Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2017 r., VIII SA/Wa 249/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2017 r., VIII SA/Wa 249/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] września 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku Wojewoda M. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2016 r, poz. 23 dalej jako k.p.a.) w związku z art. 82 ust.3 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2013 roku, poz. 1409 ze zm. dalej jako prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania E. K. i B. K. – K., od decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] września 2015 roku zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla A. I. i W. I. – wspólników spółki cywilnej

3 ,, [...]’’ Z siedzibą w R., na budowę budynku handlowo – usługowego, III kondygnacyjnego w zabudowie pierzejowej na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...]wraz z nadbudową na części istniejącej budynku handlowo – usługowego na działce nr [...] przy granicy z działkami nr ew. [...],[...]i [...]ul. [...]w R. – utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji.

4 Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.

5 Prezydent Miasta R. decyzją nr [...] z [...]września 2015 roku zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zgodnie z wnioskiem inwestora.

6 Odwołanie od decyzji organu I Instancji wniosły B. K. – K. i E. K..

7 Organ odwoławczy postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 roku zlecił organowi I Instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania, mającego na celu uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wyjaśnienie możliwości wzniesienia projektowanych budynków w bezpośrednim sąsiedztwie budynku znajdującego się na działce nr ew. [...] i budynku znajdującego się na działce nr ew. [...].

8 Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ stosownie do treści art. 35 ust.1 pkt 2 ustawy prawo budowlane ma obowiązek sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi do których zalicza się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( DZ.U z 2002 roku, nr 75, poz. 690 ze zm. dalej rozporządzenie).

9 Nadto organ odwoławczy podnosił, że decyzją Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] lutego 2013 roku ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo – handlowego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...][...]w R.. W ocenie organu zamierzona inwestycja jest zgodna z warunkami i szczegółowymi zasadami zagospodarowania przedmiotowego terenu.

10 Przedmiotowa decyzja dopuszcza lokalizację przy granicy z działkami [...],[...]i [...]. Długość budynku przy granicy z działką nr ew. [...] wynosi około [...] m, natomiast przy granicy z działkami [...] i [...] wynosi około [...] m – jak zostało ustalone w decyzji.

11 Spełnione zostały również pozostałe ustalenia w zakresie wysokości budynku, geometrii dachu, szerokości elewacji frontowej. W powyższej decyzji wskazano, że powierzchnia zabudowy nie może przekroczyć [...] % powierzchni działki, powierzchnie utwardzone mogą stanowić [...] %, natomiast powierzchnia biologicznie czynna winna stanowić [...] %. Jak wynika z dokumentacji powierzchnia zabudowy na powyższej działce o nr [...] wynosi [...] %, powierzchnie utwardzone [...] %, natomiast powierzchnia biologicznie czynna [...] %.

12 Organ odwoławczy w ramach kontroli uznał, że zamierzona inwestycja jest zgodna z decyzją Prezydenta Miasta R. z [...] stycznia 2010 roku, nr [...] ustalającą sposób zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo – usługowego w zabudowie pierzejowej na działkach nr [...],[...],[...]i [...]przy ul. [...]oraz nadbudowie części istniejącego budynku handlowo – usługowego na działce nr [...]. W ocenie organu analiza przedłożonej dokumentacji pozwala uznać, że zostały zachowane warunki wynikające z § 12 ust.1, §13,§ 60 i § 271 – 273 rozporządzenia w zakresie sytuowania budynków, podstawowych warunków użytkowych, dotyczących oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nasłonecznienia określonych pomieszczeń, bezpieczeństwa pożarowego oraz obszaru oddziaływania na teren działek sąsiednich.

13 Organ wskazywał, że z decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku wynika, że elewacji frontowej mieści się w pełnej szerokości działek nr [...] , [...] i [...] , a zatem ww. decyzja dopuszcza lokalizację budynku w granicy. Z tego względu należy uznać, że inwestycja zlokalizowana na działkach nr [...],[...]i [...]jest zgodna z warunkami technicznymi i decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2010 roku, nr [...].

14 Spełnione zostały w ocenie organu pozostałe warunki w zakresie wysokości budynku, geometrii dachu. Spełniono warunki w zakresie powierzchni zabudowy oraz powierzchni biologicznie czynnej.

