Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2017 r., VIII SA/Wa 671/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2017 r., VIII SA/Wa 671/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędzia WSA Sławomir Fularski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. S. – K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z [...] lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

3 w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia J. S. - [...] (dalej: "skarżąca"), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ egzekucyjny" lub "Prezydent R.") z [...] maja 2017 r. Przedmiotem tych postanowień były zarzuty skarżącej zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało m. in. przepisy art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 oraz art. 34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201; dalej: "upea"), a także art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "kpa").

4 2. Stan faktyczny i przebieg postępowania administracyjnego.

5 2.1. Prezydent R. prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego o stosownym numerze, obejmującego należności

6 z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. W celu realizacji obowiązku, zawiadomieniem z [...] marca 2017 r. doręczonym dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] marca 2017 r., dokonał zajęcia wierzytelności w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącej [...] kwietnia 2017 r. Tytuł wykonawczy został zrealizowany i [...] kwietnia 2017 r. ZUS przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę dochodzonej należności ([...] zł).

7 Pismem z [...] kwietnia 2017 r. skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji i wniosła o umorzenie postępowania z powodu naruszenia art. 15 § 1 upea poprzez brak doręczenia upomnienia i art. 27 § 1 pkt 9 upea poprzez brak pouczenia

8 o przysługującym prawie zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

9 Postanowieniem z [...] maja 2017 r., działając na podstawie art. 34 § 4 upea, organ egzekucyjny zgłoszone zarzuty uznał za nieuzasadnione. Przyjął, że zostały zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 i 10 upea. Dodał, że w aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia upomnienia z [...] kwietnia 2017 r., którego odbiór [...] kwietnia 2017 r. pokwitował J. K. (pełnoletni domownik) oraz tytuł wykonawczy zawierający stosowne pouczenie o środku zaskarżenia, z którego skarżąca nie skorzystała.

10 2.2. W zażaleniu na to postanowienie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i zarzuty dotyczące naruszenia art. 15 § 1 i art. 27 § 1 pkt 9 upea, skarżąca wskazała, że samochód nie parkował w strefie ograniczonego parkowania w rozumieniu art. 13b ust. 1 i art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Wniosła jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot pobranej kwoty ("68,50" zł).

11 2.2. SKO postanowieniem z [...] lipca 2017 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta R.. Przedstawiło przebieg postępowania w sprawie oraz wskazało, że przedmiotem sporu w realiach rozpoznawanej sprawy jest ocena zarzutów skarżącej zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 upea dotyczących nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, oraz niespełnienia wymogów określonych w art. 27 upea.

12 Odnosząc się do tych zarzutów organ odwoławczy wywiódł, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z orzecznictwem sądowym

13 (por. wyroki NSA z 14 stycznia 2010 r. w sprawach o sygn. akt: II FSK 1377/08 i II FSK 1378/08), zobowiązany może podnieść jedynie wówczas, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po wystawieniu tytułu wykonawczego. Za bezsporne w rozpoznawanej sprawie uznał, że pojazd stanowiący własność skarżącej został dwukrotnie zaparkowany w określonym czasie w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego. Wystąpiły zatem podstawy

14 do zastosowania art. 13f ustawy o drogach publicznych. Skarżąca zobowiązana była zatem do uiszczenia stosownej opłaty. Dodał, że Rada Miejska w R. przyjęła,

15 w wykonaniu upoważnienia ustawowego z art. 13b ust. 3 udp, w § 2 ust. 4 i § 3 ust. 2 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania, stanowiącego załącznik nr 2

16 do uchwały nr 402/2012 z 24 września 2012 r. oraz uchwały z 31 sierpnia 2015 r.

