zaznaczyć należy, że zaskarżona uchwała została podjęta 9 listopada 2001 r. r., a więc w stanie prawnym, w którym wniesienie skargi na uchwałę wymagało uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm. – zwanej dalej u.s.g. – w stanie prawnym na dzień podjęcia uchwały): "[k]ażdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". Przepis ten został następnie znowelizowany ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), na skutek czego otrzymał następujące brzmienie: "[k]ażdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego" (art. 2 pkt 1 lit. a ustawy zmieniającej). Odpowiednio do powyższej zmiany nowelizacji uległ również przepis art. 53 P.p.s.a. poprzez dodanie do niego m.in. § 2a w następującym brzmieniu: "[w] przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie" (art. 9 pkt 3 lit. b ustawy zmieniającej).

12 Zgodnie z przepisami przejściowymi przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 oraz przepisy ustawy zmienianej w art. 2 (a więc art. 101 us.g.) w nowym brzmieniu stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 17 ust. 2 ww. ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.).

13 Powyższe oznacza, że art. 52 i art. 53 P.p.s.a., jak również przepisy u.s.g. w brzmieniu nadanym powyższą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zatem dla ustalenia, która wersja art. 52 i art. 53 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. ma zastosowanie w danej sprawie rozstrzygająca jest nie data wniesienia skargi, lecz data wydania zaskarżonego aktu. Z tego też względu przyjąć należało, że wyraźną wolą ustawodawcy było, aby do zaskarżenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed dniem wejścia w życie ww. nowelizacji stosować przepisy i rygory właściwie na dzień uchwalenia miejscowego planu. Prowadzi to do konkluzji o ograniczeniu możliwość skarżenia miejscowych planów przyjętych przed powyższą nowelizacją poprzez zachowanie terminów i warunku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

14 Z powyższej regulacji wynika zatem, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi na uchwałę rady gminy podjętej przed 1 czerwca 2017 r. jest skierowane do organu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie jest to czynność prawna, której celem jest m.in. uniknięcie postępowania przed sądem administracyjnym, czyli chodzi o usunięcie naruszenia prawa, bez niepotrzebnego wdawania się w spór przed sądem administracyjnym. Skoro jest to czynność, która służy ewentualnemu wyeliminowaniu naruszenia prawa, którego dopuszczono się odrębną, wcześniejszą uchwałą wydaną w sprawie z zakresu działalności administracji publicznej, to zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega nie uchwała wydana na skutek rozpoznania wniosku o usunięcie naruszenia prawa, ale uchwała, którą to prawo w ocenie jednostki naruszono (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1951/12). Instytucja wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest surogatem środka odwoławczego

15 Z powyższych względów w przedmiotowej sprawie brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa uniemożliwia wniesienie skargi i w konsekwencji skutkuje jej odrzuceniem przez Sąd jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Instytucja wezwania ma bowiem na celu załatwienie sprawy przez organ, zanim będzie konieczna interwencja sądu administracyjnego. Dopiero w przypadku, gdy organ nie zastosuje się do wezwania, zachodzi przesłanka do wniesienia skargi. Przedmiotowe wezwanie nie jest więc instytucją postępowania administracyjnego, lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi.

16 W okolicznościach niniejszej sprawy, na wezwanie Sądu Miasto G. w piśmie z 2 lipca 2024 r. oświadczyło, że wniesienie w sprawie skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący natomiast, chociaż oświadczył w piśmie z 9 lipca 2024 r., że wielokrotnie żądał usunięcia naruszenia prawa, to mimo wezwania nie przedstawił żadnego dokumentu dokonania takiego wezwania wraz z potwierdzeniem jego nadania bądź złożenia. Nie wykazał zatem, że do takiego wezwania doszło skutecznie, w sposób formalny tym bardziej, że wezwanie takie ma charakter jednorazowy, a jego dokonanie rozpoczynało bieg do wniesienia skargi. Mianowicie zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

17 Ponieważ skarżący nie wykazał, że przed wniesieniem skargi wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, czyniło to tak wniesioną skargę niedopuszczalną.

18 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.