15 Odnosząc się do zarzutu podważającego prawidłowość wyliczeń konstrukcyjnych organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się ekspertyza techniczna budynku handlowo – usługowego znajdującego się na działkach nr ew. [...],[...],[...]oraz budynku handlowo – usługowego znajdującego się na działkach nr [...]i [...]. Jak wynika z ekspertyzy stan techniczny budynku znajdującego się na działkach nr [...]i [...]jest dobry i jak wynika z obliczeń statycznych ewentualne zwiększenie obciążeń z powodu możliwości wystąpienia tzw. worka śnieżnego w obrębie projektowanego budynku nie wpłynie negatywnie na konstrukcje istniejącego budynku. Nie zostaną przekroczone stany graniczne nośności i użytkowania płatwi i dźwigarów płatowych. Ponadto z ekspertyzy wynika, że po wykonaniu prac fundamentowych lub zachowaniu odpowiedniej odległości od istniejących ław projektowany nowy budynek na sąsiednich działkach nr [...],[...]i [...]nie wpłynie negatywnie na stan zlokalizowanego obiektu na działkach nr [...]i [...].

16 Organ wskazywał, że w związku ze złożeniem w projekcie budowlanym oświadczenia projektant bierze pełną odpowiedzialność za zgodność projektu z prawem.

17 Wojewoda wskazywał, że zgodnie z art. 4 ustawy prawo budowlane każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlane z prawem.

18 W ocenie organu odwoławczego analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala uznać, iż inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust.1 ustawy prawo budowlane, złożył prawidłowe oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania terenu został sporządzony zgodnie z art. 34 ustawy, spełniając wymagania z § 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego( DZ.U z 2012 roku, poz. 462) i jest zgodny z przepisami techniczno – budowlanymi. Projekt został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa ochrony zdrowia.

19 Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła E. K..

20 Zaskarżonej decyzji zarzucała:

21 naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

22 - art. 7 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 §1 i 85 § 1 k.p.a. tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu obywateli poprzez brak zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego oraz pobieżne i mało wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu skarżącej odnośnie braku wpływu nowoprojektowanego budynku na obiekty znajdujące się obszarze oddziaływania, w sytuacji gdy skarżąca wielokrotnie o tym wskazywała, co doprowadziło całkowicie dowolnych ustaleń faktycznych oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy;

23 - art. 7 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie drugiego biegłego z zakresu budownictwa w sytuacji gdy zachodziła kwestia dotycząca wiadomości specjalistycznych tj. określenia wpływu projektowanej zabudowy na działkach sąsiednich nr [...],[...],[...]i [...]na istniejący budynek, w sytuacji gdy wydana na zlecenie organu ekspertyza jest błędna i wydana została dokonana bez inwentaryzacji konstrukcji dachu i nie uwzględnia wszystkich przepisów technicznych;

24 - art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust.1 Konstytucji RP – naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa;

25 - art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku merytorycznego wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się organ;

26 - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które pomimo zgłoszenia przez stronę, że są nieprawidłowe w ogóle nie mogły stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji;

27 - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż organ odwoławczy powinien wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia gdyż postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego.

28 Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

29 W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazywała, że ekspertyza techniczna inż. J. P. z listopada 2015 roku zawiera liczne błędy i jest wadliwa. Podstawą sporządzenia ekspertyzy był projekt budowlany z czerwca 2004 roku, a nie właściwy projekt zamienny z marca 2010 roku oraz wizja lokalna.

30 Przy takich materiałach źródłowych bez dokonania inwentaryzacji konstrukcji dachu budynku skarżącej opracowanie ekspertyzy dla celów przedmiotowej sprawy było niemożliwe. Właściciel dachu nie posiada dokumentacji powykonawczej, a więc tym bardziej autor ekspertyzy nie mógł skorzystać z danych podających rodzaj ostatecznych rozwiązań konstrukcyjnych. Projekt budowlany zamienny obejmujący swym opracowaniem dach istniejącego budynku frontowego w wersji z dźwigarami kratowymi podaje zróżnicowane rozwiązania konstrukcyjne dachu. Rozwiązania w projekcie architektonicznym odbiegają od rozwiązań zawartych w projekcie konstrukcyjnym. Dla zrealizowania ostatecznego ustalenia zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych na których winna opierać się ekspertyza niezbędnym staje się dokonanie inwentaryzacji konstrukcyjnej oraz stosownych pomiarów w przestrzeni poddasza.

31 Skarżąca podtrzymuje, iż stan techniczny elementów konstrukcyjnych dachu oraz orientacyjne wytężenia w oparciu o projekt budowlany zamienny – część konstrukcyjna, w szczególności płatwie drewniane oraz wiązary kratowe przy uwzględnieniu obowiązujących unormowań wykazują przeciążenia. Dociążenie przedmiotowego dachu ewentualnym ,, workiem śnieżnym ‘’ jeszcze ten proces spotęguje i może być przyczyną katastrofy budowlanej.

