Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., VII SA/Wa 1266/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., VII SA/Wa 1266/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę

Uzasadnienie

2 Sygnatura akt VII SA/Wa 1266/15

UZASADNIENIE

3 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 147 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku [...]o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...].03.2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie letniej kuchni, położonej na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...] ul. [...] odmówił wznowienia postępowania.

4 W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że pismem z dnia 12.01.2015 r. [...]wniósł o wznowienia postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2008 r., nie wskazując konkretnej okoliczności wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1-8 Kpa.

5 [...]WINB wezwał [...]do jednoznacznego wskazania konkretnej okoliczności, która jego zdaniem odpowiada przesłance wznowienia postępowania oraz do podania daty kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej przedmiot wniosku.

6 W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca wskazał, że zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 tj. dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, oraz że o okoliczności stanowiącej przedmiot wniosku dowiedział się w dniu 12.01.2015 r.

7 Wnioskodawca pomimo pouczenia i wezwania do usunięcia braków formalnych podania wskazał jedynie podstawę prawną wznowienia postępowania twierdząc, że przeprowadzono je na podstawie sfałszowanych dowodów oraz podał datę kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej przedmiot wniosku. Nie podał które dowody zostały sfałszowane, nie udowodnił również, że w dniu 12.05.2015 r. dowiedział się o okoliczności stanowiącej przedmiot wniosku.

8 Wobec twierdzeniu o sfałszowaniu dowodów organ wyjaśnił, że strona która domaga się wznowienia postępowania na podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 Kpa) musi przedłożyć dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany.

9 Przepis art. 145 § 2 Kpa stanowi, że z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia ludzkiego lub zdrowia. W przedmiotowej sprawie przypadek taki nie występuje.

10 Organ stwierdził zatem, że wniosek nie spełnia wymagań formalnych koniecznych do wznowienia postępowania, co skutkowało wydaniem postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego.

11 [...]wniósł zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie wznowienia postępowania.

12 Ponowił twierdzenie, że postępowanie które zakończyło się ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] września 2008 r. przeprowadzono na podstawie sfałszowanych dowodów. Wynikiem tego postępowania było utrzymanie w mocy decyzji PINB w [...], który umorzył postępowanie w sprawie nielegalnej przeróbki dokonanej przez jego brata [...].

13 W wyniku wybuchu gazu, mającego miejsce 24 stycznia 2013 r., zginął brat skarżącego - [...]i znacznemu uszkodzeniu uległ budynek, w którym przeróbki były dokonane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazane przeróbki zalegalizował poprzez umorzenie postępowania stwierdzając, że roboty wykonane przez [...]nie są modernizacją budynku, nie wymagają pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, wobec czego umorzenie jest zasadne. W wyniku działań PINB w [...] doszło do tragedii, w której zginął człowiek. Gdyby bowiem tych przeróbek nie dokonano i ich nie zalegalizowano nie doszłoby do tragedii.

14 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...]na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2015 r., (sprostowane postanowieniem z dnia [...].04.2015 r.) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

15 W uzasadnieniu organ II instancji podał, że PINB w [...]decyzją z dnia [...].03.2008 r., umorzył postępowanie w sprawie letniej kuchni na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], ul[...].[...] WINB decyzją z dnia [...].09.2008 r., utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego.

16 We wniosku o wznowienie postępowania [...]wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, tj. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz, że o okoliczności stanowiącej przedmiot wniosku o wznowienie postępowania dowiedział się w dniu 12.01.2015 r.

17 W tym kontekście organ odwoławczy wskazał, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ.

18 Stosownie do art. 148 § 1 K.p.a. - podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

19 Skoro nie zapadło orzeczenie potwierdzające sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, bądź potwierdzające, że do wydania decyzji doszło w wyniku przestępstwa, to nie było możliwości dochowania terminu z art. 148 § 1 Kpa, który jeszcze nie rozpoczął biegu (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21.11.2008 r., sygn. akt II SA/Wr 245/08).

20 Zatem wnioskodawca nie udowodnił, że w dniu 12.01.2015 r. dowiedział się o okoliczności stanowiącej przedmiot wniosku. Strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach.

21 Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, organ II instancji stwierdził, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie.

22 [...]wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

23 W uzasadnieniu skargi podał, że postępowanie, które zakończyło się ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] września 2008 r. przeprowadzono na podstawie sfałszowanych dowodów. Wynikiem tego postępowania było potwierdzenie decyzji PINB w [...], który umorzył postępowanie w sprawie nielegalnych przeróbek dokonanych przez jego brata [...].

24 PINB zalegalizował samowolne roboty budowlane poprzez umorzenie postępowania stwierdzając, że wskazane roboty nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. W wyniku działań PINB w [...]zginął człowiek. Gdyby tych przeróbek nie dokonano i ich nie zalegalizowano to nie doszłoby do tragedii. Zasadnym jest zatem podjęcie postępowania na nowo i zmiana decyzji.

25 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

27 Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

28 Skarga jest niezasadna.

29 Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania, w którym można dochodzić wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 Kpa. Podstawy wznowienia postępowania określa art. 145 § 1 oraz art. 145 a i art. 145 b Kpa.

30 Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwa etapy.

31 Pierwszy etap polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia postępowania i może zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kpa) lub postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). Oceniając formalne podstawy wznowienia postępowania organ sprawdza czy wniosek pochodzi od strony, czy strona powołała się na przyczyny wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 oraz art. 145 a i art. 145 b Kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony art. 148 § 1 Kpa. Jeżeli strona powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 Kpa i podanie zostało złożone w terminie, organ administracji ma obowiązek wznowić postępowanie.

32 Podczas drugiego etapu, tj. już we wznowieniowym postępowaniu, organ ocenia czy przesłanki, które stanowiły podstawę wznowienia rzeczywiście zostały spełnione i mogą być podstawą do uchylenia wydanej decyzji.

33 Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w przepisach prawa procesowego.

34 Organy trafnie wskazały, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu bada się wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o ustawowe przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 , art. 145 a i art. 145 b K.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 K.p.a.

35 W przypadku stwierdzenia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1, art. 145 a i art. 145 b K.p.a. bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 K.p.a. - organ administracji na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydaje postanowienie odmawiającą wznowienia postępowania.

36 Skutkiem wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jest zakończenie postępowania na tym etapie i brak możliwości merytorycznego badania sprawy.

37 Fakt, że skarżący przywoływał jako podstawę wznowieniową art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. o tyle nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, że to do organu administracji publicznej należy ocena, czy podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności odpowiadają ustawowym przesłankom wznowieniowym z art. 145 § 1 k.p.a.

38 Analiza twierdzeń skarżącego dobitnie wskazuje, że nie zapadło żadne orzeczenie potwierdzające sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, bądź potwierdzające, że do wydania decyzji doszło w wyniku przestępstwa. Nadto twierdzeń skarżącego "gdyby przeróbek nie dokonano i ich nie zalegalizowano nie doszłoby do tragedii"- nie można zakwalifikować jako żadnej innej przesłanki przewidzianej w ustawie procesowej jako podstawa do wznowienia postępowania.

39 Tym samym skarżący nie miał możliwości dochowania terminu z art. 148 § 1 K.p.a. Wnioskodawca nie udowodnił, że w dniu 12.01.2015 r. dowiedział się o okoliczności stanowiącej przedmiot wniosku. Natomiast strona musi udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach.

40 Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.