17 nr 180/2015, że parkowanie pojazdu samochodowego w SPPN wymaga uiszczenia stosownej opłaty i umieszczenia biletu kontrolnego wewnątrz pojazdu samochodowego w sposób umożliwiający jego odczytanie z zewnątrz. Zarządca drogi uprawniony jest zatem do pobierania opłat parkingowych, a w razie ich nieuiszczenia, także opłat dodatkowych. Dodało, że uchwały Rady Miejskiej w R., w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat, są aktami prawa miejscowego i stanowią źródło prawa na terenie R.. Uchwała nr 180/2015 z 31 sierpnia 2015 r. znajduje się w obrocie prawnym, zaś uchwała nr 402/2012 znajdowała się w obrocie prawnym do czasu wejścia w życie uchwały nr 180/2015 i miała zastosowanie w dacie parkowania przez skarżącą pojazdu bez uiszczonej opłaty.

18 Zauważyło, że ewentualną podstawę do kwestionowania opłaty dodatkowej stanowił § 5 ust. 5 powołanego wyżej załącznika do uchwały Rady Miejskiej, jednakże skarżąca nie skorzystała z możliwości złożenia stosowanej reklamacji. Nie może zatem skutecznie kwestionować egzekwowanego obowiązku. Za nieuzasadniony SKO uznało także zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, gdyż z akt sprawy wynika, że upomnienie zostało doręczone [...] kwietnia 2017 r. dorosłemu domownikowi (J. K.). W aktach sprawy znajduje się również tytuł wykonawczy zawierający stosowne pouczenie o prawie zgłoszenia stosownych zarzutów do organu egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma, pokwitowała osobiście skarżąca [...] kwietnia 2017 r. Tym samym wszystkie zarzuty zażalenia Kolegium uznało za chybione.

19 3. Postępowanie sądowe.

20 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. wniosła zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). Podniosła, że opłata dodatkowa za parkowanie poza wyznaczonymi miejscami została wyznaczona z naruszeniem prawa, gdyż jej pojazd nie był parkowany w strefie ograniczonego parkowania w rozumieniu art. 13b ust. 1 i art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. W miejscu parkowania pojazdu brak jest oznakowania poziomego, poza tym samochód parkował poza oznaczeniem końca parkingu. Zdaniem skarżącej, z przywołanego przepisu wynika, że pobieranie opłat w strefach płatnego parkowania jest możliwe jedynie w wyznaczonych oznakowaniem pionowym miejscach (D-44) i poziomym P-18, P-19 P-20, P-24. Zastosowana w sprawie Uchwała jest zatem niezgodna z aktem wyższej rangi (z ustawą jw.). W tej sytuacji pozostała argumentacja traci na jakimkolwiek znaczeniu, a tylko zaciemnia obraz.

21 Dodała, że u podstawy skargi leży poczucie braku chęci zrozumienia dla jej argumentacji, a tylko powielanie raz powziętej tezy. Jest nadto wyrazem sprzeciwu stosowania przez władzę publiczną praktyk z naruszeniem prawa. Dotychczasowa korespondencja w tej sprawie narusza zaufanie do władzy publicznej i jej praworządności i bezstronności (art. 8 kpa), a żądanie opłaty nienależnej jest z gruntu niedopuszczalne.

22 3.2. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie skargi. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zarzuty skargi, która ma charakter opisowy, uznał za chybione.

23 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy

24 w trybie uproszczonym zważył, co następuje:

25 skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

26 4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i postępowania poprzedzającego jego wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"). Zarzuty skargi Sąd uznał

27 za chybione. Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 uppsa, Sąd także nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

28 4.2. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta R. w przedmiocie uznania

29 za niezasadne zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem SKO, pojazd należący do skarżącej był dwukrotnie zaparkowany w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego i zastosowanie w związku z tym znalazł art. 13f w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, a także postanowienia § 2 ust. 4 i § 3 ust. 2 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania (załącznik nr 2 do uchwały nr 402/2012 z 24 września 2012 r., mającej zastosowanie w niniejszej sprawie). Kolegium wskazało, iż skarżąca nie skorzystała

