Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2020 r., VIII SA/Wa 329/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2020 r., VIII SA/Wa 329/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z [...] marca 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także jako: "organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium") działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania S.S. (dalej: "skarżący", "strona") od pisma wydanego z upoważnienia Wójta Gminy C. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z [...] stycznia 2020 r. znak: [...] orzekło o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania.

3 Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach:

4 Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] wydaną przez Wójta Gminy C. (dalej: organ I instancji") przyznano skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad babką D. S., na okres od 1 stycznia 2010 r.

5 - bezterminowo. W dniu 1 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz.1548). Z mocy art. 11 ust. 1 i 3 tej ustawy, decyzje przyznające świadczenia pielęgnacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów wygasły z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r.

6 Zawiadomieniem z [...] lutego 2013 r. znak: [...] organ I instancji, wypełniając obowiązek wskazany w przepisie art. 11 ust. 4 ww. ustawy z 7 grudnia 2012 r., poinformował stronę o wygaśnięciu z dniem 30 czerwca 2013 r.

7 z mocy prawa, decyzji z [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Jednocześnie wskazał, że po wygaśnięciu decyzji strona może ubiegać się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o ile będzie spełniać warunki niezbędne do uzyskania prawa do tych świadczeń zgodne z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r.

8 o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Organ I instancji przytoczył brzmienie art. 16a oraz art. 17 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych.

9 Pismem z [...] sierpnia 2019 r. skarżący wystąpił do organu I instancji

10 z wnioskiem o wydanie decyzji o wygaśnięciu decyzji z [...] kwietnia 2010 r. z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2013 r.

11 W odpowiedzi na ww. wniosek, organ I instancji udzielił stronie stosownych wyjaśnień, w tym przytoczył treść art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r.

12 o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548). Wskazał, że wykonał wskazania zawarte w tym przepisie, przesyłając skarżącemu pismo z [...] lutego 2013 r. Jednocześnie zauważył, że w niniejszej sprawie przepis ustawy wygasił decyzję, zaś organ był zobowiązany wyłącznie do powiadomienia strony.

13 Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. znak: [...] Kolegium, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności wygaśnięcia z mocy prawa decyzji z [...] kwietnia 2010 r. o sygn. akt [...] przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

14 Pismem z [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego wezwał organ I instancji do wypłaty zaległych kwot świadczenia pielęgnacyjnego wraz z wezwaniem do wydania decyzji, zaś wnioskiem z [...] stycznia 2020 r. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO z [...] grudnia 2019 r. znak: [...].

15 Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. znak: [...] Kolegium utrzymało w mocy postanowienie własne z [...] grudnia 2019 r.

16 Następnie pismem z [...] stycznia 2020 r. organ I instancji w odpowiedzi na wezwanie pełnomocnika skarżącego z [...] stycznia 2020 r. do wypłaty zaległych kwot świadczenia pielęgnacyjnego wraz z wezwaniem do wydania decyzji, podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z [...] września 2019 r. znak: [...], z uwagi na brak podstawy prawnej w żądanej sprawie. Organ I instancji wskazał także, że

17 w sprawie sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S. zawisł spór o wypłatę wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie zauważył, że gmina nie jest stroną postępowania, zatem żądanie skarżącego jest niezasadne.

18 Pismem z [...] lutego 2020 r. skarżący wniósł "odwołanie od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie sygn. [...]".

19 Kolegium, w uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozstrzygnięcia, wyjaśniło, że informacja o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji z [...] kwietnia 2010 r. nie stanowiła decyzji administracyjnej, bowiem zgodnie ze wskazaniem ustawodawcy zawartym w art. 11 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. nie mogła przyjąć formy aktu administracyjnego, jakim jest decyzja administracyjna. Zawiadomienie o wygaśnięciu decyzji przyznającej dotychczasowe świadczenie pielęgnacyjne było natomiast czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej.