32 Nadto skarżąca wskazywała, iż w dokonanych obliczeniach stanowiących załącznik do opinii występują nieścisłości oraz nieprawidłowości w zakresie rodzaju płatwi drewnianych, zasięgu worka śnieżnego, braku spójności w obliczeniach wytrzymałości płatwi, nośności wiązarów. Z tych też względów w ocenie skarżącej powinien być powołany nowy biegły, które wykonałby prawidłową ekspertyzę techniczną.

33 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.

34 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

35 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

36 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

37 Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

38 Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).

39 W pierwszej kolejności w ocenie Sądu należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania w zakresie prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych.

40 Dopiero na tle prawidłowych ustaleń faktycznych możemy przejść do prawidłowości oceny zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego.

41 Z zasady prawdy obiektywnej wynika, obowiązek organu do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego urzeczywistnia się poprzez nałożenie na organ obowiązku wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a następnie dokonanie oceny znaczenia i wartości tego materiału i oceny czy dana okoliczność została udowodniona( por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 kwietnia 2016 roku, syg. akt II SA/Bd 229/16).

42 W ocenie Sądu kwestią sporną w niniejszej sprawie jest kwestia ustalenia jaki wpływ na istniejące budynki znajdujące się na działkach nr [...]i [...], będzie miała budowa projektowanych obiektów budowlanych planowanych przez inwestora.

43 Zgodnie z § 204 ust.5, § 206 ust.1 rozporządzenia wniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności. W przypadku, o którym mowa w § 204 ust.5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatność do użytkowania, uwzględniającą oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku.

44 W niniejszym postępowaniu skarżąca zgłaszała zastrzeżenia co do negatywnego wpływu nowoprojektowanych obiektów na jej istniejące obiekty. Organ celem wyjaśnienia tej kwestii dopuścił dowód z ekspertyzy technicznej sporządzonej przez inz. J. P..

45 Przedmiotowa opinia w części została zakwestionowana przez skarżącą, która zarzucała, iż do wydania prawidłowej oceny potrzebna była inwentaryzacja konstrukcji dachu ponieważ obiekt nie posiada dokumentacji powykonawczej, a prace były wykonywane na podstawie rozwiązań z projektu budowlanego zamiennego z 2010 roku. Zarzucała, że zrealizowane obliczenia statyczne stanowiące załącznik do przedłożonej ekspertyzy zawierają szereg nieścisłości. W związku ze stanowiskiem skarżącej obowiązkiem organu było ustosunkowanie się do podnoszonych zarzutów, celem jednoznacznego przesądzenia, że nowoprojektowany obiekt nie będzie powodował zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników istniejącego budynku.

46 Organ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazuje, że budowa nowego obiektu nie wpłynie negatywnie na istniejące obiekty, ale w żadnym stopniu nie zajmuje stanowiska, co do konkretnie postawionych zarzutów wykonanej ekspertyzie przez skarżącą. Zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. postępowanie wyjaśniające winno być przeprowadzone w pełnym zakresie, z dokonaną oceną rozbieżnych stanowisk, a organ winien wyjaśnić dlaczego odmawia racji stawianym zarzutom.

47 Organ nie mógł w sposób ogólny odnieść się do oceny wynikającej z ekspertyzy w sytuacji gdy skarżąca stawiała konkretne zarzuty ekspertyzie, wskazywała na błędne obliczenia. W sytuacji gdy organ nie dysponował wiedzą specjalistyczną winien w tym zakresie zlecić aby biegły odniósł się do stawianych zarzutów i dopiero wtedy ocenić zasadność stawianych zarzutów.

48 Należy również zauważyć, iż w przedłożonej ekspertyzie zostały wskazane zalecenia, które miałyby zapewnić bezpieczną eksploatację budynku skarżącej, w związku budową nowego budynku i podnoszenia, że zachodzi potrzeba tzw. ,, podbicia wykopu ‘’ lub odsunięcia fundamentów nowego budynku od istniejącego na odpowiednią odległość. W tym zakresie organ tylko cytuje biegłego.

49 W ocenie sądu organ w kontekście zaleceń biegłego organ winien określić czy przyjęte rozwiązania projektowe uwzględniają te kwestie i które rozwiązanie powinno być zastosowane, a jeśli ławy fundamentowe mają być odsunięte na odpowiednią odległość, to co oznacza ,,odpowiednią’’ odległość. Kwestia oddziaływania nowego obiektu budowalnego na już istniejący jest kwestią ważną z uwagi na bezpieczeństwo eksploatacji danego obiektu budowlanego i w tym zakresie nie powinno być żadnych wątpliwych i niewyjaśnionych kwestii.

50 Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

51 Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

52 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając uiszczony wpis oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej.