Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2004 r., I SA 468/03

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2004 r., I SA 468/03

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Krystyna Kleiber (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę -

Uzasadnienie

2 I SA 468/03

UZASADNIENIE

3 Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. odmawiającą S.S. wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2002r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości przy ulicy [...] w W. i przedstawiło następujący stan sprawy.

4 Przedmiotem postępowania jest nieruchomość przy ul. [...] w W., oznaczona jako działka nr [...] w obrębie [...] objęta Księgą wieczystą Nr [...]. Nieruchomość ta jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Teren jest zabudowany domami jednorodzinnymi członków Spółdzielni. S.S. posiada jeden z takich domów, pobudowała go ze środków własnych. W dacie orzeczenia przez organ I instancji S.S. nie była członkiem Spółdzielni, będąc z niej wykluczona.

5 W dniu 3 lutego 1999 r. S.S. złożyła wniosek do Gminy o wydzielenie działki będącej w jej użytkowaniu. Na postawie art. 64 § 2 KPA Gmina wezwała o uzupełnienie wniosku poprzez dostarczenie projektu podziału nieruchomości oraz dokumentu potwierdzającego tytułu własności bądź wieczystego użytkowania do dzielonej nieruchomości.

6 Powyższe dokumenty wymagane są rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. Nr 25 poz. 130).

7 W związku z niedopełnieniem warunków, w dniu [...] marca 1999r. Burmistrz Gminy W. wydał decyzję nr [...] o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania.

8 Natomiast w czerwcu 1999 r. wniosek o podział nieruchomości wraz z projektem podziału złożył Zarząd Spółdzielni.

9 Projekt ten po licznych uzgodnieniach z członkami spółdzielni co do prawidłowego sposobu obsługi komunikacyjnej każdej z wymienionych działek został wstępnie zaakceptowany przez Wydział Architektury. Została sporządzona lista członków spółdzielni akceptujących sposób podziału. Po uzyskaniu opinii urbanistycznej zostało wydane postanowienie dla [...]SM [...] o możliwości podziału przedmiotowej nieruchomości. Projekt podziału został sporządzony zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] września 1992 r.

10 Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Burmistrz Gminy W. nr [...] zatwierdził projekt podziału. Decyzja zawierała warunek, iż przeniesienie prawa użytkowania kolejnych działek może nastąpić łącznie z przeniesieniem udziału w prawie wieczystego użytkowania, działek wydzielonych pod drogi wewnętrzne natomiast dla działki [...] wymagała ustanowienia służebności drogowej.

11 W dniu 15 marca 2002 r. do Starosty Powiatu W. wpłynęła skarga S. S. z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie wstrzymania czynności dotyczących podziału opisanej nieruchomości. Decyzja zatwierdzająca była już wówczas ostateczna.

12 Wniosek S.S. został potraktowany jako skarga o wznowienie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

13 Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Burmistrz Gminy W. odmówił S.S. wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono iż, S.S. jest jedynie posiadaczką budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie spółdzielni (nie jest już członkiem spółdzielni, gdyż została z niej wykluczona) i nie może mieć przymiotu strony w postępowaniu o podział nieruchomości. Stroną w postępowaniu administracyjnym była [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], która jest inwestorem przedmiotowego osiedla oaz posiada prawo do terenu.

14 S.S. złożyła odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie jej praw konstytucyjnych.

15 Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. Stwierdzono, że S.S. jest jedynie samoistnym posiadaczem i nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że nie posiada ona interesu prawnego w sprawie podziału tej nieruchomości, a co za tym idzie nie jest stroną w niniejszej sprawie i nie przysługuje jej żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału tej nieruchomości. Wprawdzie posiada ona interes, aby ubiegać się o zmianę decyzji o podziale nieruchomości, jednakże nie jest to w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami interes prawny, a jedynie interes faktyczny, który nie może uprawniać do wniesienia żądania wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

16 S.S. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego nakreśliła, że zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Z względu na fakt niesłusznego – jej zdaniem – wykluczenia jej z grona członków Spółdzielni Mieszkaniowej [...], która to spółdzielnia złożyła wniosek o podział nieruchomości, pozbawiona była możliwości przedstawienia, w postępowaniu wewnątrz spółdzielczym, swoich argumentów dotyczących

17 przygotowanego przez spółdzielnię projektu podziału. Podziału, w którym zaplanowany przebieg granic działek naruszył dotychczasowy stan posiadania i przyczynił się do istotnego pogorszenia możliwości korzystania z posiadanej przez skarżącą nieruchomości. Tym samym skarżąca pozbawiona została możliwości obrony swoich praw.