20 Zdaniem organu odwoławczego także pismo organu I instancji z [...] stycznia 2020 r. (którego dotyczy odwołanie) nie mogło przyjąć formy decyzji administracyjnej, a jedynie stanowi czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie brak jest przedmiotu zaskarżenia (odwołania), zatem wystąpiła niedopuszczalność przedmiotowa. Pełnomocnik wniósł bowiem odwołanie od pisma nie będącego decyzją administracyjną. Stwierdzenie zawarte w art. 104 § 1 k.p.a., że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie prawnej.

21 Konkludując SKO stwierdziło, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania pisma organu I instancji z [...] stycznia 2020 r. za decyzję administracyjną, zaś w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia (decyzji administracyjnej), zgodnie

22 z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania.

23 Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący reprezentowany przez adwokata który pismem z [...] kwietnia 2020 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Kolegium z [...] marca 2020 r., wnosząc o:

24 1) przywrócenie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego bezterminowo decyzją o sygn. [...] z [...] kwietnia 2010 r., która to została wygaszona w dniu 30 czerwca 2013 r., na podstawie art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), a następnie podstawa prawna wygaszenia tejże decyzji została uznana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2013 r. o sygn. K27/13 za niezgodną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

25 2) wypłatę skarżącemu kwoty [...] zł wraz z każdorazowymi odsetkami od każdego dnia wymagalności świadczenia, tytułem zaległej kwoty świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego decyzją Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej

26 w C. o sygn. [...] z [...] kwietnia 2010 r.;

27 3) wydanie decyzji o wygaśnięciu decyzji z [...] kwietnia 2010 r. z mocy prawa

28 z dniem [...] czerwca 2013 r. przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

29 Autor skargi zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj.:

30 1) błędną wykładnię art. 104 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie był zobowiązany wydać decyzji administracyjnej na wniosek strony i tym samym nie uznał odwołania strony w całości;

31 2) art. 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie powyższy przepis znajduje zastosowanie, podczas gdy organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy

32 w pełnym zakresie;

33 3) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności przez niezastosowanie zasad wynikających wskazanych artykułów, tj. nie stania na straży praworządności, niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezałatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony; nie odniesienie się do wszystkich poruszonych kwestii w pisma procesowych strony występującej z żądaniem;

34 4) art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uporczywe uchylanie się od wydania decyzji na wniosek strony mimo wykazania, że wydanie przedmiotowej decyzji leży w interesie strony, a organ odmawia jej wydania, wskazując na brak występowania przedmiotu zaskarżenia, tj. decyzji administracyjnej, przez co uniemożliwia skarżącemu wyegzekwowanie przysługujących mu praw z tytułu niezgodnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej wygaszenia decyzji GOPS w C. o sygn. [...] z [...] kwietnia 2010 r.;

35 5) art. 35 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uporczywe zwlekanie z wydaniem decyzji w zakresie wygaśnięcia decyzji z [...] kwietnia 2010 r., podczas gdy organ jest w pełni zaznajomiony ze sprawą i występują bezsporne przesłanki do przywrócenia świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu, a także wyrównania zaległego świadczenia pielęgnacyjnego.

36 Autor skargi zarzucił również naruszenie przepisów Konstytucji RP tj.:

37 1) art. 2 poprzez niesprawiedliwe społecznie postępowanie ze skarżącym

38 i nieuwzględnienie wezwania do wypłaty zaległych kwot świadczenia pielęgnacyjnego, które są mu należne oraz nieuzasadnione odmawianie skarżącemu żądania wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia z mocy prawa decyzji o sygn. [...] z [...] kwietnia 2010 r., gdzie takie postępowanie organu administracji uniemożliwia przywrócenie niesłusznie odebranego, a należnego skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego;

39 2) art. 67 ust. 2 poprzez ograniczenie prawa do zabezpieczenia społecznego, które zostało przyznane skarżącemu w postaci świadczenia pielęgnacyjnego w związku