30 z możliwości wniesienia reklamacji, o której mowa w § 5 ust. 5 ww. regulaminu. Zarzut nieistnienia obowiązku dotyczy nadto okoliczności, które miały miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego. SKO dodało, iż skarżącej zostało skutecznie doręczone stosowne upomnienie, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Nadto w tytule wykonawczym zostało zawarte stosowne pouczenie o prawie i terminie do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, na co wskazują dowody znajdujące się w aktach egzekucyjnych. Skarżąca bezpodstawnie w skardze podnosi zatem okoliczności zmierzające do wykazania, że brak jest podstaw do pobrania opłaty dodatkowej za dwukrotne parkowanie pojazdu, z uwagi na to, iż w miejscu parkowania pojazdu brak było precyzyjnego oznakowania. Jej pozostałe zarzuty są zaś sprzeczne

31 z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, których ocena prowadzi do wniosku,

32 że skarżącej doręczono upomnienie i została pouczona o środkach zaskarżenia.

33 4.3. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 upea, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1

34 (art. 33 § 1 pkt 7 upea), a także niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (...), o czym mowa w art. 33 § 1 pkt 10 upea.

35 Z art. 34 § 1 upea wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela

36 w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa

37 w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06 (ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 112), wskazano, iż wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 upea, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 § 1 upea jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie chroni uprawnień zobowiązanego,

38 a prowadzi do przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2013 r., III SA/Wa 1954/12, LEX nr 1323895).

39 5.1. W okolicznościach niniejszej sprawy wierzyciel (Prezydent Miasta R.), jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 134 § 1 upea. Organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie uznały nadto za niezasadne zarzuty skarżącej dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia reklamacji.

40 Obowiązek ponoszenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 f ust. 1 i art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych i nie wymaga wydania decyzji w tym przedmiocie. W przepisach § 5 ust. 4

41 i 5 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania, stanowiącego załącznik

42 do uchwały nr 402/2012 Rady Miejskiej w R., na który powołuje się organ odwoławczy, przewidziany został tryb wnoszenia reklamacji, a w wypadku jej nieuwzględnienia - odwołania. Na skorzystanie z możliwości wniesienia reklamacji Spółka nie wskazuje zarówno w skardze, jak i w postępowaniu poprzedzającym złożenie skargi. Okoliczności dotyczące miejsca zaparkowania pojazdu, które mogą mieć wpływ na powstanie obowiązku poniesienia opłaty, wskazywane przez skarżącą

43 w skardze, winny zostać podniesione w reklamacji, o której mowa wyżej. Powoływanie się na nie na wybranym przez skarżąca, późniejszym etapie postępowania, nie może przynieść oczekiwanego rezultatu. Tym bardziej, że skarżąca wskazuje na okoliczności, które istniały w dniu wystawienia tytułu wykonawczego.

44 5.2. Pozostałe zarzuty skarżącej, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 7 i 10 upea, Sąd uznał za oczywiście chybione w świetle tego, co wynika z akt sprawy, w których znajduje się zarówno potwierdzenie skutecznego doręczenia skarżącej (pełnoletniemu domownikowi) stosownego upomnienia, jak i tytuł wykonawczy zawierający stosowne pouczenie, doręczony skarżącej osobiście (zob. k. nr 1 z załącznikami, a w zasadzie nieoznaczone karty w tomie pierwszym, przed tytułem wykonawczym ozn. nr 1). Dodać należy, że wady dotyczące oznaczenia akt administracyjnych znajdujących się w tomie pierwszym, nie mają istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.

45 6. W związku z powyższym za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku, a także braku doręczenia upomnienia i braku pouczenia, czyli naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 upea. Dodać warto, że wymogi zawarte w uchwale mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego zaś opłata dodatkowa pobierana jest tylko wtedy, jeśli korzystający ze strefy nie uiści opłaty za parkowanie.

46 7. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 uppsa, Sąd orzekł, jak

47 w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę, zgodnie z art. 151 uppsa.