18 Nie można także zgodzić się z argumentacją organów administracji, z której wynika iż skarżącej przysługuje jedynie interes faktyczny. Zauważyć bowiem należy, że skarżącej przysługiwać będzie prawo ubiegania się o odrębną własność domu jednorodzinnego, za budowę którego zapłaciła właśnie skarżąca. Ustalony zatem w postępowaniu o podział nieruchomości przebieg granic będzie miał dla skarżącej istotne znaczenie dla późniejszego korzystania z prawa do własności domu jednorodzinnego.

19 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiając materiały postępowania administracyjnego obu instancji wniosło o jej oddalenie.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

21 Na wstępie trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)

22 Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy W. nie naruszają prawa. Z tego też względu Sąd oddalił skargę.

23 Niewątpliwie S.S. ponosząc nakłady na grunt, którego właścicielem jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] jest zainteresowana poszanowaniem jej praw materialnych.

24 Jednakże przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym należy przyznać osobie, która wywodzi swe prawa z normy prawnej, która kształtuje jej uprawnienia lub obowiązki (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995r. I SA 1326/93 GLOSA 1996 Nr 15, wyrok NSA z 15 grudnia 1999 IV SA 1610/97 (Lex nr 48736). Należy zacytować jeden z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – "...Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej" (teza pierwsza wyroku NSA z 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99 – Lex nr 47938).

25 [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] - użytkownik wieczysty nieruchomości, dokonała jej podziału mając na względzie interesy wszystkich osób inwestujących w budowę domów. Okoliczność, iż skarżąca została wykluczona z członkostwa w tej Spółdzielni nie ma w tej sprawie znaczenia z oczywistego względu – wykluczenie z członkostwa nie powodowało powstania prawa do gruntu, na którym postawiła dom.

26 Skarżąca identyfikuje prawo ubiegania się o ustanowienie odrębnej własności budynku jednorodzinnego, z prawem do uczestnictwa w postępowaniu podziałowym nieruchomości, przy czym uczestnictwo w tym postępowaniu wiąże z prawem współdecydowania o sposobie podziału. Tymczasem krąg osób posiadających prawo do wniesienia odpowiedniego żądania podziału nieruchomości określa wprost art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.). Osobami tymi są właściciele, współwłaściciele, użytkownicy wieczyści i współużytkownicy wieczyści. Przepis ten nie wymienia innych osób, w tym ubiegających się o realizację jakichkolwiek roszczeń do gruntu.

27 Nie posiadając przymiotu strony w postępowaniu o podział nieruchomości S. S. nie może domagać się wznowienia takiego postępowania co wynika z literalnego brzmienia art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

28 Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy W. nie pozostają w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. akt I CKN 581/99 dołączonego do akt postępowania administracyjnego, a dotyczącą powództwa ubiegającej się również o prawa strony w postępowaniu o podział nieruchomości przy ul. [...] – B.S. W opisanej sprawie B.S. dochodziła odszkodowania od Skarbu Państwa – Wojewody [...] w związku z wydaną w 1987 roku decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] jako inwestora osiedla przy ul. [...] w W. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że stwierdzenie, że powódka nie była stroną w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano decyzję z naruszeniem prawa oznacza tylko tyle, iż nie znajduje w tych okolicznościach zastosowania art. 160 § 1 kpa. Nie prowadzi to jednak do oddalenia powództwa, skoro powódka powoływała jako podstawę prawną swojego roszczenia przepisy art. 417 i 418 k.c."

29 Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi S.S. i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) oddalił tę skargę.