40 z opieką nad babką D. S. i tym samym rezygnacją skarżącego

41 z podjęcia zatrudnienia w związku z ww. opieką, a następnie bezprawnie odebranie w dniu 30 czerwca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548) decyzji o sygn. [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. przyznającej mu to świadczenie, która to podstawa prawna wygaśnięcia decyzji została następnie uznana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. o sygn. K27/13 za niezgodną

42 z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i do dnia dzisiejszego świadczenie to nie zostało przywrócone, co wpłynęło negatywnie na status społeczny i materialny skarżącego oraz jego babki.

43 Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało argumentację zawartą

44 w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że zarzuty podnoszone przez skarżącego nie wnoszą żadnych nowych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.

45 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

46 Skarga podlega oddaleniu.

47 Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

48 o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.

49 Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.

50 Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

51 Przedmiotem kontroli Sądu skarżący uczynił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] marca 2020 r. znak: [...] mocą którego, w oparciu o art. 134 k.p.a., stwierdzono niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego od pisma organu I instancji z [...] stycznia 2020 r. znak: [...].

52 Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

53 W ocenie Sądu prawidłowo Kolegium nie dopatrzyło się cech decyzji

54 w skierowanym do skarżącego piśmie informacyjnym z [...] stycznia 2020 r. [...] wydanym z upoważnienia Wójta Gminy C. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C.. W konsekwencji prawidłowo orzekło o niedopuszczalności odwołania wywiedzionego przez skarżącego od powyższego pisma.

55 Należy wyjaśnić, że organ odwoławczy, który otrzymał odwołanie, przed jego merytorycznym rozpoznaniem jest zobowiązany do ustalenia, czy wniesione do niego odwołanie jest w ogóle dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać

56 z przyczyn o charakterze podmiotowym jak i przedmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych - na co zasadnie zwróciło uwagę SKO

57 w uzasadnieniu wydanego postanowienia - obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia (sytuację, w której nie wydano jakiejkolwiek decyzji administracyjnej).

58 Trafnie Kolegium stwierdziło, że odwołanie jest środkiem odwoławczym przysługującym od decyzji administracyjnych. Decyzja administracyjna jest aktem kończącym indywidualne postępowanie administracyjne, wydawanym z reguły po przeprowadzeniu sformalizowanego postępowania jurysdykcyjnego o cechach jednostronności, zewnętrzności, indywidualności i konkretności. Podstawa do wydania decyzji winna wynikać z przepisów prawa. Decyzja "załatwia sprawę" jak stanowi art. 104 § 1 k.p.a. "rozstrzygając" ją co do istoty w całości lub w części albo w inny sposób "kończąc" sprawę, jak stanowi art. 104 § 2 k.p.a.

59 Pismo z [...] stycznia 2020 r. nie ma cech decyzji, gdyż nie rozstrzyga

60 o sprawie, a jedynie informuje skarżącego o podtrzymaniu stanowiska wyrażonego

61 w piśmie z [...] września 2019 r.

62 Organ odwoławczy stwierdzając, że odwołanie nie zostało wywiedzione od decyzji administracyjnej jest zobowiązany przepisem art. 134 k.p.a. do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Przepis ma charakter kategoryczny i nie pozostawia organowi odwoławczemu wyboru sposobu rozstrzygnięcia o niedopuszczalności odwołania. Kolegium widząc zatem, że odwołanie zostało wywiedzione od pisma

63 o charakterze wyłącznie informacyjnym, miało obowiązek wydania zaskarżonego postanowienia.

64 W związku z powyższym organ prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Jednocześnie Sąd zauważa, że przy ocenie prawidłowości zastosowania ww. przepisu Sąd orzekający nie badał, czy organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zakończył procedowanie w sprawie i we właściwej formie, ale czy sporządzone pismo mogło być zaskarżone w drodze odwołania.

65 Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.