Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2018 r., VIII SA/Wa 714/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2018 r., VIII SA/Wa 714/17

Sentencja

1 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 3 listopada 2017 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 3 listopada 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2017 r., sygn. VIII SA/Wa 714/17, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odmówił A. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcia te zapadły w oparciu o stwierdzenie, że skarżący nie określił w sposób pełny swojej sytuacji finansowej, wobec czego niemożliwym uczynił weryfikację swoich deklaracji o trudnej sytuacji materialnej i braku środków finansowych, z których mógłby pokryć koszty postępowania.

3 Wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. VIII SA/Wa 714/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu

4 Wraz z wniesieniem skargi kasacyjnej od ww. wyroku, skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku A. G. wskazał, że posiada jedno źródło dochodów – emeryturę w wysokości [...] zł oraz ponosi następujące wydatki: [...] zł za śmieci (kwartalnie), [...] zł za światło (za 2 miesiące), [...] zł z tytułu podatku rolnego (kwartalnie), [...] zł za telefon (miesięcznie). Wskazał ponadto, że ponosi znaczne wydatki na leki. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca podał zaś, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartość [...] zł), nieruchomość rolną o powierzchni 0,7945 ha oraz udział w nieruchomości o powierzchni 0,0410 ha (w 20517/99483 części, wartość [...] zł). Oświadczył, że nie posiada inwentarza.

5 Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:

6 Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

7 Należy mieć jednak na względzie, że przedmiotem niniejszego postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest wniosek skarżącego o prawo pomocy złożony po prawomocnym rozpoznaniu uprzednio złożonego przez stronę wniosku w tym przedmiocie, o tożsamym do poprzednio zgłoszonego zakresie żądania. Powyższe sprawia, że wniosek taki podlega ocenie przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 165 p.p.s.a., tj. przepisu uzależniającego uchylenie bądź zmianę postanowień niekończących postępowania w sprawie od stwierdzenia zmiany okoliczności sprawy. Ustanowiony w art. 165 p.p.s.a. mechanizm uchylania lub zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie wskazuje na przyjęcie przez ustawodawcę odmiennych, w stosunku do pierwotnie złożonego wniosku o prawo pomocy, złożeń odnoszących się do trybu procedowania uruchomionego przez stronę na skutek kolejnego wniosku o prawo pomocy. Przyjmowany jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych kierunek wykładni art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.p.s.a. wskazuje na zniesienie obowiązku sądu lub organu sądowego rozpoznającego wniosek o prawo pomocy dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. w sytuacji, gdy ustalone zostanie, że strona nie powołała nowych (zmienionych) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., II FZ 285/16). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. Za zmianę okoliczności sprawy uważa się zaś m.in. zmianę w sytuacji majątkowej wnioskodawcy wskazującą na to, że przyjęta wcześniej w odniesieniu do tej sytuacji ocena organu sądowego lub sądu powinna być uznana za nieaktualną. W przypadku wcześniejszej prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy, zmiana w sytuacji majątkowej wnioskodawcy powinna być tego rodzaju, żeby w świetle przesłanek przyznania prawa pomocy żądanie stało się uzasadnione, co dowodzi, że zasadniczo należy mieć na względzie zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy.

8 Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że rozpoznawany wniosek nie obejmuje oświadczeń wnioskodawcy, w oparciu o które uzasadnione było stwierdzenie, że sytuacja majątkowa skarżącego zmieniła się od daty rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób wskazujący na konieczność postrzegania go aktualnie jako osoby niemogącej samodzielnie wywiązać się z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.).

9 W odniesieniu do żądania strony dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych zauważyć bowiem trzeba, że na obecnym etapie postępowania koszty te ograniczają się wyłącznie do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. W świetle oświadczeń złożonych przez stronę w rozpoznawanym wniosku, z których wynika, że skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł i miesięcznie na utrzymanie konieczne wydaje ok. [...] zł, niewłączając w to kosztu zakupu leków oraz wyżywienia, brak jest podstaw, by uznać, że wnioskodawca wykazał brak możliwości zabezpieczenia środków na wpis od skargi kasacyjnej. Podkreślić jednocześnie należy, że w dotychczasowym postępowaniu, na tym jego etapie, podczas którego skarżący podnosił, iż nie posiada żadnych źródeł dochodu, A. G. uiścił samodzielnie wpis od skargi w wysokości [...] zł oraz opłatę kancelaryjną (100 zł).

10 Na uwzględnienie nie zasługuje również wniosek o ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W tym zakresie uwzględnić bowiem należało, że skarżący jest obecnie reprezentowany przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego M. R. - [...] (pełnomocnictwo załączone dla skargi kasacyjnej, k-110). Jak wynika z treści pełnomocnictwa, pełnomocnik został umocowany do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania strony przed wszystkimi instancjami. Oznacza to, że wniosek skarżącego w tym przedmiocie odnoszący się do sytuacji prawnej strony w zakresie sposobu reprezentowania strony w procesie nie spełnia wymogu z art. 246 § 3 p.p.s.a., do którego odnosi się punkt 12. podpisanego przez skarżącego formularza wniosku o prawo pomocy (PPF), by podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zatrudniał lub nie pozostawał w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym,

11 W związku z powyższym, wobec niestwierdzenia podstaw do zmiany postanowienia z dnia 3 listopada 2017 r., na podstawie art. 165 i art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 246 § 3 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.